Akta z czasów panowania Stefana Batorego króla Polski. - Mierzewski; Baranowski Wojciech abp gnieźn. sekr. w. kor. (1548-1615); Stefan Batory (król Polski ; 1533-1586); Tylicki Piotr sekretarz wlk. kor. (1543-1616); Stefan Batory (król Polski ; 1533-1586); Fryderyk IV (książę legnicki ; 1552-1596); Gałczyński Jan kanonik krakowski sekretarz Batorego (ca 1550-1599); Baranowski, Wojciech abp gnieźn. sekr. w. kor. (1548-1615); Karnkowski Stanisław prymas abp gnieźn. (1520-1603); Karnkowski Stanisław prymas abp gnieźn. (1520-1603); Rudolf II (cesarz rzymsko-niemiecki ; 1552-1612); Opaliński Andrzej marszałek w. kor. sta gen. wlkp (1540-1593); et al.
83. "List od Ząbkowskiego sługi pana marszałkowego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Nakło 3. 11. 1585" k. 290-291 Starania króla w sprawie księcia u cesarza, książę chce wziąć od Rosnowskiego Niepart w dzierżawę, co ma załatwić Piotr Choiński; marszałek pojechał do Nakła, przedtem jednak wysłał listy do bpa wrocławskiego, Jerina, i księcia brzeskiego Jerzego II
67. "Literae ab episcopo Wratislaviensi [Andrea Jerin] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Grotkowo 23. 11. 1585" k. 270 Donosi o swym wyborze na biskupa wrocławskiego i starostę generalnego śląska
68. "Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Grodno 27. 11. 1585" k. 270v-271 Andrzej Dudycz opuścił Wrocław i sprzedał swoje dobra na Śląsku a zamierza kupić dobra ziemskie w Wielkopolsce, wydaje się to królowi podejrzane
39. Literae a Regia [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński] Kraków 07.06. 1585 k. 237v-238 Z załączonych listów kardynała Jerzego Radziwiłła namiestnika Inflant oraz z listu Stanisława Pękosławskiego starosty malborskiego dowie się co się dzieje w Rydze. Prosi o radę jak tym sprawom zaradzić
13. "Stephanus [...] rex Poloniae [Gedanensibus], Kraków 25.04. 1585" k. 212 List wyżej wspomniany dotyczący ujętych dezerterów
49. "Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Prądnik 23.07. 1585" k. 252v-253 Przesyła list sułtana tureckiego z protestem, że mimo przymierza zbudowano zamek w starostwie śniatyńskim na pograniczu polsko-tureckim, co odpowiedzieć poselstwu, chodzi też o zwrot dział i innej broni wywiezionej po zburzeniu Tehina a znajdujących się u starostów
12. "Gedanenses ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Gdańsk 29.04. 1585" k. 111v-112 Proszą o decyzję w sprawie pojmanych dezerterów w myśl decyzji królewskiej podanej w załączonym liście
82. "Literae a duce Legnicensi [Henrico] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Nakło 03. 11. 1585" k. 290 Chciałby się wydostać z Nakła, ale za radą marszałka zostanie, oczekuje jednak jego przybycia
23. "Literae ab episcopo Wratislaviensi [Martino Gerstmann] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Nysa 02.05. 1585" k. 229-230 Zaproszenie na ślub córki marszałka, wyśle jako delegata Andrzeja Jerina
1. "Acz się rok kaszdy, a Mense Januario zaczyna [...] b. d. [18.01. 1584]" k. 3
63. "List od [...] podkanczlierzego [Wojciecha Baranowskiego] do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Kraków 20.08. 1585" k. 266 Przesyła na ręce marszałka przywilej na starostwo kościańskie dla Jana Orzelskiego i jurgielt na nim dla Kretkowskiego, 16. 10. król wyjeżdża do Warszawy
52. "Listh od Xiędza podkanczlierzego [Wojciecha Baranowskiego] do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Kraków 22.07. 1585" k. 255v-257 W sprawie budowy zamkow na pograniczu, co odpowiedzieć Turkom, buduje się na gruncie koronnym a więc na swoim. Załącza list Dzierżka czawusza tureckiego do króla
87. "Literae a duce Legnicensi [Henrico] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Warszawa 26.01. 1585 [1586]" k. 296-297 Opisuje swój pobyt w Warszawie, wyjeżdża do króla do Grodna, król przyjął go gościnnie, wziął ze sobą na łowy, dał 300 złotych na tydzień, a na odjeździe 1000 zł, 40 soboli i łańcuch, książę wyjechał do Prus
81. "Drugi listh [od Ząbkowskiego do Andrzeja Opalińskiego], Nakło 28. 10. 1585" k. 288-289 Książę legnicki zamierza wyjechać do województwa poznańskiego, do kasztelana gnieźnieńskiego, Jana Zborowskiego, do księcia pruskiego, do króla szwedzkiego, do królowej Anny, do Kruszwicy jako ostatni potomek Piastow
72. "List od [...] arczibiskupa [Stanisława Karnkowskiego] do sliachty n universum y na trybunal posslany", b.d. Uniejów 1585]" k. 275-278 O skargach sułtana tureckiego na Kozaków niżowych, sułtan dopomina się też zniesienia zamków pobudowanych na pograniczu, groźne niebezpieczeństwo tureckie, praktyki Niemiec o oderwanie od Korony Prus i Inflant
5. "Act seymu walnego koronnego warszawskiego in Anno 1585 pro die XVa Ianuary zlozonego" k. 36-200 na" k. wolnych [104v-105 i 136-139v] być może miano wpisać dalsze wota, ale tak się nie stało
59. "List od arczibiskupa [gnieźnieńskiego Stanisława Karnkowskiego] do krolia Jego Mosczi [Stefana Batorego]", b.d. Uniejów 01.08. 1585]" k. 262-263 Skarga na Jana Marszewskiego jak wyżej
29. "Gedanenses ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Gdańsk 15.05. 1585" k. 231v-232 Delegują na ślub córki marszałka Mateusza Radka sekretarza
15. "List od [...] Mierzewskiego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Kraków 08.04. 1585" k. 213 Wiadomości dworskie: nowy legat Bovino wita króla na zamku, wyjazd do Niepołomic, pogrzeb kasztelana krakowskiego Walentego Dembińskiego, przyjęcie w Niepołomicach dla legatów: odjeżdżającego Bolognetto i nowego Bovino, przyjazd do Krakowa Jana Zborowskiego, przybycie gońca tatarskiego
16. "Literae a praefecto Glogoviensi ad [...] Regni Marsalcum [Andream Opaliński], Głogów 01.04. 1585" k. 214-221 Skarga na Kaspra Nostitza, który napadł zbrojnie na kupców ze Wschowy i Szprotawy wracających z Poznania z towarami; zrabował towar i pieniądze, a dwóch uprowadził z sobą
Diariusz sejmu 1585 (na nim oparł się wyd.), sprawa Zborowskich, Inflanty, moskiewskie plany Habsburgów, tumult w Rydze, sprawy tureckie, napad na kupców śląskich w Poznaniu, napad na wieś Turek, wakanse dworskie
4. "Oracia Christoffa Zborowskiego [na sejmiku w Proszowicach Anno Domini 1584]" k. 6-27
78. "Literae a principe Bregensi [Georgio II] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Brzeg 12. 10. 1585" k. 284v-286 Nie pochwala ucieczki księcia z Wrocławia i wyjazdu bez zgody cesarza, uciekł, gdy miał być przewieziony z powodu zarazy do świdnicy, pamiętając o przysiędze powinien stawić się przed cesarzem i prosić o wyznaczenie miejsca pobytu
62. "List od [...] Mierzewskiego do [...] marssalka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Kraków 12.08. 1585" k. 265-266 Wiadomości dworskie: Łącki oddał listy od królewicza szwedzkiego do rad z prośbą o komisarzy, oburzenie rady, że królewicz przyznaje sobie tytuły Litwy, poseł turecki z listem do króla, Przyjemski prosi o starostwo kościańskie, otrzymał je Jan Orzelski
66. "Listh od iednego prziiacziela [Jana Piotrowskiego] do [...] marszalka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Grodno 12. 11. 1585" k. 269-270 Szwedzi na komisję nie przyjechali, kazali czekać do listopada, Moskwa ma pod Narwą 4000 wojska, inne w Pskowie i Nowogrodzie, Pontus z 2000 wyprawił się do Narwy na zdobycie zamków, Kozacy niżowi utopili posła królewskiego Głębockiego, Reszka opatem jędrzejowskim ku oburzeniu szlachty
80. "Listy od Ząbkowskiego sługi pana marszałkowego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego]", b.d. Nakło ok. X 1585]" k. 286v-288 Sprawy księcia legnickiego i jego zachowania w czasie pobytu w Nakle
7. "Litere a [...] Baltazare?] Batori ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński] ex peregrinacione, Paryż 17.03. 1585" k. 205 Dowiaduje się od posła króla hiszpańskiego Filipa, że Antwerpia oblężona, Bruksela się poddała, we Francji pobór wojska; wyjeżdża do Parmy, aby zobaczyć twierdzę przemyślnie zbudowaną przeciw Hiszpanom; co słychać w Paryżu opowie Sobocki
40. Sacrae Regiae Majestati Stephano Batory cardinale Georgius Radziwiłł praefectus Livoniae] Ryga 09.05. 1585 k. 238-240 W Rydze bunt wybrano 24 starszych największych buntowników burgrabia uciekł z miasta na zamek uciekli też jezuici zostawiając kolegium i kościół w mieście rabunki król Szwecji przybył do Rewla aby zebrać flotę przeciw Moskwie a raczej przeciw królowi przybył również tam Pontus z piechotą
22. "Torunenses ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Toruń 26.04. 1585" k. 229 Zaproszenie na ślub córki Gertrudy ze Stanisławem Rydzyńskim
84. "Literae [...] marsalci [Andreae Opaliński] ad [...] principem et ducem Brigensem [Georgium II], Włoszakowice 12. 11. 1585" k. 291-295 Marszałek wybrał się do księcia Henryka i przedstawił mu, co książę brzeski proponuje; Henryk wręcza [na piśmie???] marszałkowi swoje zamiary i postulaty. Marszałek ocenił to jako fantazje, ale pozwolił mu szukać pomocy u arcybiskupa Stanisława Karnkowskiego, u królowej Anny, u króla, u cesarza i księcia brzeskiego, książę wyjechał w podróż
24. "Listh od [...] Mierzewskiego do marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Krakow 03.05. 1585" k. 230 Nowiny dworskie: przyjazd gońca tatarskiego, święcenia biskupie, śmierć Przerembskiego proboszcza i kanonika krakowskiego, choroba Górskiego
20. "Literae a duce Legnicensi [Friderico IV] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Brzeg 24.04. 1585" k. 227 Dziękuje za zaproszenie na ślub córki marszałka ze Stanisławem Rydzyńskim, wyśle delegata, gdyż sam wezwany jest do Pragi do cesarza
30. "Listh od pana Mierzewskiego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Kraków 23.05. 1585" k. 232 Wiadomości dworskie: od 4-17.05. wybór papieża Sykstusa V, przybycie posła moskiewskiego i wołoskiego, pogrzeb wojewody podolskiego Mikołaja Mieleckiego, przybycie posła tatarskiego z Broniewskim
14. "Listh od xiędza [Jana] Gałczinskiego [kanonika krakowskiego, sekretarza królewskiego] do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Krakow 06.04. 1585" k. 212v-213 Na dworze królewskim oczekiwany jest przyjazd marszałka, król otacza się nieznaczną strażą, Krzysztof Zborowski jest pod strażą cesarza, chociaż chodzą pogłoski, że cesarz również ogłasza go od czci odsądzonego
31. "Listh od xiędza Baranowskiego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Kraków 31.05. 1585" k. 232v-233 Wiadomości dworskie: przysyła dwa uniwersały do ogłoszenia z dekretu i procesu przeciwko Krzysztofowi Zborowskiemu, przybył poseł chana Islam Gireja, domaga się zwrotu 40000 owiec i 10000 wołów pobranych przez Kozakow, od tego uzależnia przyjaźń i przymierze; czterdziestu ubiega się o województwo podolskie
58. "List od [...] arczibiskupa gnieźnieńskiego [Stanislawa Karnkowskiego] do marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Uniejow 01.08. 1585" k. [???] Skarga na Jana Marszewskiego jak pod nr 55 i prośba o interwencję
36. Rudolphus imperator Austriae Stephano Batori regi Poloniae Praga 07.05. 1585 k. 236v W sprawie Krzysztofa Zborowskiego
75. "List od [...] Piotra] Choińskiego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Golejewko 05. 10. 1585" k. 282-283 Powiadamia o przyjeździe księcia Henryka legnickiego, przyjął go potem marszałek, ulokował w Śremie, potem w Nakle, o czym zawiadomił króla
47. "List od xiędza Gałczinskiego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Kraków 10.06. 1585" k. 247-249 Wiadomości dworskie: Przysięga Włodkowej w sprawie S. Zborowskiego, burdy Stadnickich w Krakowie, pobyt Jana Zborowskiego w Krakowie i sprzedaż Spytkowic za 50 000 złotych, Andrzej Batory obejmuje koadiutorię warmińską, jurgielt na starostwie kościańskim dla Kretkowskiego
35. "Listh od xiędza Baranowskiego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Krakow 22.06. 1585" k. 236 Wiadomości dworskie: przywilej na Wałcz dla Stefana Grudzińskiego, Orzelski może dostać starostwo brzesko-kujawskie, choroba króla, wyjazd do Niepołomic, w sierpniu lub wrześniu wyjazd na Litwę, Jan Zborowski kasztelan gnieźnieński jest w Krakowie, ale nie pokazuje się królowi
32. "Literae a Sacra Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Niepołomice 01.06. 1585" k. 233v-234 Powrócił Marcin Broniewski od chana z jego posłem, który przywiózł dokument z potwierdzeniem przymierza, pod warunkiem jednak zwrotu w/w owiec i wołów
46. "Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Niepołomice 12.07. 1585" k. 247 Ze zdrowiem nic groźnego, w czasie pobytu w Krakowie otworzyła się ropna rana powyżej kolana i miejsce to spuchło, ból już ustąpił i król powoli chodzi, starostwo kościańskie otrzyma Jan Orzelski
6. Rozmowa z królem Stefanem Batorym Andrzeja Opalińskiego marszałka wielkiego koronnego po sejmie waszawskim 1585 roku] s. 201-203 Dokument ten na papierze mniejszego formatu i pisany inną ręką został tu umieszczony później
65. "Listh od xiędza [Piotra] Tylickiego do [...] marssalka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Warszawa 10. 10. 1585" k. 268-269 Dudycz kupuje majętność, sprawa służby i jurgieltu Piotra Choińskiego, Kretkowski otrzymuje wójtostwo
86. [Ząbkowski? do marszałka koronnego Andrzeja Opalińskiego]", b.d. po 12. 11. 1585]" k. 295v-296 Książę odwiedził bpa kujawskiego Hieronima Rozdrażewskiego i otrzymał od niego 100 talarów, arcybiskup uciekł z Łowicza na folwark, potem pojechał ksążę do królowej, która przyjęła go gościnnie i obdarowała bardzo hojnie
79. "Literae a duce Legnicensi [Henrico] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Nakło 26. 10. 1585" k. 286 Zamierzał udać się do starostwa śremskiego, aby spotkać się z Opalińskim lub jego przedstawicielem, ale z tego zrezygnował
64. "Listh od iednego przyacziela [Jana Piotrowskiego] do [...] marsalka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Ryga VI IX 1585" k. 266v-268 Nie ma jeszcze komisarzy na zjazd w Parnawie, wymawiają się wszyscy, w Rydze buntownicze nastroje i "ludibrio habent nomen krola JMosci" rektor szkoły odrzuca kalendarz nazywając króla "impotentem et periurum regulum", kard. Radziwiłł odebrał zamki od króla duńskiego po Magnusie
25. "Literae a Sacra Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Niepołomice 06.05. 1585" k. 230v Na ślub córki marszałka Gertrudy wysyła Stanisława Krasickiego oboźnego nadwornego koronnego
33. "Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Kraków 20.06. 1585" k. 234 Kasztelan nakielski Stefan Grudziński otrzyma starostwo wałeckie, starostwo brzesko-kujawskie mógłby objąć Orzelski
60. "List od iednego przyiaciela [Jana Piotrowskiego] do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Bełż 12.08. 1585" k. 263-264 Wiadomości dworskie: mistrz maltański prosi o komadorię poznańską dla ślązaka Adelsbacha albo kościańską i poznańską, komisja szwedzka w sprawie Inflant, obawy hetmana przed Zborowskimi
77. "List od wielkiego sekretarza [Wojciecha Baranowskiego?] do [...] marsałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Warszawa 12. 10. 1585" k. 283v-284 Kłopot z pobytem księcia legnickiego w Polsce, nie powinien do króla jechać ze względu na cesarza, ale gdzieś się w Polsce zatrzymać i jakoby bez wiedzy króla prosić cesarza o przebaczenie
"T. V 676 Annus Domini Millesimus Quingentesimu Octuagesimus Quintus"
42. Responsum [...] marsalci Regni [Andreae Opaliński] ad literas Regia Majestatis [Stephani Batory] b.d. ok.09.05. 1585] k. 241-244 Można by iść za radą kardynała namiestnika i ściąć kilka głów dla uspokojenia ale to może rozdrażnić rebeliantów a gdzie wojsko i straże? Może lepiej z nimi traktować dać nadzieję przebaczenia i łaski królewskiej. Trzeba opatrzyć zamki aby Szwed ich nie zajął kwartę w całości przeznaczyć na obronę Inflant jak o to prosi starosta malborski
3. "Były potem seimiki w powieciech [...]" k. 6
53. Krzysztof Dzierżek do króla Stefana Batorego], Krakow 25.07. 1585" k. 257 Wiadomości od czausza tureckiego: o wojnie z Persami, o "wiszącym na cieniutkiej nitce przymierzu z Polską", jeśli król nie powstrzyma napadów starostow pogranicznych, sułtan poprzysiągł pomstę nad Polską 54. "Listh od xiędza [Jana] Piotrowskiego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Kraków 28.07. 1585" k. 257v-258 Wiadomości dworskie: Jan Zborowski w Krakowie stale pije, a jego hajducy strzelają w knajpie z rusznic, budowa zamków na pograniczu, napady kozackie, Stadnicki w Niepołomicach, zmarł Mikołaj Tomicki
45. "Listh od [...] Mierzewskiego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Kraków 11.07. 1585" k. 246-247 Wiadomości dworskie: choroba króla i wyjazd do Niepołomic, przysięga Włodkowej w sprawie Samuela Zborowskiego, Jan Zborowski kaszt. gnieźnieński 14 niedziel przebywa w Krakowie, umarł Miszewski podskarbi kanclerza zraniony przez dwóch ze służby Tarnowskiego
21. "Literae a praefecto Glogoviensi ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Głogów 15.04. 1585" k. 228-229 W dalszym ciągu o zbrojny napad Kaspra Nostitza na kupców
56. "Listh [...] marszałka [Andrzeja Opalińskiego] do surogatora caliskiego, Radlin 04.08. 1585" k. 259v-260 Prosi surogatora o wyjazd do Marszewskiego i oznajmienie mu oficialnego protestu i zakazu starosty generalnego w sprawie napadu na Turek "pod prawem i zwierzchnością króla". A prywatnie ma mu radzić, by arcybiskupa przeprosił i naprawił wyrządzone krzywdy
10. "Gedanenses ad Regiam Majestatem [Stephanum Batory], Gdańsk 03.04. 1585" k. 209-211 O dezercji kilku żołnierzy, których zaciągnął marszałek koronny Andrzej Opaliński dla zapewnienia bezpieczeństwa i pokoju w czasie sejmu. Podano nazwiska ujętych żołnierzy
38. Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński] Kraków 09.06. 1585 k. 237 Dowiedział się od Stanislawa Krasickiego oboźnego nadwornego koronnego o przebiegu uroczystości zaślubin córki marszałka. Chętnie widziałby jej męża Stanisława Rydzyńskiego na swym dworze wkrótce jednak opuszcza Krakow i udaje się do Niepołomic
44. "Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Proszowice 09.07. 1585" k. 245 Nie zapomniał o wstawiennictwie marszałka i zasługach podkomorzego rawskiego, Hieronima Gostomskiego, w sprawie wakujących starostw po śmierci woj. podolskiego, Mikołaja Mieleckiego, zgłosili się jednak bliżej mieszkający i bardziej zasłużeni
69. "Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Grodno 02. 12. 1585" k. 271-272 Arcyksiążęta austriaccy dążą do obalenia obecnego nieudolnego cara, by posadzić na tronie Maksymiliana brata cesarza, trzeba wysłać kogoś w imieniu senatu Litwy do bojarów i rozeznać, co się tam dzieje, Jan Dymitr Solikowski udaje się z gratulacjami do nowoobranego papieża Sykstusa V i omówi również te sprawy, dalej sprawy kozackie i tatarskie
71. "Cedula Regia manu scripta ad [...] marsalcum Regni [Andream Opaliński] adhuc Warsaviae 12 Octobris [1585]" k. 274 Arcybiskup gnieźnieński Stanisław Karnkowski interweniuje u króla o przydzielenie Gniezna Stanisławowi Górce woj. poznańskiemu, czy chce pozyskać łaskę królewską, czy też podporządkować sobie króla; Te Lysti wiedlie swy dati, kozdy miał bydz na swym mieiscu
27. "Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Niepołomice 12.05. 1585" k. 231 Zgadza się na wyjazd do Belgii swego bratanka i na udział w wojnie
57. "List od [...] arczibiskupa gnieźnieńskiego [Stanisława Karnkowskiego] do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Uniejów 23.07. 1585" k. 260v Zrozumiał wszystko, co mu przekazał ks. Jakub Brzeźnicki i wysyła przez niego odpowiedź
51. Murad III sułtan turecki do Stefana Batorego króla Polski], Konstantynopol VI 1585" k. 254-255 Przyjmuje do wiadomości, że zostaną ukarani sprawcy zburzenia Benderu, broń i jeńcy zwróceni, położony będzie kres napadom i rabunkom; to wszystko jest sprzeczne z traktatem pokojowym między Polską a Turcją
76. "Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Warszawa 12. 10. 1585" k. 283 Książę Henryk powinien zawiadomić cesarza o swoim pobycie w Polsce motywując to obawą przed zarazą i prosić o przebaczenie
9. "Literae a Bieliawski capitaneo Grodnensi ad regem [Stephanum Batory] quem Wratislaviam rex miserat ad explorandas res Moschoviticas, Wrocław 05.04. [1585]" k. 207-209 data powinna być prawdopodobnie 02.05.
43. Literae [...] marsalci Regni [Andreae Opaliński] ad Sacram Regiam Majestatem [Stephanum Batory] Radlin 03.07. 1585 k. 245-246 Wysyła chłopca z listem by dowiedzieć się o zdrowie króla po chorobie opuchliny kolana dziękuje za starostwo wałeckie dla kasztelana nakielskiego Zygmunta Grudzińskiego prosi o starostwo kościańskie dla Jana Orzelskiego poleca rownież inne osoby
74. Dzieje księcia legnickiego Henryka], b. m. d. 1585" k. 281-282 Skargi przed cesarzem na ucisk poddanych, wyjazd do Poznania i rozmowy z Opalińskim, oblężenie w Legnicy, wyjazd do Pragi do cesarza, oddany pod kuratelę, 5 lat więzienia, ucieczka do Gostynia, stamtąd do Piotra Choińskiego, król chce go mieć w ręku przeciw cesarzowi, u którego wichrzy Krzysztof Zborowski
2. "Literae Regiae Majestatis [Stephani Batory] ad marsalcum Regni [Andream Opaliński], b. m. 27.08. 1584" k. 3-5 O zwołanie sejmu na dzień 15.01. 1585 w Warszawie, 13. 11. 1584 sejmiku w Srodzie, 28. 11. w Kole oraz o czym ma się traktować na sejmie
17. "Descriptio causae ac negocii inter Casparum Nosticz a Drzewcze et cives Freistadienses, Glogovienses [...] marsalco Regni [Andreae Opaliński] pro informatione porrecta", b.d. Głogów IV 1585]" k. 221-224v Skarga i prośba o interwencję marszałka koronnego Andrzeja Opalińskiego jak wyżej
50. Murad III sułtan turecki do Stefana Batorego króla Polski], Konstantynopol VI 1585" k. 253-254 Treść jak wyżej
48. "Edictum regis Franciae [Henrici III] circa reductionem subditorum suorum ad Ecclesiam Catholicam Apostolicam et Romanam lectum et publicatum in curia parlamenti Prisiis rege ipso praesidente 18 Julii Anno 1585 impressum Lugduni cum privilegio regis Galliae et Mediolani cum licentia superioris Italiae, Paryż VII 1585" k. 249v-252
19. "Literae a praefecto Glogoviensis ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Głogów 24.04. 1585" k. 225-227 Jeszcze w sprawie napadu Nostitza na kupców wracających z Poznania
11. "Literae a Sacra Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Krakow 15.04. 1585" k. 211 Co zrobić z ujętymi dezerterami, ma sam rozstrzygnąć i zawiadomić Gdańszczan
88. Literae a [...] duce Legnicensi [Henrico] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Grodno II 1585 [1586]" k. 297 List z podziękowaniem za życzliwość
26. "Listh od xiędza arczibiskupa gnieźnieńskiego [Stanisława Karnkowskiego] do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Łowicz 09.05. 1585" k. 230v-231 Na ślub córki marszałka wysyła ks. Piotra Gawłowskiego kanonika łęczyckiego i łowickiego, sekretarza królewskiego
73. "Copia listu [...] Jana] Leśniowolskiego castellana zakroczymskiego starosty derbskiego do krolia [...] Stefana Batorego] o zginieniu Pontusa, z zamku w Parnawie 27. 11. 1585" k. 278v-280 Wystrzały z dział na znak radości z powrotu hetmana wojsk szwedzkich rozerwały łódź, którą płynął na dwie części, zginął Pontus i wielu wyższych wojskowych szwedzkich, niezwykłe sztormy zniszczyły zupełnie umocnienia zamku w Parnawie, co robić dalej
85. "List od krolia Jego Mosczi do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Warszawa 12. 10. 1585" k. 295v Nakazuje dać księciu na potrzeby 3000 złotych z dochodów stołowych
18. Literae ab episcopo Wratislaviensi [Martino Gerstmann] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Nysa 24.04. 1585" k. 224-225 Dziękuje marszałkowi za zaproszenie na ślub swej córki ze Stanisławem Rydzyńskim, na który wyśle swego delegata
70. "List od iednego przyiacziela [Jana Piotrowskiego] do [...] marszalka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Grodno 02. 12. 1585" k. 272v-273 Zabiegi austriackie o tron moskiewski, król przejął w tej sprawie list sułtana tureckiego, propozycja wysłania do Moskwy Haraburdy, sprawy tureckie i wołoskie
37. Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński] Niepołomice 29.06. 1585 k. 237 Przyznaje dożywocie Wawrzyńcowi Starzęckiemu na wsi królewskiej Czekowo zabrania natomiast odwetu na Belgach Piotrowi Choińskiemu aby nie zaszkodzić tym którzy mają tam interesy jego służby obcym nie potępia jeśli jednak chce królowi służyć dobrze byłoby wiedzieć pod jakimi warunkami
41. Z listu [...] Stanisława Pękosławskiego starosty margeburskiego [malborskiego] pisanego w Rydze XI Aprilis oraz z Dorpatu 4 V Anno MDLXXXVo k. 240-241 Listu mieszkańcom nie oddał gdyż zastał magistrat bez władzy albo robi on to co każe pospólstwo trudności w zebraniu pieniędzy przygotowuje broń proch i zboże dla Parnawy
8. Listh od [...] Soboczkiego czo przy [Baltazarze?] Batorim do pana marszałka [Andrzeja Opalińskiego], Paryż 13.03. 1585" k. 205v-206 Wrażenia z podróży przez Francję, wyjazd do wojska hiszpańskiego, które zbiera się przeciw Niderlandom, przyjazd posła angielskiego, paszkwile na króla i spalenie ich autora 80-letniego de Bellevile
61. "Literae a Regia Majestate [Stephano Batory] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Niepołomice VIII 1585" k. 265 O dobra sannickie prosił wojewoda rawski Anzelm Gostomski, jednak na interwencję marszałka otrzyma je Hieronim Gostomski w nagrodę za zasługi w czasie pokoju i wojny
34. "Listh od [...] Mierzewskiego do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Kraków 21.06. 1585" k. 235 Wiadomości dworskie: śmierć kardynała Bolognetto, odprawa posła tatarskiego z przymierzem, że nieszczerze pisane, posyła 1000 florenów na upominek, zmarł x Górski, Goślicki pojechał do Niemiec, król chory na nogę, w sierpniu jedzie do Warszawy i Grodna
28. Literae a duce Legnicensi [Friderico IV] ad [...] Regni marsalcum [Andream Opaliński], Brzeg 13.05. 1585" k. 231v Przysyła delegatów na ślub córki
55. "Listh od [...] arczybiskupa gnieźnieńskiego [Stanisława Karnkowskiego] do [...] marszałka coronnego [Andrzeja Opalińskiego], Uniejów 31.07. 1585" k. 258v Skarga na podsędka kaliskiego Jana Marszewskiego o napad i zajęcie Turku, splądrowanie folwarków i o groźby zajęcia Uniejowa
"Significat 194" - [rkps, sygn. A. Opalińskiego?]
Scriptores rerum Polonicarum, wyd. A. Czuczyński t. 18
Znaczne odbicie dziejów Henryka legnickiego znajduje się tutaj w 15 listach - druk: zob. K. Szuster, O kopiariuszach Andrzeja Opalińskiego [w:] Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej T. 7, Kórnik 1959 s. 63-67 64. Listh od iednego przyiacziela [Jana Piotrowskiego] do [...] marsalka coronnego [...] - druk: Albertrandi op. cit. s. 332-335 50. [Murad III sułtan turecki do Stefana Batorego [...] - druk: zob. Z. Abrahamowicz, Katalog dokumentów tureckich [...], Warszawa 1959 s. 222 nr 231 40. Sacrae Regiae Majestati Stephano Batory cardinalis Georgius Radziwiłł [...] - druk: zob. Albertrandi, Panowanie Henryka Waleziusza i Stefana Batorego królów polskich [...], Kraków 1861 s. 332-335 9. Literae a Bieliawski capitaneo Grodnensi ad regem [...] - druk: Scriptores op. cit. s. 421-425 6. Rozmowa z królem Stefanem Batorym Andrzeja Opalińskiego [...] - druk: Scriptores op. cit. s. 418, Dodatki nr X 5. Act seymu walnego koronnego warszawskiego in Anno 1585 [...] - druk; Scriptores op. cit. s. 1-293; drukowano opierając się na BK 281 oraz na rękopisach z innych bibliotek 4. Oracia Christoffa Zborowskiego [...] - druk: Scriptores op. cit. s. 365-387; Ż. Pauli, Pamiętniki do życia i sprawy Samuela i Krzysztofa Zborowskich, Lwów 1846 s. 133 podają inną o wiele krótszą wersję tej mowy 3. Były potem seimiki w powieciech [...] - druk: Scriptores op. cit. s. X-XI 2. Literae Regiae Majestatis [Stephani Batory] ad marsalcum [...] - druk: W. Dworzaczek, Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego, Poznań 1957 s. 39 1. Acz się rok kaszdy [...] - druk: Scriptores rerum Polonicarum, Diariusze sejmowe R. 1585 wyd. A. Czuczyński T. 18 s. X
Oprawa rękopisu BK 281, trochę podniszczona, jest charakterystyczna dla opraw rękopisow marszałka Opalińskiego: złoc. wyc. z ornamentów linijnych, geometrycznych i arabesek roślinnych, z herbem Opalińskich Łodzia w środku pola przedniej okładki; po bokach herbu u góry litery "A. O.", ponad herbem napis wyc.: "IN MANUS DEI SORTES MEE"
Ident. z sygn. BK 282; pismo przeważnie 1 ręki; papier z dwugł. orłem (zn. wodny) Pocz. 52 k. puste (przezn. do uzup.)
PSB
Keywords: Batory, Andrzej -- książę Siedmiogrodu bp warmiński -- (1563-1599); Broniewski Marcin -- sekr. król. kartograf podróżnik -- (?-1593); Choiński Piotr -- klan -- (?-1614); Dudycz Andrzej -- dyplomata pisarz działacz reformacyjny -- (1533-1589); Gawłowski Piotr -- kanonik łęczycki delegat na ślubie córki A. Opalińskiego; Głębocki -- poseł król. -- 16 w; Górka Stanisław -- wda poznański -- (1538-1592); Gostomski Anzelm -- wda rawski -- (1508-1588); Gostomski Hieronim -- wda poznański -- (?-1609); Grudziński Stefan -- klan nakielski -- (ca 1540-1588); Henryk -- XI -- książę legnicki -- (1539-1588); Henryk -- XI -- (książę legnicki -- 1539-1588); Karnkowski Stanisław -- prymas abp gnieźn. -- (1520-1603); Krasicki Stanisław -- oboźny nadw. kor. -- (1540-1602); Kretkowski; Łącki; Marszewski Jan z Bużenina -- podsędek kaliski -- (?-1596); Miszewski; Nostitz Kasper 16 w; Orzelski Jan; Pękosławski Stanisław -- rotmistrz. król. -- (?-1588); Przerembski -- proboszcz i kanonik krakowski; Przyjemski; Radziwiłł Jerzy -- bp krakowski kard. gubernator Inflant -- (1556-1600); Rosnowski; Rozdrażewski Hieronim -- bp kujawski -- (1546-1600); Solikowski Jan Dymitr -- arcybp lwowski -- (1539-1603); Starzęcki Wawrzyniec; Tarnowski; Zborowscy; Zborowski Krzysztof; Zborowski Krzysztof -- podczaszy koronny -- (?-1593); Zborowski Samuel -- rotm. skazany na banicję za morderstwo i obrazę majestatu -- (?-1584); Adelsbach; Bolognetto Albert -- kardynał -- (1538-1585); Brzeźnicki Jakub -- sufragan pozn. -- (1540-1604); Choiński Piotr -- klan -- (?-1614); Gerstmann Marcin -- bp wrocławski -- (1527-1585); Gertruda -- córka marszałka Andrzeja Opalińskiego; Gostomski Hieronim -- wda poznański -- (?-1609); Grudziński Stefan -- klan nakielski -- (ca 1540-1588); Grudziński Zygmunt -- klan nakielski wda inowrocławski kaliski -- (ca 1572-1653); Islam Girej -- chan krymski; Jerin Andrzej -- delegat na ślubie córki A. Opalińskiego; Jerzy -- II -- książę brzeski -- (1523-1586); Karnkowski Stanisław -- prymas abp gnieźn. -- (1520-1603); Krasicki Stanisław -- oboźny nadw. kor. -- (1540-1602); Kretkowski; Marszewski Jan -- podsędek kaliski; Mielecki Mikołaj -- wda podolski hetman w. kor. -- (?-1585); Mielecki Mikołaj -- wda podolski -- (ca 1540-1585); Mierzewski; Nostitz Kasper; Orzelski; Orzelski Jan -- sta kościański -- (1551-1617); Radek Mateusz -- marszałek sekretarz delegat na ślub córki A. Opalińskiego; Radziwiłł Jerzy -- bp krakowski kard. gubernator Inflant -- (1556-1600); Reszka Stanisław -- sekretarz królewski, protonotariusz apostolski, dyplomata -- (1544-1600); Rydzyński Stanisław -- (?-1592); Rydzyński Stanisław