Gazety pisane 1765. (1765)
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 42 Pod konwojem wracają emigranci z Palatynatu Renu drogą przez Hamburg do Moskwy. Bunt chłopów na Węgrzech. Cesarz jedzie do Inszpurgen, bagaże księcia Leopolda odeszły do Florencji [srebra stołowe, obrusy i serwety, kosztowne szpalery] . Z Berlina 25 05.: król pruski lustruje regimenty, pojedzie on do Stargardu; dwór saski nie pozwala sprowadzać towarów "manufactury i fabriki brandenburskiey" na co król pruski odpowiedział takim samym edyktem. Z Hamburga 21 05.: zmarł książę Wiktor Fryderyk de Anchalt Bemburg, dziedziczy po nim syn Fryderyk Albert. Relacje o pośle saskim w Londynie hr. BRühlu i pośle francuskim w Petersburgu markizie de Brousset. Z Paryża 14 05.: król francuskii na popisie regimentów; kongres duchowieństwa francuskiego; relacje o biskupie "dyeńskim", arcybiskupie reńskim i paryskim. Rozbudowa floty francuskiej
Z Warszawy d. 2da Januarij 1765 k. 2-3 Senatorowie, ministrowie i poseł moskiewski złożyli królowi życzenia noworoczne. Wiadomości o biskupie krakowskim prymasie, Flemingu, księciu kurlandzkim. Trwają sądy konfederackie litewskie. Sprawa sejmików deputackich i gospodarskich. Kandydatem na podkomorstwo wileńskie jest pisarz gordzki Muśnicki. Król gromadzi wojsko, kreuje pułkowników. Kary na oficerów za zabójstwo Zakliki. Z Ratyzbony 3 10.: relacje o sejmie; sprawa protestantów w Austrii. Cesarz pojedzie do Preszburga na sejm; ks. lotaryński Karol 08.01. będzie dowodził wojskiem. Z Londynu piszą o negocjacjach petersburko-berlińsko-warszawskich z udziałem Szwecji i Danii. Z Hamburga 14 10.: bawi tu królewicz pruski Henryk, który pojedzie do Lubeki. Zarządzenie elektora bawarskiego w sprawie klasztorów.
Z Warszawy d. 25 Apr. 1765 k. 38-39 Brat króla opat czerwiński, przy pomocy biskupów obu wyznań obliczy liczbę wiernych; soisu dyssydentów i żydów dokonają komisarze. W dniu imienin króla "zacznie się reprezentować w komedyalni saskiej [którą sobie N.P. ma od dworu Drezdeńskiego pozwoloną] opera francuska przez sprowadzonych w tym czasie z Francyi śpiewaków y śpiewaczek". Komisja skarbowa kor. opublikuje "instruktarz celny", akcyzę na stroje mieszczan, taksę na różne towary i cennik dla rzemiosł, a komisja skarbowa lit. werbuje w Grodnie strażników do pilnowania skarbu wileńskiego,a rekrutacje przeprowadza kapitan Dawić. Z Gdańska 20 04.: spłynęły tu szkuty; ceny zboża. Król pruski pod Czerwoną Budą koło Kwidzynia założył "generalne cło", konsyliarz Liliental zajął na ten cel dawne magazyny moskiewskie; warunki taryfy celnej ułożonej w Królewcu. Cło Republiki Holenderskiej w mieście Wenla wywołało sprzeciw Prus. Z Ratyzbony Porta Ottomańska wysyła wojska "ku Węgrom i Dnieprowi". Austria ma się w pogotowiu. Z Wiednia: zmarł de Hohen Emmlo, jego hrabstwo cesarz oddał cesarzowej.
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 14-15 Stany Rzeszy Niemieckiej winszują królowi rzymskiemu mariażu; sparwa biskupstwa osnabruckiego, którego pierwszym biskupem ewangelickim był Ernest August, a jego posłem dziekan Willienhauzen. W kościołach kollekta na pogorzelców. Z Hamburga 12 02.: założono fabrykę żelaza w której m. in. wyrabia się piece "in forma piramidy, które czerwono, modro y czarno złotem są lakierowane y nie tylko się piękne wydaią, ale y wcale ozdoby swoiey przez ogien nie tracą".W Rzymie ojciec św. wydał dekret dla Jezuitów. Berlin 16 02.: ks. Dołhoruki i graf Bruce pojechali do Petersburga, książę kurlandzki w Poczdamie na operze. Z Paryża 4 02.: wiadomości z kantonów szwajcarskich. Z W-wy 27 02.: król był gościem podkomorzego infl Borcha; chorAgiew janczarska i węgierska odeszły do Białegostoku, gdzie rezyduje hetman w. kor. Ksiądz Massalski bp wileński jedzie na Litwę, pozostaje dla kuracji podskarbi nadwr. lit. Regimentarz Woronicz jest na Ukrainie przy wojsku. Komisja skarbowa zabiega o eksploatację gór olkuskich, sprowadz się górników. Z Gdańska 23 02.: mowa króla angielskiego nie podobała się w parlamencie, który nie wierzy Francji i Hiszpanii. Hiszpania fortyfikuje Cente miasto w Ameryce, a Francuzi umacniają Korsykę
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 29 Z Włoch: posag infantki hiszp. odwieziono do Wiednia. Malkontenci korsykańscy nie chcą się poddać Genui, proszą o mediację Turcję. Z Hamburga 12 03.: werbunki w Niderlandzie austryjackim. Stany holenderskie będą blokowały porty cesarza marokańskiego- Sale, Jetuan, Marokko i Filtz. Z Berlina 16 03.: król pruski z synowcami i generałami lustrował regiment pieszy i szkołę żołnierską, udzielił audiencji posłowi pol. podstolemu Branickiemu. Z Paryża 1 03.: parlament wypowiedział się w sprawie breve ojca św. "favore Xięży Jezuitów". Stany szwajcarskie wstawiają się do króla franc. "za kantonem świeckim".
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 56-57 Zmarła również księżna de Hohentoche. Kapitan artylerii cesarskiej Hastel odlał z białej miedzi statuę cesarzowej królowej węg. Mundury kawalerii cesarskiej: kirasierzy otrzymaki białe, dragoni czerwone, jedynie dwa regimenty zachowują dawną zieloną barwę. Z Hamburga 8 06.: "sztuczny zegar" zrobił zegarmistrz Norton w Londynie dla króla angiel., robi się również złoty zegar w prezencie dla króla pol. W hrabstwie York nowe pługi, w Midelsex nowe machiny do przędzenia wełny. Na sejmie szwedzkim uchwalono podatek od sprowadzanego zboża. Z Berlina 3 07.: relacje o książętach pruskim i brunświckim oraz małżonce ks. Henryka, która dziękowała posłowi ros. Dołhorukiemu za przywiezienie orderu św. Katarzyna od imperatorowej. Z W-wy 17 07.: król ze statku przyglądał się budowie tamy na Wiśle pod Oleandrami. Generał ziem podolskich dawał bal w Zwierzyńcu ujazdowskim. Wojewoda ruski odjechał do Puław, a bracławski do Dubna. Ogłoszono podatek od karte, który będzie obrócony na reperację bruków. Traktat handlowy wiedeńsko-berliński; sprawa Śląska. Pewien człowiek w obecnośći elektora mogunckiego i palatyna Renu przeszedł przez Ren, "ta inwencyi sztuka z Anglii pochodzi, w Moguncji zaś wydoskonalona y wyrażona soposbem do skutku przyprowadzona". Nadal grasuje "gewandońska dawniey opisana bestya". Z Ykrainy polskiej: spokój na granicach miskiewskich i tureckich
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 64-65 Relacje o ślubie arcyksięcia Leopolda i jego wyjeździe do Florencji; król rzymski werbuje żołnierzy w Wiedniu. Z Paryża 26 07.: zmarł na ospę w Aleksandrii infant Filip, książę parmeński. Z Berlina 6 08.: relacje o królewiczu henryku: posłem do Polski został pułk. Goltz, sekretarzem legacji Gregoryn; król pruski pozwolił niektórym kupcom na fabrykowanie i sprzedawanie tabaki, wyjątek stanowią ziemie wschodnie Fryzji. Z Hamburga 2 08.: w Kadyksie mówi się,że flota francuska bombarduje brzegi Barbarii, zniszczono miasto Sale, zburzono miasto Luracke; zabrano okręt duński; bedzie bombardowane miasto Magdar. Z W-wy 22 08.: na sądach relacujnych królewskich sprawa stanów kurlandzkich z księciem Bironem; sądy marszałkowskie limitowane. Sejmiki deputackie wybierają na trybunał kor. deputatów. Działalność komisarzy komisji skarbowej. Z Grodna 15 08.: zalimitowano komisję skarbową i wojskową, komisarze udalii się do Wołczyna, rezydencji kanclerza w. lit. Hajdamacy już nie grasują na granicach ukraińskich. Z Gdańska 16 08.: targi, ceny zboza; pokazywano za pieniądze "różne obce tu ieszcze nie widziane zwierzęta". Doktór chemii wynalazł w Rzymie "pewne chemiczne y sympatyczne pierścionki", które chronią przed chorobami
Z Warszawy d. 14 Aug. 1765 k. 63 Regiment gwardii koronnej otrzymał nowe mundury i prezentował przed królem "exercitia woienne". Z Krakowa przywieziono archiwum, konwojowalii żołnierze biskupa krakowskiego którzy po pijanemu popadli w zatarg z wartą marszałkowską. Król wyznaczył kasztelana Sochaczewskiego Sobolewskiego i regenta grodu warszawskiego Puchałę, którzy będą kontrolować rachunki magistratu za ostatnie kilkadziesiąt lat.
Z Warszawy d. 21 Martij 1765 k. 26-27 starosta w-ski Brühl przysięgał na regimentarostwo warszawskie przed wojewodą mazowieckim Opaliński w obecności podkomorzego Sobolewskiego i chorążego Szydłowskiego. Pisarz kor. Sułkowski jedzie do Wielkopolski, a biskup Grabowski " u dworu". Konisja wojsk. kor. układa regulamin dla wojska pol. "y cudzoziemskiegi Authoramentu", to samo czyni komisja wojsk lit., reasumowana komisja skarbowa lit. Z Ukrainy: zamknięte granice przez Porthę i Moskwę "dla wszczętego powietrza w wojsku tureckim". Z Gdańska: słabe targi, ceny zboza w Holandii i Londynie. Rajca Wernich osądzony "za zdradziectwo" zmarł w więzieniu w Mindzie. Z Torunia 17 03.: Wisła ruszyła, uszkodzony most polski i niemiecki. Z Rartysbony 26 02.: relacje o sejmie, ogłoszono traktat doktora śzefera "nauczający bez szmat robienie papierów 15 gatunków" z różnego drzewa. Z Wiednia: rozkaz cesarza do regimentów, aby "w zupełnym znaydowały się komplecie"; gen. Laudon choruje na Morawach; relacje o królu rzymskim i ks. Karolu lotaryńskim. Z Hamburga 5 03.: wracają żołnierze, których zwerbowała Lubeka. Z Drezna królewicz Karol "rezydencyę swoią do miasta Barby przenieść postanowił. W Paryżu: parlament prowantski kazał spalić ostatnią bullę ojca św. w spraiwe jezuitów. Z Lizbony: Indianie pod dowództwem Halikana odebrali miasto Goa Portugalczykom. Z Paryza 22 02.: książę Nailles i kanonicy regularni czcili urodziny króla; relacje o świętach i polowanie na "drapieżną bestię". Berlin 9 03.: Branicki posłem polskim
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 54-55 Książę wirtenberski ogranicza wydatki dworu. Na ślub arcyksięcia Leopolda przyjedzie do Turolu książę Heblois, królewicz sardyński. Zmarł arcybp strygoński prymas węgierski hrabia Barkoczy. W ogrodzie cesarskim w Preszburgu w Schenbron zakwitło i owocowało drzewo palmowe indyjskie, sprowadzone w 1646 przez króla angielskiego Wilhelma III i ofiarowane Fryderykowi I królowi pruskiemu, a Fryderyk Wilhelm w 1729 dał go cesarzowi. Z Hamburga 5 07.: w Spa bawią: nuncjusz wiedeński, biskup krakowski, książęta Sułkowscy i wojewoda smoleński Sapieha oraz poseł cesarski Szterenberg. Z Berlina 9 07.: przybyła księżniczka brunświcka z rodzicami, opis uroczystości ślubnych z księciem pruskim, opery, fajerwer k. Założono bank publiczny; przybył poseł holenderski de Rekteren. Z W-wy 25 07.: zabawa z niedźwiedziami przed zamkiem, przywilej królewski dla furmanów, sprawa "ochędówsta miasta". Wojewoda ruski wyjechał z Wilanowa do Puław. Relacja o podkanclerzym lit. Przeździeckim i wojewodzie bracławskim. Z Gdańska 20 07.: targi zbożowe, ceny zboża; powróciło wojsko rosyjskie; miejsce zmarłego rezydenta pruskiego Reymersa zajmie Junk; król pruski po ślubie syna uda się na Śląsl. Z Torunia 21 07.: sprawa cła pruskiego w Kwidzyniu
Z Warszawy d. 16 Januarij 1765 k. 4-5 W klasztorze Bernardynów sądzi się sprawę kurlandzką plenipotenta Hekinga i grafa Birona- Heking skazany na wieżę, a jego manifest "na ogień". Kompromis między pisarzem lit. Łopacińskim, a komisarzem Tyzenhauzem o dobra dziedziczne "między dobrami polowskiemi y Siarkowszczyzną". Sekretarz kor. czytał 11 01. królowi resultatum senatus. Rezydentem pol. w Rzymie będzie stolnik lit. Czartoryski, posłem w Petersburgu starosta piotrkowski Małachowski, do Berlina wysłano starostę halickiego Branickiego, na dwór turecki Aleksandrowicza, "rezydenta dawniej naznaczionego". Obchodzono urodziny króla, składano życzenia, bal, artyleria dawała ognia i przygotowała fajerwerk "nad Wisłą". Wojska moskiewskie stojące pod W-wą ruszyły do Prus polskich.
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 48-49 Zatragi księcia wirtemberskiego ze stanami; sprawa wyjazdu króla rzymskiego do Rzymu po mariażu arcyks. Leopolda. Cesarzowa król. węg. sprowadziła z Siedmiogrodu chłopów, aby się uczyli rzemiosł. Z Paryza 28 05.: duchowieństwo franc. zaczęło swój synod, sprawa jazuitów i cmentarza miejskiego. Z Hamburga 7 06.: przyjedzie do Hannoweru brat króla ang. książę Yorku. Złe urodzaje w Saksonii, Czechach i na Śląsku;ceny zboża w Dreźnie. Relacje o księciu kurlandzkim Bironie. Z Petersburga: imperatorowa formuje wojsko. Z W-wy 26 06.: w ogrodzie saskim odbył się bal maskowy z udziałem króla, na audiencji delegaci z województw; król ma rozdawać urzędy; "podkomorstwa, sęstwa y podsękostwa". Podkomorzy halicki Dzieduszycki wyprawił pogrzeb cześnikowi koronnemu Potockiemu, po którym otrzymał przywilej król. na "toż cześnikostwo". Zmarł starosta śniatyński Potocki "na stacyi w Mszczonowie" w czasie swej podróży do Wiednia, starostwo po nim otrzyma pisarz pol. kor. Rzewuski. Z Kwidzynia: nie podbiera się już cła na skutek ordynansu króla pruskiego, wolna droga dla statków płynących do Gdańska. Z Gdańska 22 06.: relacje o targach i cenach zboża. Przybył bp kujawski dla odebrania homagium. Z Torunia 23 06.: walka flisów polskich z toruńskimi.
Z Warszawy d. 11 7br. 1765 k. 73 Król był przy pożarze na Pradze; zakupił on "wózek kuryerski roboty sztuczney na kołach pomiędzy szprychami i indexem minuty ogłaszaiącym". Na komisji skarbowej koronnej pisarz skarbowy Czempiński w obecnośći podskarbiego w. kor. złożył przysięgę "na kontrolerstwo w Mennicy JKMci y Rzpltey", zakres jego czynności i obowiązków, odpowiedzialność za fałszywą monete. Z Poznania: sędzia ziemski dobrzyński, Rutkowski, kupił dobra Juchorskie w powiecie kościańskim od kasztelanowej kamińskiej Potockiej i sukcesorów Mieszkowskich. Z Torunia 7 09.: Koziebrodzki zbiegł za granicę i chorągwie "daremnie fatygowały się". Z Gdańska 6 09.: generał poczt Bibersztein ustanowił pocztę wozową z Gdańska przez Gniew, Kwidzyń, Grudziądz na Golub y Zakroczym do W-wy i spowrotem
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 62 Relacje o królu rzymskim, arcyksięciu Leopoldzie, arcyksiężniczkach i infantce, księżniczce parmeńskiej w Genui; arcyksiążę Leopold zostanie gubernatorem i generalnym kapitanem Toskanii. Z Paryża 16 07.: edykt królewski dla obywateli wyspy Malty. Z Hamburga 26 07.: stany holenderskie dowiedziały się o zamordowaniu deja algierskiego i osadzeniu na tronie jego brata, "który pozwolił pospólstwu okręty holenderskie attakować". Eskarda francuska atakuje miasto Sale. Z Petersburga: po Anglikach i Holendrach drogi do Japonii i Chin przez Morze Północne szukają Moskale. Na sejmie szwedzkim w Stockholmie nakazano deputacji ekonomicznej lustrować dobra stołowe ksólewskie; wyrok na bankiera Kiermana
Z Warszawy d. 4 Aprl. 1765 k. 23 Król u podkomorzyny w. lit. U Jezuitów odbył się chrzest żyda, rodzicami byli ks. Poniatowski opat czerwiński i podkomorzyna kor. Król zlecił kancelarii w. kor. ułożyć "instytut orderu św. Stanisława zaczynaiąc od tych słów ad perpetuam rei memoriam. Złotnicy tuteysi spiesznie robią insignia złote do tegoż orderu, który wielu osobom rozdany będzie", odznaczeni będą płacić
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 24-25 Ślub arcyks. Leopolda z infantką hiszp. Komisarz holenderski zakupił w Wiedniu drzewo na budowę okrętów. Z Paryża 20 03.: parlament wydał dekret w sprawie brewiarzy apostolskich, które biskupi francuscy muszą "authoryzować" u króla i książąt. Z Hamburga 26 03.: listy z Manheymu donoszą o żonie palatyna Renu; do Madrytu jedzie królewicz pol. Karol; herszt malkontentów korsykańskich Paoli układa plany. Dej algierski zezwolił żydowi na opdkopoanie "pewnego miasta niegdy zapadłego". Siły morskie rozbójników marokańskich. Z Berlina 30 03.: poseł szwedzki Bolen jedzie do Sztokcholmu. Z W-wy 10 04.: przyjechał gen. Mokronowski jako wysłannik hetmana w. kor. z życzeniami świątecznymi dla króla. W Dreźnie w pałacu rezyduje przedstawiciel Moskwy Asz oraz poseł Replin, przygotowana jest "komedyatnia cała dla odprawowania w niey przyszłych komedyów". W Pałacu uiazdowskim w pokojach na piętrze bEdą odprawione reduty za zgodą gen. Lubomriskiego. Z Gdańska 6 04.: targi zbożowe upadają chociaż spłynęły okręty z Lubeki i Rostoku; Wisłą przypłynęły szkuty polskie; ceny zboża. Siły wojenne króla franc. matrosami obsadza się flotę. żołnierze w BreScie. Rodziny franc. w Ameryce zajęły "pewny kraj Suryman leżący w bliskości kolony holenderskiey". Listy abgielskie donoszą, że gen. Hawkie spełnia sekretną misję w Indiach wschod.Powtórzone wiadomości z Madrytu, Włoch i Berlina
Uroczystości z racji narodzenia cesarza. W Wiedniu festyn Złotego Runa i Niepokalanego Poczęcia, urodziny cesarza i arcyks. Maksymiliana oraz arcyksiężniczki, uroczystości odbyły siś w kościele św. Szczepana "akademia tameczna wykonała przysięgę". Do Wiednia przyjedzie poseł turecki "z powinszowaniem Królowi Jm. Rzymskiemu tey dostoyności". W Siedmiogrodzie ruchy wojsk tureckich, panuje tam zaraźliwa choroba. Z Paryża 14 XII: tajne narady w Wersalu, za fałszywe wiadomości osadza się w Bastylii. Deklaracja króla franc. w sprawie skryptów jezuickich, które ukazały się "in publicum". Przybędzie z Konflans arcybiskup; "wiadomy pan Wilkies" wyniósł się do Szwajcarii. Z W-wy 9 I 1766: król przyjmuje senatorów i ministrów, był on u marszałka w. lit., a chorągiew swoją w wojsku lit. oddał marszałkowi mozyrskiemu, Oskierce. Sufraganię białoruską otrzymał ksiądz Zenowicz, kanonik kat. żmudzki, a kustodię wileńską ksiądz Kossakowski. Oficerowie i żołnierze królewscy czekają na sąd marszałkowski za zabójstwo Zakliki. wojewoda mścisławski, Platter, pojechał do Inflant, a podskarbi w. lit. Brzostowski wyjedzie po zakończonych sądach konfederackich. Wojsko moskiewskie z Opatowa Czerwińskiego "zaczęło się ruszać w Prusy polskie". Z Gdańska 5 I: ślub króla rzymskiego z księżniczką bawarską z tej racji ubodzy dostaną obfitą jałmużnę, a wieźniwie zostaną zwolnieni, zaś mieszczanie wdowcy, którzy chcą się żenić, otrzymają datki pieniężne; W Monachium ślub "per procurationem" z ks. Klemensem, bpem ratyzbońskim.
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 50 Relacje o Karolu lotaryńskim. Stany austryjackie dostarczają rekruta; cesarz jedzie do Tyrolu i będzie w Insbruku na ślubie arcyks. Leopolda. Z Paryża 3 06.: duchowieństwo franc. zebrało się u Augustianów; kongres trwa, przybędą komisarze królewscy. Z Hamburga 14 06.: w Petersburgu są deputowani tatarscy, którzy występują przeciw Trucji. Pożar w porcie londyńskim wybuchł na skutek nieuwagi robotnika. Z Berlina 18 06.: ministrowie w Poczdamie u króla pruskiego; zmarł książę Bernburg; przygotownia do ślubu księcia pruskiego z księżniczką Elżbietą brunświcką
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 36-37 Układ monetarny między elektroem mogunckim, trewirskim, palatynem Renu, księciem Darmsztad i miastem Frankfurtem. Z Wiednia: wojska tureckie pod Belgradem liczą 80000 kudzi; zaraza w Azji. Listy z Konstantynopola podają mylne relacje o pułkowniku Stankiewiczu, przybędzie tu Aleksandrowicz. Z Madrytu piszą, "ze pewna potencya północna [...] rekwizyta woienne rozbóynikom barbarzyńskim posyła". Z Tulonu i Brestu wypłynie flota, aby zdemolować Nową Fortecę; wzniesioną przez Marokańczyków na wyspie Magavor. Z Hamburga 13 04.: alians moskiewsko-duński. Z Włoch herszt korsykański Paoli ma zostać proklamowany królem Korsyki. Pewein dworzanin angielski przegrał w karty cały swój majątek, co nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Lubomirski na prywatnej audiencji u króla. Prymas choruje. Z Gdańska 4 05.: cło pruskie w Kwidzyniu "od wszelkich towarów" jest bardzo uciążliwe dla flisów. Ceny zboża
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 74-75 Relajca o bpie reńskim, deputowanych prowincji Champagne i m. Theims, komisarzem króla do Indii Wschodnich został Launa, który odbył konferencję w Madras z gubernatorem angielskim; zostanie odebrana Pandychora; niezadowolenie z ekspedycji Dahcauffauta "pod Marokonem"; Algierczycy wypowiedzieli wojnę wszystkim potencjom chrześcijańskim "prócz Francyi y Anglij". Z Hamburga 30 08.: w Londynie królowa powiła syna księcia de Lankaster. Z Petersburga: poseł pruski graf de Solmis otrzymał order Aleksandra Newskiego po mariażu księcia pruskiego z księżniczką brunświcką. W sejmie szwedzkim sprawa degradacji senatorów za nadużycia. Ze Stambułu: chan tatarski przywiózł sułtanowi 12 dziewic, za co otrzymał 6 rumaków. Z Berlina 5 09.: w Insbruku zmarł cesarz rzymski, a w Magdeburgu pułk. Denekendirff. Z W-Wy 19 09.: z sejmików deputackich powrócił podkomorzy Poniatowski i strażnik kor. Lubomirski oraz gen. ziem. podol. Czartoryski; "wszędzie seymiki spokoynie pochodziły". Na Litwę wyjechał Sapieha, wda brzesko-lit. Łowczy kor. konferuje z posłem pruskim. Z Prus: wda pomorski, Mostowski, jest na sejmiku w Starogardzie, a marszałkiem został sędzia tczewski, Jasiński; deputatami zostali: Dowimerski sądowy mirachowski i podczaszy Łębiński. Sejmik gospodarski zagaił Grabczewski; wda będzie na sądach grodzkich. Z Torunia 4 09.: sejmik deputacki wdztwa chełmińskiego zagaił sędzia michałowski Gostemski, deputatami: sądowy ziemi chełmińskiej Browiński i kasztelanic dobrzyński Trzciński
Z Warszawy d. 13 Februarij 1765 k. 16-17 wojewoda inowrocławski Moszczeński odwiózł koronę i insignia po koronacji do Krakowa i powrócił na Komisję Skarbową, która układa instrukcję celną na towary wywożone i przywożone, przedmioty zbytku i węgierskie wino. Z Ukrainy ruchy wojsk moskiewskich na Podolu i Wołyniu. Z Gdańska 9 02.: wojsko ros. na Żuławach; sejm w Szwecji wybrał jako mówców arcybiskupa Boroniusza oraz burmistrza ze Stockholmu, a stan chłopski Józefa Hansona; wybór marszałka sejmowego nastąpi, będzie się obradować nad "dobrą ekonomią", ograniczeniem zbytków i warunkami mariażu królewicza szwedzkiego z królewną duńską. Z Torunia 16 02.: oficerowie ros. kupują siano. Z Hamburga 29 01.: w P{ortugalii zaciąga wojsko hrabia de Lippe; gen. Blum, komendant Bremy, idzie na służbę portugalską. Konflikty francusko-korsykańskie. Infantka hiszp. narzeczona arcyks. Leopolda otrzyma posag, który już przesłano do Genui. Z Berlina 2 02.: urodziny królowej pruskiej wdowy, król pruski w Poczdamie
Particularia Cudzoziemskie 1765 Ao k. 44-45 Zmarł pułk. de Heyden, jego miejsce zajął pułkownik de Kleyzt. Książę dziedziczny kurlandzki odjechał do Hamburga. Król pruski nadał przywilej 20-letni kupcowi Filipowi Klement na handel z Turcją. Z Wiednia: piszą z Semelina, że w Belgradzie był pożar, który "miasto w perzynę obrócił". Poseł holenderski Dedel jedzie do Stambułu, na Węgrzech gości marszałek Leipold Palfi. Sułtan ma atakowaC Georgianów. Z Londynu 14 05.: poseł de Greneville pisze z Konstantynopola o pokojowych zamiarach Turcji względem potencji chrześcijańskich, a agent angielski z Bassory donosi, że Anglicy w Indiach Wschodnich odebrali miasto Modurę; sprawa ślubu siostry króla angielskiego z królewiczem duńskim; wjazd braci króla ang. do Szwecji; aresztowano człowieka, "który rożne obce zwierzęta za pieniądze w Londynie prezentował", żywiąc je miesem świeżo pochowanych trupów. Z W-wy 12 06.: procesja Bożego Ciała z udziałem zakonów, cechów gwardii; opat czerwiński celebrował uroczystość w pałacu wojewody ruskiego, bracławskiego, Radziejewskiego. Wda ruski wyjechał do Wilanowa, a następnie do Puław. Pogrzeb podskarbiego nadwor. litew. Massalskiego; zmarł Dziukani tłumacz orientalnych języków. Z Gdańska 7 06.: : generalny dyrektor poczt kor. i lit. Biberszteyn wydał nową dyspozycję poczty, która dotychczas "we środę y sobotę po południu do Torunia y Warszawy y do innych miast polskich odchodziły, teraz we wtorek y piątek expedyowane będą". Z Torunia 8 06.: zmiany poczty, która odchodzić będzie rano w niedzielę oraz we czwartek. Wojsko moskiewskie w Grodnie i Chełmnie
Z Warszawy d. 10 Julij 1765 k. 60-61 Król na Kępie Oleandry przyglądał się budowie tamy na Wiśle. Poseł moskiewski Repnin wydał bal z racji yrodzin imperatorowej. Brühlowie wracają do Saksonii. Zmarł wojewoda inflantcki Szembek, województwo po nim otrzyma podkomorzy infalnckie Barch. Z Gdańska 6 07.: relacje o targach i cenie zboża. Rozmowy bpa kujawskiego z "różnymi urzędnikami prowincyi pruskiey y deputowanemi od miast"; na przyszłym "generale pruskim" będą uchwalone sumy ryczałtowe dla Rzeczpospolitej; sprawa cła. Z Torunia 7 07.: W Brodnicy sędzia ziemski Gostomski wykonał przysięgę; deputatami z chełmińskiego na trybunał kor. soztali Działnoski i Jachowski. Gen. ros. Rołhoruki w Chełmnie. Z Paryża 10 06.: król franc. otrzymał od duchowieństwa 18 milionów liwrów; wiosenne mrozy zniszczyły winnice. Do brestu przywieziono gubernatora Martyniki, Markwisza. Z Hamburga 21 06.: do Hagi przybył książę Yorku, który się uda do Hannoweru. Stany szwedzkie wyznaczyły komisję do spraw rybołówstwa przybrzeżnego [śledzie, kablony]. Ze Stambułu 10 05.: zdegradowano wielkiego wezyra Mustafa baszę i następnie uduszono, a głowę odcięto, ponieważ uznano go za zdrajcę "ojczyzny y wiary"; w Georgii rebelia pospólstwa. Z Berlina 25 06.: książę brunświcki z żoną jedzie do Poczdamu, a następnie uda się do Holenlenburga na ślub córki.
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 70-71 Garnizonu będą płacić miastom za kwatery, podano stawki od stopnia generała do majora. Z Hamburga 16 08.: w Hadze uleczył księcia Stadhaltera pewien kmieć i dlatego książę pojedzie do Londynu wraz z księciem Yorku. Z Lizbony: rozbójnicy algierscy napadli na miasto portyugalskie Algaroy. Z Węgier: fałszywe pogłoski o wojnie turecko-wiedeńskiej. W Małej Azji bunty. Z Berlina 20 08.: relacje o królewnie szedzkiej Amalii, ministrze hannowserksim de Lichtensztein, popisach regimentów na Śląsku, kuracji króla pruskiego w Cieplicach który w m. Landey [hrabstwo Glabi] był witany przez magistrat, sołtysów i chłopów, a "wszytek Fraucymer Mieyski [...] rzucał kwiaty przed karetę". Z W-wy 4 09.: król na ćwiczeniach milicji; pojedynek pułkownika z majorem. Ze Skierniewic przybędzie prymas na uroczystość "rocznicy elekcyi królów", Sprawa synodu całego duchowieństwa. Podkomorzy kor. pojedzie do Bełza, a strażnik w. kor. do Sanoka, gen. podolski z gen. austryjackim do Lwowa "nba seymiki deputackie". przybyła tu z Glinian wdowa, cześnikowa koronna Potocka. Zalimitowano sądy assesorksie kor. Z Torunia 31 08.: przybył regimentarz Dąbski w 140 koni i połączy się on z chorągwiami oraz dragonią, aby atakować rozbójnika Koziobrodzkiego, rabującego dwory szlacheckie. Wojewoda sandomierski jedzie przez Topruń do Gdańska. Zaraza w granicach tatarskich.
Z Warszawy d. 21 Februarij 1765 k. 9 Mielżyński kasztelan kaliski malimitował trybunał piotrkowski i przybył do Warszawy; z racji urodzin syna przyjechał tutaj wojewoda płocki Sapieha; król wysłał podstolego koronnego Brancikiego do Berlina, zakończył on karnawał i "brał popielec"; relacje o wojewodzie lubelskim i jego żonie. Z Gdańska 17 02.: wojsko moskiewskie na Żuławach gdańskich we wsi Pruszcza dla ostrożności zaciągnięto warty. Gen Dołhoruki w Malborku, witany przez stolnika sochaczewskiego Lassockiego. Poseł ang. minister Bnyhenhan wraca do Londynu
Particularia cudzoziemskie 1765 k. 30-31 Turcy sprowadzają ciężką artylerię, Austria ubezpiecza granice; książę Radziwiłł w Przeczowie chce mieć "assystencyą 200 ludzi"; relacje o bracie króla księciu Poniatowskim, który jest w służbie cesarskiej. Książę Hessensztad objął komendę nad fortecą Filisburg. Z Paryza 5 04.: parlamenty ograniczają władzę duchownych. Z Hamburga 17 04.: cesarz marokański zerwał traktat z Anglią; flota angielska popłynie na Morze Śródziemne. Regencja tunetańska wypowiedziała wojnę Florencji, a rezydent toskański opuścić musiał Tunis. Ze Stambułu: ślub siostry sułtana z baszą belgradzkim. 17 02.: pułkownik Stankiewicz miał audiencję u wielkiego wezyra. Z Berlina 20 04.: W Poczdamie król pruski przyjął posła pol. Branickiego. Z Warszawy 1 05.: festyn imieninowy dla króla, nie wiadomo czy zostały nadane ordery, dla milicji traktament w koszarach kazimierzowskich, była "y kapela do tańców". Referendarz kor. Małachowski na dworze petersburskim u imperatorowej. Pożar na ulicy Senatorskiej "od kanclerskiego dworku wciąż aż do jezuickiego pałacyku ", spłonął pałacyk wojewody poznańskiego, przy pożarze był sam król, "który ile możności zażywał sposobów do ratowania". Zaczynają się sądy assesorskie koronne. Z Torunia 28 04.: regiment kirasierów moskiewskich z województwa pomorskiego poszedł na Radzyn, ma również odejść piechota z Chełmna.
Sprawa bicia nowej monety i nowy kurs monet. w Frankonii. Cesarz rzymski przed śmiercią sporządził testament, po nim regiment infanterii otrzyma książę dziedziczny Hessendarmszbad lub gen. Poniatowski, brat króla. Z Paryża 2 IX: zgromadzenia duchowieństwa z udziałem arcybiskupa Burgundii. Królowa franc. witana przez gubernatora Lotaryngii ks. de Fleury, była ona u chorego ojca w Lunewille. Z Hamburga 13 IX: z Hagi odjechali do Anglii : książe Yorku i książe dziedziczny Brunświku, będą oni na chrzcinach królewicza angielskiego. Z Piemontu: mariaż ks. Kurlandii z księżniczką de Waldec k. Z Rzymu: nagła choroba ojca świętego. Z W-wy 2 X: audiencje biskupów i kanoników u króla "komisya czyli kompozycya" między duchowieństwem, a skarbem kor. i lit., która obraduje u wdy wileńskiego, Radziwiłła. Ogłoszono konstytucję "o miarach, wagach, łokciach", ale nie wiadomo kiedy będzie wprowadzona na terenie Gdańska i prowincji pruskiej. Ilość browarów w W-wie. Prymas obchodził imieniny kanclerza lit., był obecny król, wieczoremdawano komedię włoską. Z Gdańska 27 IX: targi, ceny zboża. Poczta wozowa między Gdańskiem i Toruniem "nie tylko towary ale y passażyerów transportować będzie".
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 32-33 Relacje o królu rzymskim; królowa rzymska bedzie w Insbruku na ślubie arcyksięcia Leopolda z infantką hiszpańską, sprawa festynów oraz posagu. Z Paryża 14 04.: grasują rozbójnicy i złodzieje, palą wsie i plądrują domy, schwytanych złoczyńców torturuje się. Wściekły wilk pokąsał ludzi, a "ci których ugryzł także oszaleli". Wojsko francuskie chce wrócić z Korsyki, potyczki z malkontentami. Z Hamburga 30 04.: alians Moskwy z Danią. W Londynie wyrok na lorda Blona o zabicie Chowarta, ale lord nie zostanie piętnowany w myśl przywileju Edwarda. Z W-wy 15 05.: król strzela do tarczy, był obecny na ćwiczeniach gwardii konnej. biskup kujawski Ostrowski wraz ze starostą płockim Dembowskim i konsyliarzem król. Szmittem popłynęli na galerach do Gdańska, aby odebrać homagium. kanclerz wielki lit. jedzie do Wołczyna. Wojsko moskiewskie idzie z Prus przez Łomżę, Tykocin na Litwę, "gdzie niznośne czyni krzywdy obywatelom", swawola regimentu kirasierów gen. Masłowa, który idzie na Rypin i Bieżuń. Z Gdańska 11 05.: do Kwidzynia przywieziono armaty z Królewca i ulokowano nad Wisłą. Cło wiślane obowiązuje i dlatego szyprowie polscy swoje towary "na odwród zabieraią", upada handel, manufaktury i rzemiosło.
Z Warszawy d. 6 Junij 1765 k. 43 Cześnik kor. Potocki otrzymał order św. Stanisława. Przywieziono z Litwy broń dla milicji królewskiej, która ćwiczy się w koszarach. Generałowa podolska urodziła córkę. Choruje podskarbi nadw. lit. Massalki. Obraduje komisja skarbowa i wojskowa, miejsce księdza Podoskiego zajął referendarz kor. W mennicy królewskiej bije się monetę miedzianą: 1, 2, 3 i 10 groszową; będzie bita moneta srebrna, a mennica mieści się w pałacu biskupa warmińskiego. Z Torunia: wojewoda nowogrodzki Jabłonowski wyjechał stąd do Elbląga. Wojska moskiewskie stoją w Chełmnie, Grudziądzu i Malborku; rekwizycje. Z Londynu: poseł saski hr. Brühl uległ nieszczęśliwemu wypadkowi
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 58-59 Ewangelicy chcą odbudować zbór Ischenstraus. Z Wiednia: mieszczanie witali cesarza i cesarzową, przyjechał król rzymski i arcyksiążę Leopold oraz książę lotaryński. Z Paryża 8 07.: arbp reński doniósł królowi o dalszych darach pieniężnych, które otrzyma od duchowieństwa francuskiego. Suplika benedyktynów św. Maura "o moderacyę" reguły. Z Petersburga 19 07.: sprawa linii granicznej polsko-moskiewskiej, obradują komisarze gen. Weymar i ge. Bibikow. Z Berlina 23 07.: poseł angielski Mithel wyjechał do Londynu, jego miejsce zajmie Bynet. dwór na operze Achilles i Cyrus; król w Charlotenburgu i Poczdamie. Z W-wy 7 08.: obraduje komisja skarbowa koron i litewska- sprawy cła i komór celnych; stanowisko podskarbiego lit., superintendentem na granicy pruskiej został Lipiński, a na granicy kurlandzkiej i żmudzkiej Sadowski, na moskiewskiej Tomaszewicz zaś generał Kościa w Brześciu Lit.; prawa i obowiązki superintendentów. Z Krakowa 30 07.: biskup krakowski odeśle archiwum z zamku krakowskiego do Warszawy "ad mentem kontytucyi coronationis", a wprzyszłym miesiącu pojedzie do swego księstwa siewierskiego w sprawach granicznych ze Śląskiem, mianowano już komisarzy.
Z Warszawy d. 4 Julij 1765 k. 51 W-da bracławski dawał bal maskowy z udziałem króla. Nie odbył się sejmik boni ordinis ziemi warszawskiej, pozostają nadal ci sami administratorowie oraz pisarz. Złapano kilku podpalaczy. W Lubartowie akt weselny Sanguszkówny, córki marszałka lit. ze starostą czerskim Bielińskim. Z Gdańska 29 06.: przybył biskup kujawski, witał go magistrat, odbył się "akt humagiczny", propozycje miast pruskich, delegaci magistratu toruńskiego i elbląskiego; sprawa przyszłego generl. sejmku pruskiego. Z Torunia 30 06.: bawi tu wojewoda brzesko-kujawski, który bedzie lustrował starostwo dybowskie. Był graf Flemming, wojewoda poznański wracjający z Lubartowa z wesela swojej siostry
Z Warszawy d. 23 Januarij 1765 k. 6-7 Komisja skarbowa litewska obraduje w Grodnie, obrady podejmie również komisja wojskowa litewska. Sądy marszałkowskie rozpatrują sprawę zabójców Zakliki i ogłosiły wyrok na oficerów. Podkanclerzy lit. Przeździecki oraz książę kurlandzki Biron zostali na festynie królewskim. Komisja wojskowa koronna rozpocznie obrady w W-wie; król w Mlocinach na polowaniu na wilki u gen. Brühla. Wojsko tureckie i tatarskie pod Chocimem i Oczakowem. Uroczystości noworoczne w Berlinie z udziałem książąt, ministrów i księcia brunświckiego. Posła cesarskiego generała Rieda obdarzono złotą tabakierą z diamentami i portretem, a posła ros. Dołhorukiego portretem wysadzanym diamentami. Z Torunia 15 01.: pogrzeb grafowej z Dembińskich Kownacjie wyprawiła jej synowica Brebkowska kasztelanowa kowalska. Listy partykularne z Drezna: odprawiono rocznicę śmierci elektora
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 40-41 Turcy formują obóz w Benderze i Oczakowie, umacniają Chocim, a jenodześnie zapewniają o pokoju. Z Paryza 26 04.: medyk królewski Poissonier w obecności książąt órleanu, Hatres i Conde uczynił "experyment wyprowadzneia słonności z wody morskiey". Ksiądz de Korwan dedykował cesarzowej król. węg. książkę "o umiejętności rządzenia" za co otrzymał tabakierę i złoty numizmat. Z Hamburga 2 05.: piszą z hagi o zatargach Holandii z elektorem oalatynem Renu. Z Włoch: rozbójnicy tunetańscy wypowiedzieli Florencji wojnę, toczy się walka na morzu. Z Berlina 11 05.: król pruski z księciem Ferdynandem na popisie regimentu. Z W-wy 22 05.: kanclerz w. lit. po wizycie u wojewody ruskiego i marszałka lit. Ogińskiego wyruszył do Wołczyna. Wyjechał bp warmiński Grabowski. Egzekujca przed ratuszem na starym mieście człowieka który podpalił na Senatroskiej domostwo kowala, a następnie ogień zniszczył wiele dworków i pałacy na tej ulicy. Z Gdańska 18 05.: popłynęły okręty ze Szwecji i Danii po zboże; ceny zboża. Targi zbożowe w Holandii; cło w Kwidzyniu; taksa na drzewo którą płacą szyprowie. Z Łucka: imieniny wojewody bracławskiego [12 05.], wielki zjazd, traktament i faierwer k. Z Torunia 19 05.: biskup kujawski odebrał homagium od miast pruskich jako ablegat króla
Zjazd biskupów i kanoników ze wszystkich diecezji oraz senatorów i urzędników. Senatus consilium: propozycje od tronu, - posłowie polscy przy dworach zagranicznych; pensja dla posłów, rezydentów i agentów; rezydent w Rzymie, gdzie "oporem rzeczy idą polskie bez osoby znakomitey; legacja Aleksandrowicza do Turcji; sprawa tłumacza języków orientalnych. Kopia manifestu, przypomnienie konstytucji z 1607 o dzierżawach świeckich i duchownych oraz 1670 o dobrach należących do stołu król., których nie mogą trzymać duchowni. Manifest wniósł poseł ziemi michałowskiej, Ignacy Pawłowski.
Z Warszawy d. 19 Junij 1765 k. 52-53 Pogrzeb cześnika kor. Potockiego. W ogrodzie saskim bal "pod namiotami" wydał król.Żona posła moskiewskiego Repnina urodziła syna. Pożar w pobliżu kaplicy moskiewskiej księży Dominikanów obserwantów. Wrócił z Turcji Stankiewicz, rezydent pol., a jego miejsce w Konstantynopolu zajmie Aleksandrowicz. Potocki starosta leżajski wyjechał do Lwowa, gdzie bawi wdowa po cześniku kor. ma on otrzymać cześnikostwo kor. oraz order św. Stanisława. Z Gdańska 14 06.: ceny zboża. król pruski wysłał ordynans de regencji królewieckiej w sprawie cła w Kwidzyniu. Z Berlina 4 06.: popisy regimentów pod Kostrzyniem i Magdeburgiem. Przybył feldmarszałek i hetman kozacki hrabia Rassumowski, jedzie on z Petersburga do wód akwizgrańskich. Imperatorowa nadała żonie królewicza Hernyka order św. Katarzyny, który wręczył poseł ros. Dołhoruki. Z Wiednia 28 05.: na stacjach pocztowych przygotowania z racji przyjazdu infantki, narzeczonej arcyks. Leopolda. Karol lotaryński wyjechał z Wiednia do Czech na popisy wiojskowe, nowe uniformy dla regimentów dragonii cesarskiej. Z Londynu: król angielski w drodze do parlamentu otrzymał od rzemieślników memoriał, aby nie sprowadzano matriałów z Francji i aby "cena chleba zmnieyszona była"; istnieje obawa tumultów w Anglii.
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 66-67 Flota francuska pod komendą Chaffant ma atakować Mugudar, król marokański poniósł szkody. W powiecie Bigoreda wylała rzeka Joranne. Z Hamburga 9 )8.: został zastrzelony starosta i łowczy elektorstwa brunświckiego graf Szulenberg. W Anglii susza; W Neapolu Nawałnica; wylała rzeka Moskwa i Wołga. W Stambule grasuje powietrze, sułtan z żonami w pałacu Carogach, jest tam i chan tatarski. Z W-wy 28 08.: na audiencji u króla wojewoda rawski Gronowski, który został generalnym inspektroem; relacje o generale Mokronoskim. przybył poseł pruski Golcz i był na audeincji. Przbędzie prymas; kanclerz w. lit. choruje. Memoriały "episkopów ruskich". Z mennicy królewskiej wyszła już miedziana, groszowa moneta. Relajce o pułkach królewskich. Rocznica elekcji króla; stolnik kor. Moszyński dawał solenny obiad w Młocinach, wieczorem były komedie włoskie i iluminacje
Z Warszawy d. 31 Julij 1765 k. 68-69 Oczekuje się posła pruskiego Goltza; ma odwiedzić Polskę książę Yorku. wojewoda bracławski "na nabyciu cessyi na dobra Ordynacyi Ostrogskiey od marszałka nadwornego lit., obecnie organizuje milicję ordynacką, kasuje chorągwie husarskie i pancerne ordynackie, wprowadzając kompanie piechoty. Z Moskwy: przybyli tu biskupi m. in. bp Kumicki, dawny władyka mohilowski, mawiane są sprawy diecezji, które wchodzą w granice Polski i Litwy. Z Ukrainy "głębszej": wśród Turków morowe powietrze, które grasuje nad Dniestrem. Z Gdańska 27 07.: targi, ceny zboża; gen. Goltz, który zawierał pokój z imperatorową Elżbietą w imieniu króla pruskiego, będzie posłem do Polski. W Londynie spory między ministrami, ma być wybrany nowy parlament oraz odnowiony alians z Prusami. Z Paryża 2 07.: "w prowincyi Leoneńskiey" nawałnica, grady i deszcze w Lionie, zniszczony most na rzece Tarrare. Król hiszpański kazał posłowi rosyjskiemu Buturlinowi opuścić natychmiast Madryt za to, że prowadził w swym domu gry hazardowe. Z Hamburga 13 07.: do Berlina przyjechał książę de York; książę Fryderyk pojechał do Paryża w sprawie ślubu Karola Augusta "z pewną Damą krwi królewskiey francuskiey". Z Rzymu: zmarł tam "pierwszy rzymski senator graff Bielkie natione Szwed", który w 1732 został katolikiem, a następnie senatorem
Z Warszawy d. 28 Martij 1765 k. 28 Król na ćwiczeniach Milicji w koszarach w pałacu Sułkowskich oraz na Woli. biskup warmiński nie jedzie do Gdańska, homagium dla króla pol. od tego miasta odbierze bp kujawski Ostrwoski. Wiadomości o wojewodzie inflanckim śzenbeku. Komisja skarbowa koronna wyda uniwersał o "redukcji monety". Komisja wojs k. kor. i lit. przygitowuje ordynanse dla wojska. Z Ukrainy: goniec tatarski czeka w Białej Cerkwi na regimentarza partii ukraińskiej. Z Gdańska 23 03.: wolno wywozić zboże z Anglii; spadek cen w Hamburgu. Poziom wody na Wiśle, Nogacie, obawy zatopienia Żuław. Z Torunia 14 03.: Wisła ruszyła, lód uszkodził most polski i niemiecki
Z Warszawy d. 2 Februarij 1765 k. 12-13 biskup warmiński Trabowski przyjechał na dwór i jest gościem podskarbiego n. lit. Massalskiego; bawi tu podkomorzyna lit. Mniszchowa. Wyjechali posłowie: Małachowski referendarz do Petersburga, a podstoli Brnicki do Berlina; powrócił poseł starosta Poniński i zdał relację królowi. K98.01.18ól poluje w puszczy kampinowskiej na niedźwiedzie; stolnik Kuczyński otrzymał podkomorstwo drohickie, chorąży Kuczyński podkomorstwo mielnickie. Gdańsk 2 02.: kanclerz w. ros. Woronzow stanął "w Dunemerze na ostatniey od Gdańska stacyi pocztowey", gdzie witał go delegat opata Oliwskiego i przez Elbląg, Królewiec jedzie do Petersburga w towarzystwie posła francuskiego. Z Torunia 3 02.: na zlecenie dworu poczta warszawska dwiema traktami będzie jeździła z W-wy do Torynia: "poczta extraordynaryjna, czwartkowa" przez Płońsk, Biezuń, Rypin i Golub, a "ordynaryjna niedzielna dawnym traktem przez Kujawy".Pułki moskiewskie ciągną do Prus przez Bydgoszcz, Toruń na Brodnicę i Golub pod komendą Galliczyna i Dołhoruskiego. Z Berlina 26 01.: rocznica koronacji króla i urodziny królewicza Henryka- traktament i opera, przybył poseł Karolath. Z Wiednia: cesarz wraz z kawalerami Złotego Runa zaczął karnawał. Z Paryża 11 01.: flota franc. liczy 175 statków. Polowanie na drapieżne i niebezpieczne zwierzę w prowincji Langwedok, biskup modeński wyznaczył nagrodę 400 liwrów za upolowanie bestui
Z Warszawy d. 30 Januarij 1765 k. 10-11 Ruszyły konie na Kraków do Saksonii "z dyspozycyi dworu saskiegO". Król polował na łosie w puszczy kampinoskiej w towarzystwie brata ks. podkomorzego oraz koniuszego koronnego wielkopolskiego. Egzekucja na oficerach którzy zamorodowali Zaklikę. Przybyła wdzina wileńska Radziwiłłowa i stanęła w pałacu swych braci Mycielskich. Marszałek w. lit. Ogiński udał się do Białey; książę kurlandzki Biron do Nitawy, a z Opawy przybedzie gen. wojsk saskich Renard. Ksiądz Wężyk zabiega o biskupstwo przemyskie, a ksiądz Turski o biskupstwo chełmskie. Król obecny był na festynie u wizytek oraz "w klasztorze wizytował wszystkie cele". Z Ratyzbony 31 10.: pojedzie do Monachium deputacja tego miasta z racji ślubu siostry elektora bawarskiego z królem rzymskim. Z Wiednia: cesarzowa umniejszyła cło na produkty węgierskie sprowadzane z Austrii. Fortyfikuje się miasto węgierskie Arat oraz Belgrad. Z Paryza 31 1o.: w parlamencie rozpatrywano edykt królewski w sprawie zapłacenia długów, domagano się "naprawienia ekonomiij prze skasowanie niepotrzebnych expensów y applikowanie onych na spłacenie tychże długów" oraz udostępnienie parlamentowi rachunków publicznych od 1740. Z Hamburga 12 01.: wiadomości z Holandii, negocjacje wiedeńsko-parysko-madryckie; zbrojenia Anglii; budowa fortec w Ameryce. W Petersburgu proces kapitana gwardii Gwastoffa
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 22 Poseł holenderski pojechał do Porty Ottomańskiej. dedel prowadzi w Wiedniu negocjacje; werbuje się kawalerię w Austrii, naprawia fortece na pograniczu węg., wprowadzono "nowy musterunek". Turcy fortyfikują Sabetz. Hamburg 19 03.: różne dwory mają uformować "obozy rozrywkowe". Francuzi "na wyspie Hiszpaniola bunt podnieśli" i wezwali pomocy Amglików. Niminacje w wojsku angielskim. Sejm szwedzki chce zamknąć gorzelnie, "aby zboże tańsze było", a stan chłopski "domagał się wolności kupienia dóbr dziedzicznych". Z Berlina 23 03.: bawił tu książę Anholtz Dessau, mówi się o jego małżeństwie z księżną Ludwiką, córką maergarabiego Fryderyka Henryka
Z Warszawy d. 29 Maij 1765 k. 46-47 Król na Bielanach w klasztorze; ks. Lubomirski dawał kolację, a "kapela dwoiaka różne koncerta, kapelia zaś królewska regimentowa a parte odzywała się". Podstoli kor. Branicki wysłany prze króla na Litwę ma dokonać rewizji pułków królewskich stojących w ekonomii kobryńskiej i grodzieńskiej. Na Ukrainie ustały napady hajdamaków; żydów oskarża się o zabójstwo szlachciców, winni zostali odesłani do Kamieńca Podolskiego. Z Gdańska 25 05.: targi "idą w górę", ceny zboza. Z Torynia 26 05.: biskup kujawski odebrał przysięgę wierności od miasta przy asyście starosty osieckiego i konsyliarza król. Szmitta; opis wiazdu przez bramę św. Katarzyny i przysięgi na ratuszu, albegat odpłynął do Malborka. Z Ratysbony 3 05.: piszą z Wiednia, że w Insburuku jest dwór cesarski. Turcja straciła wielu ludzi na skutek rozruchów i zarazy; z urzędu został złożony w. wezyr, relacje o Mehmet Baszy. Pozar w Konstantynopolu, zaraza w domu posła francuskiego, rezydującego w Turcji. Z Hamburga 14 05.: król pruski jedzie do Kostrzyna i Starogardu na popis regimentów. Do Lizbony przybył poseł hiszpański, z Livorny donoszą o dywersji dokonanej przez barkę hiszpańską "pod miastem barbarzyńskim Tutean".
Z Warszawy d. 18 Apr. 1765 k. 34-35 Czapski odebrał komendę pułku skirmuntowskiego i werbował ludzi do regimentu król., za co otrzymał konia na którym król odbył wiazd po elekcji "z pałacu do Zamku. Chorągiew pancerną otrzymał starosta przemyski Borzęcki. Chruje bp kujawski, pojedzie on do Skierniewic. W-dztwo sieradzkie otrzyma wojewoda pomorski, a pomorskie starosta Mirachowki. Branicki wraca z Berlina. Kandydaci na podsędkostwo ziemi warszawskiej: podwojewodzic Szamota, wojski Wotuński, cześnik Szymanowski, komornik ziemski Puchata. Król obecny na cwiczeniach pruskich milicji w koszarach kazimierzowskich. Instygator kor. Krajewski protestuje przeciw cłu generalnemu, wprowadzonemu przez Prusy. Sądy grodzkie warszawskie i sądy wojskowe koronne pod przewodnictwem wojewody ruskiego. Pewien rybak złowił wielkiego szczupaka, którego gdy sprzedawał zbyt drogo został ukarany przez króla.
Z Warszawy d. 7 Martij 1765 k. 20-21 Król na kazaniu franc. w kościele św. Kazimierza na Solcu; marszałek n. kor. miał audiencję na dworze król. kanclerz w. lit. podejmował króla i panów z racji imienin króla pruskiego. Wyjechała do Lubartowa śanguszkowa marszałkowa w. lit., a biskup kijowski Załuski na Ukrainę. Obraduje komisja wojskowa koronna, zjazd rycerstwa. Z Ukrainy: ruchu wojsk moskiewskich na Wołyniu i Podolu; potyczka z Kozakami w której zginął Połoski i Dąbski z chorągwi husarskiej. Z Gdańska 2 03.: bawi tu gen. Dołhoruki, w Inflantach wojsko ros. ciągnie w stronę Królweca przez Kurlandię. Z Hamburga 19 02.: sytuacja w Szwecji; uchwały w sejmie stronników Francji, Anglii oraz patryjotów
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 8 Zmarł graf ces. gen. Laudon. Regimenty austryjackie mają unikać zwady z wosjkiem tureckim; reformy wojskowe gen. Beka w Kroacji; Babliani został komisarzem na ęgrzech; cesarzowa przesuwa święta kościelne na niedziele. Z Berlina 9 02.: bawi tu gen. ros. Bruce i pułk. szwedzki Wrangien oraz książę dziedziczny kurlandzki. Król nadał przywilej kupcom berlińskim i ereygował kamerę. Z Hamburga 5 02.: wiadomości z dworu angielskiego o bracie królewskim i Karolinie, narzeczonej królewicza duńskiego. Lisbona 26 10.: trzęsienie ziemi. W Wenecji przygotowania do wojny; Z Preszburga donoszą, że imperatorowa obdarowała gen. Weymara "za jego żarliwość w sprawie Mitowicza pokazaną"
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 72 Uroczystości w Wersalu z racji rocznicy króla, miasto Rheis wzniesie mu pomnik spiżowy a deklarację duchowieństwa w sprawie bulli papieskiej Uni genitus wręczy królowi arcybp reński. Z Hamburga 23 08.: w Londynie kurier z Ameryki Północnej zawiadomił o zatargach angielsko-francuskich z racji rybołóstwa i w tej sprawie wyprawiono kuriera do Wersalu. Z Stambułu: chan tatarski miał audiencję w wielkiego sułtana. Z Berlina 27 08.: przybył do Poczdamu następca tronu i następnie udał się na Śląs k. Król pruski stworzył nową kompanię kupiecką w mieście ęmbeden pod przewodnictwem de Redena, która wznowi handel w Indiach Wschodnich, Bengali i Chinach
Particularia Cudzoziemskie 1765 k. 18-19 Pobór żołnierzy w Austrii; cesarzowa przekłada święta na niedziele. Z Paryza 18 02.: urodziny króla. W Gwinei z 10 tys. wysłanych ludzi z głodu i chorób zmarło 9500. Ukazały się dekrety rady stanu w sprawie pensji eficialistów w Kanadzie, kwater dla wojska w Paryżu, angielskiego drzewa sprowadznaego do farbiarni za opłatą celną i polepszenia uprawy roli. W Inflantach i Prusach pol. ruchy wojsk ros. Król pruski kupuje księstwa Bayreuth i Anszpach. Berlin 2 03.: urodziny żony królewicza Henryka.
Pol.
Ze zbioru Tytusa Działyńskiego
Keywords: Biron -- ks. kurlandzki; Dziukani -- tłumacz języków orientalnych; Branicki -- sta halicki; Czartoryski Adam Kazimierz -- gen. ziem. podol. -- (1734-1823); Mielżyński Józef Klemens -- klan kaliski -- (1729-1792); Ogiński -- marsz. w. lit; Poniatowski Stanisław August -- (król polski ; -- 1732-1798); Sapieha -- wda płocki; Obyczaje -- 18 w; Wojsko -- 18 w; Pożar -- 18 w; Ślub i wesele -- 18 w; Łowiectwo -- 18 w; Anglia -- 18 w; Jezuici -- 18 w; Gazety rękopiśmienne -- 18 w; Berlin (Niemcy) -- 18 w; Gdańsk (woj. pomorskie) -- 18 w; Grodno (Białoruś) -- 18 w