Gazeta Pisana 1762. (1762)
Z Gdańska d. 20 Februarij 1762 k. 15-16 Wosko ros. wraca przez Śląsk na Głogów; książę Biron odwołany z wygnania. Pomerania: w Demin pułk. szwecki de Cranal i de Belling obchodzili imieniny króla pruskiego i starszego królewicza. Z Torunia 21 02.: z Wrocławia przybyło poselstwo króla pruskiego, jadące do Petersburga [gen. de Goltz, graf de Malzahn] . Komendantem dywizji moskiewskiej w Wielkopolsce został Galliczyn na miejsce ks. Wołkońskiego. Z Ratyzbony 27 01.: ministrowie opuszczają Augsburg, nie wiadomo czy dojdzie "do utrzymania kongressu do pokoju". Z Paryża: król udał się do wojska, deklaracja w sprawie jezuitów, zajecie okrętów angielskich, wracających z Ameryki. Z Ratyzbony 21 o1.: nie będzie pokoju. Londyn: Anglia godzi się na umowy króla pruskiego z cesarzową, Moskwą i Szwedami. Z W-wy 28 02.: bal maskowy wydał poseł hiszpański, jedna z masek ukradła srebrny lichtarz. kasztelan bracławski Branicki otrzymał patent na chorągiew pancerną i przywileje; kasztelanię bracławską dostaje kasztelan wiski Czarnecki, a wiską Popiekk, sta ceceniowski. Niminacje na bpstwo wileńskie i Zmudzkie. Uniwersał podskarbiego w. kor. w sprawie monety nie podoba się różnym pano. Zmarł w Bieniewicach pisarz ziemski Bieńskowski. Z Petersburga: przybył tu ks. de Holsztein Gottorp
Z Gdańska d. 20 Martij 1762 k. 22-23 Ceny zboża w Holandii. Układ handlowy rosyjsko-angielski; zabiegi pokojowe imperatora ros. Parlamnet ang. debatuje nad wojną i pokojem; alians duńsko-francuski. Z Wiednia: nowy kardynał, starszy królewicz pol. pojedzie do Pragi. Paryż 22 02.: zatarg marszałków Soubise i Broglio. Czernichew otrzymał order św. Andrzeja. Hiszpania się zbroi; Genua opowiedziała się po stronie hiszpańsko-franc. i oddała swe porty "cum exclusione okrętów angielskich i innych przeciwnych". Hamburg 4 03.: drożyzna w księstwie haskim, sprawy wojny i pokoju, zabiegi posła angielskiego Kiey'ta i ros. Gross'a. Berlin 9 03.: pułk. Szweryn został grafem. W Starogardzie gen. pruski Berk urządził festyn na cześć imperatora ros. W W-wie mówi się o 12-tu punktach traktatu rosyjsko-angiel i aliansie w sprawie księcia kurlandzkiego, punkty podano. Z W-wy 29 03.: August III zwołuje sejm, podane "circulares" in extenso. Wiadomości o kanclerzu w. kor., podkanclerzu bpie przemyskim, kasztelanie wiskim Krasińskim i bracławskim Czarneckim. Deputatem na sejm podkomorzy w-ski Maciej Sobolewski. Otwarto drogi na Śląsku; w Wielkopolsce podwody dla wojska. Pisarz komory celnej sekwestrował "dwie bryki z pieniędzmi fałszywemi od Wrocławia idące".
Z Gdańska d. 26 Junij 1762 k. 50 Targi zbożowe, ceny, sytuacja Holandii. Król pruski odzyska Prusy na mocy pokojuu moskiewsko-pruskiego, gubernatorem zostanie tam marszałek Lehwald; rozp [oczęto werbunki do wojska. W królewcu oczekują imperatora ros., który jest w Pomeranii. Artyleria ros. w Pilawie, korpus Czernichewa połączy się z królem pruskim. Z Torunia 27 06.: przybył koniuszy lit. Radziwiłł, oczekuje się gen. Hollmera. Z Ratyzbony 5 05.: sejm ma uchwalić podatki dla cesarza. Upadła "nadzieja do kongresu auszpurskiego". Z Paryża 8 06.: 28 maja był widziany "na horyzoncie tuteyszym dosyć znaczny promienisty kometa czwartey klassy, który bieg swoy od zachodu do wschodu obraca". Wielkie gradobicie; flota franc. wzmocniona. Z Hamburga 5 07.: wojsko pruskie pod Lubeką i Holsztynem. Choroby w wojsku franc. nad Renem. Z Berlina 15 06.: Werenzow w drodze do Londynu, a Czernichew pojedzie do Wiednia - obaj jako posłowie. Z Ratyzbony: wraca poseł Kieyzerling do Petersburga
Z Warszawy 16 01.: kiepski lód na Wiśle i dlatego król nie pojechał na polowanie. Kuchmistrzem lit. po Podoskim wojewodzie płockim został oboźny w. kor. Wielhurski, a oboźnym będzie starosta korytnicki Letner. Choruje kanclerz w. kor. ale sądy assesorskie trwają i sprawy inflantskie nie będą miały opóźnienia. Wraca do zdrowia imperatorowa ros., choruje kanclerz mos k. Woronzow. Król pruski na paradach wojskowych we Wrocławiu. Z Wiednia: cesarzowa król. węg. redukuje wojsko. Z Malborka: wiadomości o marszałku Buturlim, gen. Fermer i feldmarszałku Sołtykowie. P.S. Zmarła imperatorowa ros., wiadomość otrzymał poseł ros. Woieykow
"Copia responsu JO Xcia Prymasa ad deliberatorius 1762 d. 23 Aprilis k. 32-33 "Jesteśmy od 26 lat bez seymu, webrnęliśmy głęboko w bezrząd, Rady przy biku Pańskim rzadkie y iak zapomniane, straż praw y swobod zagmatwana y rozerwana, siły wycięczone, skarby do sąsiadów przeniesione, kray zubożonyy, zniszcziny y ledwie niezawojowany [...] głód, mór, łez nieustannych wylania, narzekania"; celem przyszłego sejmu: ekonomia wewnętrzna, otwarcie mennicy, ubezpieczenie królestwa pol. Z Gdańska 29 05.: dobre targi zbożowe; ceny. Rosja i Dania uzgodniły sprawę księstwa holsztyńskiego, które to ziemie otrzyma Dania, oddając Moskwie księstwo szlezwickie. Z Królewca donoszą o pokoju moskiewsko-pruskim i jego warunkach. Toruń 30 05.: korpus Czernichowa idzie na Śląskwespól z Bironem, synem księcia kurlandzkiego. Zmarł dziekan chełmiński Zbijewski. Z Ratyzbony 15 05.: prezenty dla sułtana zawiezie Penkler. Paryż 7 05.: Portugalia opowiedziała się za Anglią, z Hamburga 11 05.: Prusacy w Meklemburgii biorą kontrybucje. Z W-wy 7 06.: król pol. nadał wieś Brzozową w województwie krakowskim kapitanowi Bratkowskiemu, a Osiek kamerjunkrowi Giedroyciowi; łowczym nadw. lit. ma zostać Brühl, młodszy brat cześnika kor. przybył poseł ros. Rzyszewski, dawny rezydent w Gdańsku. Gen. ziem podol. otrzymał order św. Andrzeja od imperatora ros. hetman pol. lit. "iuż otrzymał deklaracyą buławy w. lit.". Zmarł krajczy kor. Małachowski, krajczym zostanie Poniński, starosta babimostki. Listy ze Śląska piszą o pokoju Moskwy z Prusakami i Szwecji z Prusami. Przybedzie tu gen. Czernichow
Z Gdańska d. 23. Januarij 1762 k. 5-6 Ceny zboża, zastój w Hamburgu, Hiszpanii i Anglii. Z Pomeranii: Moskwa zdobyła Kolberg, Szwecja Demin i rozłożyła się w księstwie meklemburskim, kwatera w Gerifswalde. Kozacy pod Szczecinem, jest tam również książę wirtemberski. Marszałek Sołtykow spodziewany w Malborku. Król pruski we Wrocałwiu, a rezydent Beune zapewnia o jego dobrym zdrowiu. Choruje kanclerz w. kor. Listy król. w sprawie "iednostaynych miar zbożowych". Posłem do imperatora ros. będzie cześnik kor. Brühl i gen. art. Potocki. Porta Ottomańska i Rosja zbroją się. Król hiszp. wszedł w granice portugalskie i będzie walczył z partią angielską
Z Gdańska d. 30 Januarij 1762 k. 7 W Pomeranii są: gen. Rozanzow, Wołkoński, "który wyiechawszy z Poznania zdał kommendę nad Dywizją z Wielkiey polszcze stoiącą generałowi Tolskoy". Z Ratyzbony 2 01.: miejsce marszałka Dauna zajął gen. Laudon, a gen. Argenteau dowodzącym na Śląsku. Spisek barona de Warkotsch na życie króla pruskiego. Poseł króla angiel. Gemnigen i pelnomocnik elektora hannowerskiego omawiają sprawę "inwestytury na elektorstwa". Z Hamburga 12 01.: o wojnie angielsko-hiszpańskiej, flocie, Gibraltarze. Sytuacja Portugalii. Z Hagi piszą, że pobudką do wojny był traktat hiszpańsko-franc.
Z Gdańska d. 1 Maij 1762 k. 35-36 Niskie ceny zboża. Wojska moskiewskie w Pomeranii; armisitium szwedzko-pruskie i inne alianse. Z Torunia 2 05.: poseł pruski Melzen wracał z Petersburga. Pułkownik Puchan "konsyliarz rossyjski na uznanie krzywd przez w Polszcze uczynionych" jest w malborku z gen. Lubomirskim. Zmarł Czapski sta niszczewicki. Z Ratyzbony 6 04.: poseł ces. do Konstantynopola de Penteler został mianowany grafem. Gen. Landon fortyfikuje Śląsk, Daun pójdzie do Saksonii. Neapol: choruje król sycylijski.Z W-wy 10 05.: wyjeżdża poseł ros. Woieykow, choruje Brühlowa, która jest pod opieką medyków królewskich. Uniwersały sejmowe. Obecny kanclerz w. kor. Listy petersburskie donoszą, że car wysłał ks. Birona do Kurlandii "na odebranie Xięstwa tego", a następnie ma oddać księstwo Holstein biskupowi lubeckiemu, bratu imperatora.Rekwizycja dóbr duchowieństwa ros., nowa moneta "pod herbem imperatora na kształt pruskiego stępla bita"; musztra wojskowa na wzór pruski. Z Wrocławia piszą, że traktat pokojowy został odłożony "do powrotu graffa Sekweryna z Petersburga" król pruski pisze "o ubezpieczeniu Rzplitey Polskiey", na co jeden "statysta takowy uczynił animadwersyą", że traktat rosyjsko-pruski odnosi się do sześcioletniej wojny, a nie do Polaków, jednak Rzplita musi się mieć na baczności, ponieważ "coraz bardziey siły iey ustaią y obmyślać sposoby, iak się ma in casum gorszych przypadków salwować". Na trybunale kor. wybrano prezydentem z kapituły gnieźnieńskiej oficjała Feliksa Turskiego, a viceprezydentem kanonika Nossadyni. Z Saksonii: wojsko pruskie pod Wilsdoffem. Panuje drożyzna na żywność; ceny zboża. Z Paryża 10 04.: zawieszono naukę w kolegiach jezuickich na podstawie decyzji sądu parlament. i powołano nowych profesorów; rozwiązano nowicjat zakonny przy "wielkim licznego ludu ukontentowaniu [...] Odtąd zaś odprawiać się tam nie będą balety ormiańskie, ani tańce chińskie na Theatrum Collegij Ludwika Wielkiego, nad którego Collegium drzwiami było niegdyś wyrysowane imię Jezus, które że potym Jezuici wymazali, a to mieysce Imię królewskie położyli" za co ściągnęli na siebie złośliwe epigrammaty
Z Gdańska d. 5 Februarij 1762 k. 8 Targi zbożowe bez zmian. Z Pomeranii brak wiadomości. Szwedzi w Demin. Zmarł marszałek Buturlin, jego miejsce zajął Szuwakow. Anglia domaga się pomocy od Holandii w wojnie z Hiszpanią. Z Ratyzbony 12 03.: graf Pergen we Frankfurcie. Brak wiadomości o kongresie w Auszpurgu. Podatki w Królestwie czeskim przeznaczono na przyszłą wojnę, wysokość kontrybucji. Z Paryża 11 01.: książę de Broglio w Wersalu, ks de Choiseul przyjmuje "wszystkich matrozów iakieykolwiek nacyi". Szwecja odda pewną ilość okrętwów. Jezuici we Francji
Z Warszawy d. 13 Februarij 1762 k. 11-12 biskupstwo żmudzkie po śmierci Tyszkiewicza otrzymał Łopaciński sekretarz lit., a sekretarzem został sufragan białoruski pisarz lit. Tomasz Zienkowicz. Referendarię lit. po Massaliskim otrzymał Aleksander Horain sufragan żmudzki, pisarstwo duchowne w księstwie lit. kanonik wileński Paweł Brzostowski, probostwo katedry wielńskiej kanonik Stefan Giedroyć, a kanonię tejże katedry kanonik płocki Jan ze Skrzetuszewa Wawrzecki. Swiadczenia Potockiego na rzecz starosty czerskiego leżańskiego, który otrzymał kasztelanię zakroczymską po śmierci Krasińskiego, a starostwo czerkiewskie Franciszek Bieliński, synowiec marszałka w. kor. Massalski podczaszy lit. deputatem star. wołkowyskiego. Brühl jedzie do Petersburga. przyjedzie królewicz Albrecht i Klemens oraz książę kurlandzki. W Moskwie rewolucja przeciw imperatorowi. Z Petersburga: na koronację wymaszerują z Polski regimenty kirasjerów i grenadierów. Będą wycofane tynfy wrocławskie z roku 1754, nowa wycena monety saskiej. Z prus jedzie deputacja do Petersburga. Ks. de Holsztei Gottorp jedzie do Rygi; ks. August do Holsztein Beck "przyszły gubernatir Rewla" będzie feldmarszałkiem. Z Torunia 7 01.: przybył gen. Leontyeff "delegowany od dworu rossyiskiego na inwestygowanie krzywd miastu tamteyszemu uczynionych". Delegaci wdztw kujawskich wrócili z Poznania, bo nie zastali tam ks. Wołkońskiego, który "prowiantów nie przestaie ządać".Z Hamburga 19 01.: wiadomości o wojsku holenderskim. Z Londynu: Anglia chce miec azyl na Korsyce, Francja domaga się od Hiszpanii wyspy Minorki, na żołdzie angielskim oddziały maurów od cesarza marokańskiego. Angielski okręt wojenny Bidefort rozbił się
Z Warszawy d. 30 Xbr. 1762 k. 55-56 Wyjeżdża kanclerz w. lit. kasztelan smoleński Burzyński, poseł polski w Szwecji de Sackien. Gdańsk 25 12.: wydano drukowany edykt w sprawie bitych pruskich tynfów z r. 1757-1759 i "aby podatki publiczne samemi tylko pieniądzmi gdańskiego bicia płacone były". Król pruski w Lipsku wizytował wojska komendy królewid=cza Henryka i ks. de Gotha. Oczekuje się pokoju, mediatorami są ministrowie Anglii, Moskwy i Francji. Królowa węgierska otrzymała donum gratuitum od miast. Ruchy wojsk pruskich, francuskich i alianckich. Z Frankfurtu 1 12.: relacje o ks. de Soubise, który lustruje wojsko królewicza Ksawerego. Hiszpanie opuszczają Portugalię. Paryż 29 11.: reforma wojskowa we Francji, "korespondencya między królestwem naszym y angielskim zupełnie przywrócona", nagroda dla posła sardyńskiego we Francji de Solar- otrzymał opactwo w Soissons i portret diamentami sadzony dla posła sardyńskiego w Anglii " za podobną jego pracę" nad pokojem przeznaczono także podobny portret oraz kosztowne obicia
Z Gdańska d. 3 Aprilis 1762 k. 26-27 Ceny zboża; w Stargardzie gubernator szczeciński de Bewern i gen. Wołkoński podpisali armistitium, 9 artykułów. Petersburg: pokój Moskwy z Prusami; gen. Romanzow w Malborku; wiadomości o gen. pruskim deSchweryn i gen. Czernichew. Ratyzbona 3 03.: artykuły pokoju moskiewsko-pruskiego. Paryż 12 03.: marszałek d'Estree został księciem, gubernatorem Alzacji po de Broglio został marszałek Contades. Hamburg 16 03.: nie wolno wywozić mięsa i tłuszczy z księstwa holsztyńskiego; podatki w księstwie meklemburskim. Z Berlina 23 03.: sukcesor tronu we Wrocławiu. Z W-wy 12 04.: królewicz Albrecht otrzymał wiadomość z Petersburga w sprawie kurlandzkiej. Stanęli przed trybunałem lubelskim Gartenberg, komisarz Hermson i podczaszy rawski Sokolnicki oskarżeni o fałszowanie monety, sprawę wniesiono także do grodu przemyskiego. Z Torunia i Łowicza: podwody i kwatery dla wojska gen. Czernichewa. Z Petersburga: imperator otrzymał od króla pruskiego order czarnego orła, nałożono podatki na duchowieństwo religii schizmatyckiej. Z Poznania 31 o3.: wojsko ros. opuszcza Wielkopolskę. król pruski otrzyma od Rosji Kolberg; Królewiec i Prusy, a ma sam "spokoynie oddać" księstwo holsztyńskie. Zmarła na ospę najmłodsza córka marszałka n. kor.
Z Gdańska d. 15 Maij 1762 k. 41-42 Targi żyta lepsze; ceny w holandii Hamburgu i Bremie; kurs pieniędzy. Ruchy wojska w Pomeranii. Negocjacje o księstwo holsztyńskie między Danią a Rosją są p [rowadzone za pośrednictwem Anglii. Ratyzbona 22 04: władza wojskowa marszałka franc. d'Estree. Kongres w Auszpurgu; choroba marszałka Daun'a. Paryż 26 04.: sprawa wychowania księcia Prowancji. "Przeszły gubernator Kanady w północnej Ameryce za przybyciem swoim do Bastalli wsadzon"; konflikt hiszpańsko-portugalski; oddziały gen. de la Croix i Dunant pod Elwas i Lumegas. Hamburg 27 04.: pokój moskiewsko-pruski, a "listy z Turynu czynią nadzieię do bliskiego powszechnego pokooju". Berlin 4 05.: zmarł gen. Podevils, komendant fortecy. Z W-wy 24 05.: Czartoryski, łowczy w. kor., wyjechał "do xięstwa swego koreckiego na Wołyń", a Rzewuski pisarz pol. kor. do Lublina. Kurier posła franc. i hiszp. "przydany dla umówienia poczt na stacyach y zapłacenia onychże z danemi sibie na expens kilką set czerwonych złotych y koniem uciekł". Za Granicę wyjechał Maurycy Brühl. "Odgłos publiczny od niemałego czasu tu nieustaiący, iakoby województwo poznańskie aktualnie do konfederacyi udało się", ale wiadomość zdementował kasztelan poznański Twardowski twierdząc, że pojechał Sapieha wda smoleński "nie do konfederacyi, ale na zaiazd dóbr", potwierdził to gen. Mokronowski. Prezydent trybunału piotrkowskiego Feliks Turski nie zostanie oficjałem w-skim, godność tę otrzyma Okęcki, kanonik poznański. starostwo nakielskie dostanie Rogaliński sta obornicki, a wójtostwo Twardowski; starostwo nowomiejskie po Krasińskim przypadnie staroście wąwolnickiemu Moszyńskiemu. Po śmierci Woronicza wakuje kasztelania kijowska. We Wrocławiu z rozkazu króla pruskiego portrety de Warkotsch'a i księdza Franciszka Schmita "publicznie końmi roztargano, herb pierwszego przez kata złamany, a imiona obydwóch wiecznemi czsy za niepoczciwe uznano". Z Wiednia: książę kurlandzki w Karlsbadzie. Z Piotrkowa: na sądach sprawa redukcji tynfów wrocławskich. Zmarł archidiakon gniexnieński ks. Wysocki
Z Gdańska d. 24 Aprilis 1762 k. 34 Ceny zboża w Holandii, Anglii. Układy prusko-szwedzkie, wojsko ks. wirtemberskiego wycofuje się, Wiszmar zwolniony z kontrybucji. Z Torunia 25 04.: informacje o gen. Czernichew i Galliczynie oraz ks. Lubomirskim. Z Ratyzbony 2 04.: wydatki na wojsko imperium. Z W-wy 3 05.: urodziny imperatorowej; Popiel otrzymał kasztelanię sierpską. Delegat wdztwa płockiego sędzia Rosciszewski skarży się na wojsko ros. Król proponuje ugodę za przykładem sueradzkiego, brzeskiego i kujawskiego. Pogrzeb Szembekowej, kanclerzyny w. kor. wdowy. Król pruski prostuje fałszywe pogłoski na temat Prus i upewnia "nic takowego nie uczynić, co by było dla 98.01.15zplitey szkodliwego y owszem nieodmienną szczerą przyiaźń swoią dawną dla niey zachować przyrzeka. Traktat z Rosją nie jest dla Polski szkodliwy. Mówi się,że we Wrocławiu podpisano traktat pokojowy między Moskwą, Szwecją i Prusami
Z Gdańska d. 17 Aprilis 1762 k. 30-31 Gen Romanzow w Pomeranii, układy angielsko-moskiewskie. Toruń 18 04.: bawił tu gen. Czernichew, a w Malborku Sołtykow; jest gen. Fast, Lubomirski i Numers, wojsko rozciągnięte aż do Płocka. Z Ratyzbony 24 03.: negocjacje o pokój są trzymane w tajemnicy, "lecz rozgłoszone onego kondycye nie są do prawdy podobne". Zmarł marszałek Esterhazy. Paryż 22 03.: w parlamenice czytano edykt królewski przeciw Jezuitom Chory ks. Soubise, rewokowany do Brioglio. Hamburg 6 04.: kontrybucje w Danii, neutralność Holandii, Anglia dostarcza furaże dla wojska skoligaconego. Z Berlina 6 04.: jeńcy austryjaccy. "Symbolum Ritus Graeco Moschovitici"- 12 artykułów po łacinie [wierzę w ojca jedynego imperatora całej Rosji i w Fryderyka itd. -in extense] . Z W-wy 26 04.: król poluje "strzelaniem głuszców rozrywkę sobie czyniący"; kasztelanię sierpską po śmierci Wessla otrzymał Popiel sta ceceniowski. Wiadomość o śmierci starosty kaniowskiego Potockiego "non verificatur"; starostwo otrzyma stolnik kor. Moszyński. "Jest tu publiczny odgłos, jakoby moskiewskie y pruskie dwory coś niepomyślnego dla Polski attentare zamyślały, co jednak czas w krótce dowodniey odkryie". Zegluga na Wiśle. Gen. Broune gubernatorem w Rydze; nowy rezydent ros. w Gdańsku de Rebinder;układy moskiewsko-duńskie. Książę kurlandzki jedzie do Karlsbadu, a królewicz na Śląsk
Z Gdańska d. 5 Junij 1762 k. 44-45 Ceny zboża. Wiadomości o wojsku we Francji, Anglii, Prusach; duńska flota na Bałtyku. Z Torunia 6 06.: przybyły nowe oddziały Kozaków, gen. Czernichew ruszył do Poznania, korpus jego podzielono, pójdzie na Śląs k. Ratyzbona 10 05.: wyjeżdża poseł ros. Kieyzerling. Na Śląsku zanosi się na krwawą kampanię, fortyfikowanie Wrocławia, gen. Austryjacki Lascy osiądzie w Moskwie. Z Paryza 16 05.: kongres duchowieństwa franc. uchwali donum gratuitum dla króla. W Dunkierce korpus wojska franc. pod komendą Herenville'a. Londyn: parlament popiera Portugalię; Hiszpania zawarła "traktat z potencyami Barbaryi". Z Berlina 25 05.: zmarł gen. Dena. Dąbski wda sieradzki w drodze do wód akwizgrańskich. W Petersburgu zawarto pokój moskiewsko-pruski z tej okazji fest we Wrocławiu. Warunki wokoju. Z W-wy 14 06.: "Niewiele kurseryą teraźnieyszą z mieysca tego iest ad deferendum"- hetman pol. lit. chce otrzymać wielką buławę; procesja "w Rynku miasta Starey Warszawy". Król rozdał: starostwo kamienieckie na Litwie oboźnemu kor. Wielohurskiemu, parczewskie w lubelskim podskarbiemu nadw. kor. Kossowskiemu, a po nim ekonomię samborską i żupy solne, Wieliczkę i Bochnię, objął w administrację podskarbi w. kor. wraz ze wszystkimi ekonomiamii królewskimi skąd dyssydenci "rugowani bydź maią". Zmarła wdowa wdzina inflancka Morsztynowa i sta piński Jelski. W Pomeranii stoi korpus gen Romanzowa; sprzedaż zboża w Toruniu i Gdańsku. Na Śląsku artyleria pruska. 31 05. stanął we Wrocławiu Weronzow jako poseł moskiewski, jadący do Londynu
Z Gdańska d. 6 Martij 1762 k. 19-20 Wylała Wisła, Żuławy zagrożone. Gen. Czernichew na służbie austr., jeńcy wojenni. Toruń 7 03.: gen. Gallicyn w Poznaniu, kontrybucje na Kujawach ustały. Z Ratyzbony 6 02.: nadzieja pokoju, ponieważ nie będzie sprzedany ekwipaż posła ng. Egremonta oraz mebluje się pokoje posła ces. Pergen'a Gen. Daun będzie dowodził wojskiem ces. w Saksonii. Paryż 8 02.: Anglicy umacniają Gibraltar, wojsko franc. w pogotowiu; królewicz Klemens otrzyma opactwo. Hambyrg 19 02.: z Hannoweru i Hagi o działaniach wojennych. Ks. Holsztein Beck został marszałkiem i gubernatorem petersburskim. Z Berlina 13 02.: król pruski we Wrocławiu, gen. moskiewskii Berk trzyma żołnierzy w rygorze. Z W-wy 15 03.: redukcja tynfów wrcławskich, ceny towarów, zarządzenia dla piekarzy i rzeźników, sprawa kupca bławatnego Neiberta. Wyjeżdża poseł hiszp. Aranda; do Petersburga jedzie cześnik kor.y Brühl, z Kurlandii zaś de Platenberg; jeńcy pruscy i moskiewscy zwolnieni; zakaz wycinania lasów i sprzedawania drzewa. Szambelan ros. Gutowicz wraca z Berlina. W Wielkopolsce stoją wojska pruskie i moskiewskie; panuje epidemia śmiertelnej febry i gorączki. Ekscerpt listu z Rzymu księdza kanonika gnieźnieńskiego Rokossowskiego z 20 02. Jezuici nie chcą być posłuszni i zostali wygnani z Francji
Z Warszawy d. 13 Maji 1762 k. 39-40 "Nieprzyjaźń" w Hiszpanii i Portugalii. Car przyjmuje oficerów angiel. do floty, zakłada pod Petersburgiem magazyny jak również w Królewcu. Korpus Czerniszewa w Pomeranii. Awanse w wojsku, "abszeyt" m. in. ks. Lubomirskiego. Zatragi moskiewsko-duńskie będą zażegnane
Particularia cudzoziemskie 1762-1763 k. 57-58 Inwazja wojska pruskiego na Frankonię, powiat bawarski w niebezpieczeństwie, chce się jednak bronić. Solern ministrem wiedeńskim w Londynie, z Konstantynopola wyjechał minister angielski i pruski na rozkaz sułtana. Armistiu turecko-austrujackie. Z Paryża 15 12.: narady angielsko-francuskie nad wynalezieniem "sposobów do ugruntowania pokoju wiecznego między obiema nacyami". Wojska franc. opuszczają Portugalię pod dowództwem księcia Beauvea. Poseł portugalski mello w Paryżu. Berlin 29 12.: Sułkowski wyjechał do Polski, a poseł ros. Replin do Lipska. z W-wy 13 01. 1763: król poluje w puszczy kozienickiej. ToruN 9 01.: redukcja tynfów pruskich 1757-1759. Prusy mają objąć magazyny ros. w Chełmnie i Grudziądzu. Wielkopolska: w Kościanie husarzy czarni pruscy, są też na Kujawach, w poznańskim i kaliskim, rozwiesili uniwersały na dostawę żyta i owsa "do magazynów swoich szląskich". Z Saksonii: król pruski układa "punkta preliminaryine do porządnego pokoju" wraz z królową węgierską
Z Gdańska d. 28 Augusti 1762 k. 53-54 Ceny zboża w królewcu; targi. Wyjechał z Petersburga Jerzy Holsztyński przez "Gdańsk Berlin do miasta stołecznego Kiel [...] Publiczna drukowana Królewiecka gazetka zawiera w sibie manifest Xcis Birona w Petersburgu datowany [...] że contra Statum Regni Poloniae nic nie zgrzeszył", odwołuje się on do stanów kurlandzkich. Listy z Petersburga: imperatorowa obdarowała kanclerza Bestucheffa i nadała mu order św. Andrzeja. Spodziewana batalia księcia Conde z wojskiem skoligaconym. Toruń 29 07.: ruchy wojsk ros. Sejmik poselski województw kujawskich nie doszedł. Z Ratyzbony 3 08.: ratyfikacja pokoju prusko-szwedzkiego, podatki dla cesarza; wojsko księcia wirtemberskiego w marszu, "ignotum dokąd". W Saksonii Prusacy nałożyli kontrybucję. Z Paryża 6 08.: ks. Broglio rewokowany. Wielka susza, jest to klęska dla Francji. Z W-wy 2 09.: doniesienie o wstąpieniu na tron imperatorowej przywiózł Matuszkin. Wieść o rewolucji w Moskwie, "co iednak wszystko czas w krótce odkryie". Rada gdańska oskarża swego radcę Wernicka. Z województwa łęczyckiego posłem na sejm został krajczy Małachowski, sedzia Wilkanowski, podsędek Ostrowski, podstoli Kossowski. Z ziemi liwskiej: sta Karczewski, kasztelanic Cieszkowski. Z ziemi wyszogrodzkiej podskarbi n. kor. Kossowski podkomorzy Wakwawski. Na sejmiku płockim "wielkie było krwi rozlanie y kilku szlachty zabito, a innych zrąbano"; na sejmiku zakroczymskim zrąbano cześnika Łapickiego, "o innych seymikach wyrażaią Gazety Publiczne tuteysze sobotnie y srzodowe". Prusacy bombardują Swidnicę, gdzie bronią się Austryjacy
Z Warszawy d. 8 Februarij 1762 k. 9-10 Zmarł bp żmudzki Tyszkiewicz, kandydat na bptwo wileńskie. biskupstwo żmudzkie ma otrzymać Massalski referendarz w. lit. Przybyli bp płocki i kasztelan poznański Twardowski. Rezydent saski w Paryżu doniósł o konspiracji na życie króla franc. dokonanej przez zakonnika i strzelca. Imperator ros. uwolnił Szweda pułk. pruskiego de Hordt od winy oraz mianował gubernatorem księstwa holsztyńskiego ks. Grzegorza de Holsztein Gottrop. Pomagać mu będą lejtnant pruski de Corbiere i "trzey inni generałowie pruscy w Treptow dawniey w niewolę zabrani". Listy z Drezna: Prusacy wygnali Austryjaków z Namburg i Leitz. Potyczka dywizji pruskiej z królewiczem Henrykiem. Z Torunia 31 01.: przysięga wierności imperatorowi ros. Moskawa "w Wielkiey polszcze stoiąca" domaga się z Kujaw zboza, delegaci poznańscy podkomorzy inowrocławski Wolski i Kościelski chorąży bydgoski wnieśli protest. Zestawienie ile dostarczyć musi wdztwo poznańskie i kaliskie prodkuktów dla wojska rosyjskiego oraz ceny na te produkty
Z Gdańska d. 8 Maij 1762 k. 37-38 Ceny zboza. Wojsko pruskie na Śląsku, a rossyjskie pójdzie do księstwa holsztyńskiego. Z Torunia 9 05.: jest Lubomirski i pułk. Puchan orazwojewoda ia moskiewska wraca do Pomeranii. Zatargi między dworem burbońskim i "auszperskim". Cesarz chce kontynuować wojnę, jego marszałkowie Daun i Landon z wojskiem na Śląsku. Z Paryza 12 04.: Anglicy opanowali wyspę Martinikę, Hiszpania wtargnęła do Portugalii, "naylepszy srzodek przez prętki z honorem pokoy woynę tę zakończyć", ale wojsko francuskie pod ks. Beauveau idzie na pomoc Hiszpanii". Z Hamburga 20 04.: siły duńskie, flotą dowodzi admirał Fontenai. Imperator otrzymał order Czarnego orła. Oficerowie angielscy we flocie ros.; usunięty marszałek Münich. Z Berlina 20 04.: w Lipsku transporty rekrutów. Z W-wy 17 05.: Rostworowski sprzedał starostwo czerskie wojewodzicowi chełmińskiemu Bielińskiemu. Wyjechał do Końskich kanclerz w. kor.; poseł hiszpański d'Aranda opuszcza Polskę, czym wszystkich "niezmiernie zasmucił". Rzyszewski będzie rezydentem ros. Podobno "województwo poznańskie do konfederacyi udało się", został wysłany tam kasztelan Twardowski i gen. Mokronowski, aby "uspokoić" zamieszanie, spowodowane zniszczeniami, gwaLtami i rabunkiem dokonanym przez wojska. Pogrzeb Brühlowej w W-wie. Listy partykularna z Gdańska pogotowie wojenne trwa, ponieważ car kreował nowych generałów. Dyferencje moskiewsko-duńskie. Magazyny wojskowe pod Petersburgiem
Z Warszawy d. 31 Maij 1762 k. 43 Wojska rosyjsko-pruskie mają stworzyć nowy front pod Świdnicą. Toruń 23 05.: miejsce Lubomirskiego zajął gen. Fast; Szweryb we Wrocławiu Pokój "między Moskwą y królem pruskim", konfiskata dóbr duchowieństwa ros. Z W-wy 31 O5.: śmierć hetmana w. lit. "znaczną liczbę oanów z prowincyi litewskiey tu sprowadziły", przybył hetman pol. i chorąży Rzewuski, "dotąd iednak tak wdztwo wileńskie, buława wielka y kasztellania kijowska nie są oddane". Dekretem trybunału skarbowego redukcja monety. Obecni w W-wie nieliczni panowie; zmarł w Rydzynie książę Sułkowski łowczy nadw.. Z Wrocławia: potyczki wojska saskiego z Austryjakamii, regiment królewicza Albrechta został zniesiony, a gen. Zetwitz w niewoli pruskiej; kwatera króla pruskie go w Bełbern, a wojska austryjackie rozłożone pod Troppau. W Petersburgu ratyfikacja pokoju moskiewsko-pruskiego
Z Gdańska d. 27 Febryarij 1762 k. 17-18 Listy z Brandenburgii donoszą, że przybył szambelan Guttowicz od cara ros., w Pomeranii potyczka prusko-szwecka; z niewoli mos k. wypuszczono grafa Herdt. Toruń 20 01.: de Lebel zwolniony z niewoli pruskiej; gen. Czernichew w Glatz. Ratyzbona4 02.: z Wiednia piszą o żałobie po śmierci imperatorowej Elżbiety; poseł ros. Galliczyn na audiencji; konsyliarz cesarski Lenkner w drodze do Konstantynopola, gdzie odnowi pakty z 1740. Gen Landen wyjechał z Wiednia, Daun został prezydentem wojennym. Wojna hiszpańsko-angielska. Paryż 1 02.: nie było spisku na życie króla. Portugalia zachowa neutralność; ślub króla hiszpańskiego z królewną franc. Wiktorią. Z Hagi: pomoc Holandii dla Anglii. Z Kamieńca Podolskiego 14 02.: panuje zaraza, zarządzenia komendanta Dalcke. Z W-wy 8 03.: król chory, z okna oglądał fajerwerk imieninowy; kasztelanię bracławską otrzymał ćzarnecki, a wską ma dostać Popiel. Ogłoszą reduckje tynfów wrocławskich; ceny zboza i drzewa. Miecznik ziem pruskich w Piotrkowie, pułk. Poniatowski jedzie do Wiednia. Brühl udaje się przez Królewiec do Petersburga
Z Gdańska d. 27 Martij 1762 k. 24-25 Ceny zboża w Anglii, "cicho w handlu zbożowym dla codziennych mocnych tęgich mrozów". Publikowano warunki pokojowe między Moskwą a Prusami, dotyczą one księstwa holsztyńskiego i ks. Zerbst. Z Ratyzbony 1 03.: będzie pokój między Moskwą a Prusami, ale "poseł Kieyzerling ieszcze się tu z tym nie oświadcza". Paryż 8 03.: spór marszałka de Broglio z ks. Soubise. Z Hamburga 9 03.: relacje o wojsku duńskim i franc. Replika wojewody krakowskiego hetmana w. kor. "na projekt względem osadzenia granic ludxmi z woyska koronnego kommenderowanymi, dana dawniey przy gazettach, komunikowany 1762 r." Sprawa fałszywej monety. Z W-wy 5 04.: przyjęcie u Brühla. Kuchmistrz kor. Gosdzki przegrał w karty swój warszawski pałac "z Alexandryą jurudyką swoią do JP. Mokronowskiego gen.". Podwody w Wielkopolsce, która wyprawi w tej sprawie sztafetę do imperatora ros. podobnie jak wdztwo płockie. Z Drezna: budowa domów na dawnych okopach. Z Poznania: ogłoszono redukcję pieniędzy, panuje drożyzna
Z Gdańska d. 12 Junij 1762 k. 46-47 W Brandenburgii, na Śląsku i Pomeranii festyny z racji pokoju prusko-moskiewskiego; gen. Romanzow opuszcza Pomeranię. W Swidnicy marszałek Daun, a w wojsku franc. de Soubise i de Estree, bedzie pewnie wkrótce "zagakona kompania". Z Torunia 13 06.: ruszyła dywizja gen. Czernichewa za Wisłę; opuścił Poznań gen. Filstoy i Danlhe. Z Ratyzbony 20 05.: wujechał poseł ros. Kieyzerling. Nowe podatki uchwalą stany imperium dla cesarza. Paryż 17 o5.: wojska we Flandrii. Minister portugalski wyjechał do Lizbony. Wojsko hiszp. wkroczyło do Portugalii. Dar duchowieństwa franc. dla króla. Z Hamburga 25 05.: król duński jedzie do ks. holsztyńskiego. Z Berlina 1 06.: przybył królewicz Ferdynand i gen. Rochow. Z W-wy 21 06.: przyjeżdżają panowie lit.- kasztelan Ogiński, miecznik lit. i in. oraz wdowa wdzina wileńska. Król dał łowiectwo nadwr. lit. Karolowi Brühlowi. Odbędzie się fajerwerk "na Kępie przy Wiśle"; panów lit. podejmuje wda połocki Sapieha. Wyjeżdżają panowie z W-wy: stolnik lit. do Puław, marszałek w. kor. do Otwocka; wyjechał poseł moskiewski. Car wybiera się " sam w osobie swoiey" do Pomeranii oraz na Śląsk "y podczas battalji woyska pruskiego z austryackim bydź przytomnym" na co nie chce się zgodzić król pruski oraz angielski. Ocena przyszłej batalii na Śląsku. Moskale z Wielkopolski "prawie z płaczem wychodzili". W Kaliszu i na Śląsku drożyzna; ceny zboża
Z Gdańska d. 13 Februarij 1762 k. 13-14 Ceny zboża w Holandii i Gdańsku. W Pomeranii obrona Szczecina; Moskale fortyfikują Kolberg, a gen. Romanzow "wydał patent deklarujący wolność handlu y wszelkie bespieczeństwa w tey zawoyowaney części Pomeranij". Marszałek Buturlin żyje; gen. Romanzow otrzymał urzędy po generale Szuwalow. Gen. Tottleben w areszcie, dochodzenie prowadzi gen. Korff. Z Ratyzbony 17 01.: w Wiedniu Daun i Laudon układają olany wojskowe, dotyczące Śląska. Królewicz pol. Klemens ma otrzymać koadiutorię arcybptwa kolońskiego i bstwa monasterskiego. Z Paryża 18 01.: król hiszp. łączy się z Francją przeciwko Anglii; sprawa floty oraz stanowisko króla portugalskiego. Z Hamburga 26 01.: w księstwie holsztyńskim Rosja eryguje regimenty. Wojska pruskie umacniają się na Śląsku. Francuzi zakładają magazyny w Kassel i Göttingen. Z Berlina 2 01.: dwór w Magdeburgu. Z Saksonii wojska przeszły przez rzekę Moldę, potyczki pod Enle, Gruza i Meissen. Z W-wy 22 01.: wyjechał wda wileński hetman pol., kasztelan połocki Brzostowski, podskarbi Massalski, starosta Leżański Potocki; sprawa biskupstwa żmudzkiego. Brühl jedzie do Petersburga. Zmarła imperatorowa ros. uczyniła zapis księciu kurlandzkiemu. Obietnice nowego cara dla Polski. Zmarł kasztelan bracławski Branicki. Redukcja tynfów wrocławskich; drożyzna. Ks. kurlandzki wysłał z Notawy do Petersburga lejtnanta de la Chinal; do Rygi przyjedzie nowy car ros. Ze Śląska: korpus moskiewski gen. Czernichewa pomaszerował do Poznania. Kontrybucja nałożona na Lips k.
Z Gdańska d. 9 Januarij 1762 k. 1-2 Ceny pszenicy i żyta w Gdańsku, zakupy dla wojska, spekulacja. Wojska ros. pod komendą Romazowa w Pomeranii w okolicach Stargardu i Szczecina chcą "to stołeczne miasto y fortecę pomorską tey ieszcze zimy odebrać, która ponieważ zewsząd prawie na milę bagniskami y błotami otoczona, tedy bardzo trudny podczas lata pod nią przystęp".Wojska zimują na kwaterach w Niemczech. Z Hamburga 25 12.: listy z Brandenburgii donoszą, Ze "konspiracya barona Warkotrcha y xiędza Schmita z adherentami innemi na to zmierzała, aby króla [...] pruskiego żywego lub zabitego woysku austryjackiemu według obowiązków swoich stawili". Zabiegi o pokój.
Z Gdańska d. 16 Aprilis 1762 k. 28-29 Ceny zboża w Holandii, sytuacja w Anglii, Bremie i Hamburgu. Dania ma blokować Namburg i Lubekę; Portugalia opowiedziała się za Anglią. "Pokóy partykularny między Moskwą y królem pruskim pewnie już musi bydź zawarty". Regimenty Czernichewa i korpusu Romanzowa w wojskuu pruskim. Z Torunia 11 04.: ruchy wojska moskiewskiego pod Poznaniem. Z Ratyzbony 16 03.: dekret cesarza w sprawie wydatków wojennych i sytuacji polit. imperium. Paryż 15 03.: składki na flotę; werbunki, "luźnych ludzi gwałtem zabieraią do wysyłania ich do Ameryki". Marszałek Soubise i d'Estree przy wojsku. Hamburg 23 03.: Rostok płaci kontrybucje Prusakom. Kiel, stolica księstwa holsztyńskiego, przeciwne transportom wojsk szwedzkich. Z Londynu: Anglicy zajęłi Minorkę i port Royal, gdzie była "wielka moc uzbroionych Negrów, alias Murzynów". Z W-wy 19 04.: król zdrowy, poluje na głuszce w Ząbkach u Brühla, Załuski wyjeżdża do Rzymu, by wstąpić do zakonu jezuitów, Szembek otrzymał coadiutorię probostwa katedry płockiej, "dobra zaś dziedziczne Kobyłkę wraz z wspaniałym y kostownym kościołem, króremu równego w całey Polszcze y Wm Xe lit. nie masz zapisuie XX Jezuitom prowincyi mazowieckiey". Zmarl sta kaniewski Potocki. Uniwersał drukowany podskarbiego w. kor. o redukcji monety i o komorach celnych. Z Wiednia donoszą, że komendę nad wojskiem objął gen. Daun, pod nim służy Laudon. Przygotowania wojenne w Danii i Rosji
Z Gdańska d. 19 Junij 1762 k. 48-49 Targi zbożowe, ceny. Pokój prusko-szwedzki. Car jedzie do Pomeranii. Sprawa księstwa helsztyńskiego. Z Torunia 20 06.: artyleria moskiewska rusza do Elbląga, komendantem miasta jest pułk. Baykoff; gen. Czerniechew w Poznaniu. Z Paryża 28 05. wyjechał poseł szwedzki "lat kilka tu rezydyjący". Zwolniony z aresztu dawny gubernator Kanady markiz Wandreuil. Wojsko hiszp. weszło do Portugalii, zajęcie Mirandoli, Braganzy, Otegro. Obrona brzegów hiszp. przed inwazją angielską. Ratyfikacja pokoju szwedzko-pruskiego. W Kassel głód i drożyzna, wojska pod Dreznem. Z Berlina 8 06.: pokój szwedzko-pruski opublikowany. Pułk. Kleyst został generałem. Z W-wy 28 06.: szambelan Dąbski oddał starostwo lipieńskie Grabowskiemu, kasztelanowi gdańskiemu. Bp płocki Szeptycki zakończył funkcję prezydenta w Radomiu. Służbę przy królu pełni szambelan Zabiełło i kamerjunkier Gedroyć. Wyjeżdfżają panowie litewscy. Zmarł kanclerz w. kor. Małachowski. Car opuścił Petersburg, choć jeszcze nie ugruntował swej władzy i nie odbył koronacji. Z Poznania 19 06.: wda smoleński chory. Dywizja gen. Czernichewa maszeruje na Sląs k. Z Wrocławia: Prusacy fortyfikują miasto. ks. de Bewern obejmie komendę nad korpusem gen. Wernera
Z Gdańska d. 3 Julij 1762 k. 51-52 Handel zbożem, ceny w Holandii, kurs pieniądza. Duńczycy blokują Hamburg. Gen. Czernichew" pod niemieckim Lesznem o pułtory mili od Wrocławia", siły korpusu Romanzowa, przybędzie do niego car. Wymiana szarż i regimentów prusko-rosyjskich. Ratyzbona 10 06.: podatki na wojsko imperium, pokój rosyjsko-pruski. Opactwa księstwa mediolańskiego mają dać pożyczkę dworowi wiedeńskiemu. Paryż 10 06. komplikują się sprawy pokoju angielsko-francuskiego. Hamburg 17 06.: ratyfikacja pokoju szwedzko-pruskiego. W Szlezwiku król duński. Siły wojska skoligaconego. Z Berlina 22 06.: poseł w Wiedniu Czernichew odjechał do Petersburga. Odlewa się armaty w Sztetynie i Wrocławiu. W-wa 12 06.: Nominacja "Heraklego Lizańskiego prowincyała bazyliańskiego" na bpstwo smoleńskie i siewierskie oraz opactwo św. Onufrego. Złożył przysięgę bp wileński. Imperator ros. nie wyjedzie z Petersburga, dalon regiment królowi pruskiemu z korpusem gen. Czernichewa. Potyczka z Austryjakami. Wojska pod Świdnicą i Troppau. Kłęska Francuzów od wojsk hannowerskich księcia brunświckiego. 29 06.: w Nitawie ogłoszono dekret imperatora ros., aby "pieniądze z prowentów rocznych" oddano Rosji. Z Poznania 3-12 O6.: "między Sierakowem, Bukiem, Grodziskiem y innemi spadła tak zwana manna na kształt ziarków jagielnych, lecz cokolwie przywiększe, żółte, w srzodku dziurki maiące, ale nie na wylot, którą to mannę ubodzy ludzie zbierali" i jedli
Z Gdańska d. 13 Martij 1762 k. 21 Negocjacje pokojowe Wiednia, Berlina, Londynu, Paryża i Madrytu, nakazano, "aby kapry angielskie Zadnych nie zaczepiały okrętów hiszpańskich". Rosja udziela pomocy finansowej obywatelom w Pomeranii. Listy z Auszpurga: są tu posłowie na kongres, przybędzie gen. ros. Meżykow. Rouen 16 02.: palpno na placu przed pałacem "30 xiąg y manuskryptów zawieraiących w sobie ustawy y nauki XX Jezuitów z dekretu parlamentu tamteyszego ferowanego"; zakonnicy muszą opuścić swe dobra i domy
Ze zbioru Tytusa Działyńskiego
Pol.
Keywords: Hiszpania -- 18 w; Szkody w rolnictwie -- 18 w; Łowiectwo -- 18 w; Sądownictwo -- 18 w; Handel -- 18 w; Obyczaje -- 18 w; Polityka międzynarodowa -- 18 w; Szwecja -- 18 w; Jezuici -- 18 w. -- Polska; Gazety rękopiśmienne -- 18 w; August -- III Sas -- (król polski ; -- 1696-1763); Bruhl Maurycy; Corbiere de -- lejtnant pruski; Giedroyć Stefan -- kan. katedry wil. -- (1730-1803); Gottrop Holstain Grzegorz de; Horain Aleksander -- sufragan żmudzki -- (ca 1685-1774); Massalski Ignacy Jakub -- referendarz w. lit. -- (1727-1794); Moszyński -- stolnik kor; Okęcki -- kan. pozn; Potocki -- sta kaniowski; Rogaliński -- stan obornicki; Twardowski -- klan pozn; Tyszkiewicz -- bp żmudzki; Wielohurski -- oboźny kor; Zienkowicz Tomasz -- sufragan białoruski pisarz lit. -- (1717-1790); Anglia -- 18 w; Dania -- 18 w; Korsyka -- 18 w; Rosja -- 18 w; Włochy -- 18 w