[Chronica Polonorum z komentarzem Jana Dąbrówki].

Library catalog
Rękopisy
Download bibliographic description

Description

  • Sygnatura: BK 00183
  • Kopie:
    • CD 0241 k. 1
    • Mf 609
    • Fotokop. I,601
    • CD 712
    • BPCim 3018
  • Autor: Wincenty Kadłubek (bł. ; 1150-1223)
  • Tytuł:
    • Chronica Polonorum (łac.)
    • [Chronica Polonorum z komentarzem Jana Dąbrówki].
  • Miejsce i czas powstania: 1455 ca
  • Opis fizyczny: 164 k. 21x15 cm
  • Oprawa: Deski, skóra czerwona, 15 w.
  • Uwagi dot. oprawy: Oprawa XV w. w deski obciągnięte w skórę barwioną czerwono. Powierzchnia przedniej okładki ozdobiona ramką wykonaną trzema pociągnięciami strychulca. Ramkę po przekątnej przecinają po dwie linie, a górną i dolną jej część odcinają po dwie pary linii. Na tylnej okładce oprócz ramki i przekątni utworzonej z dwu linii w połowie ramek oparto też utworzony z podwójnych linii romb. Skóra na dolnej okładce uszkodzona tak, iż przegląda deska. Slad po zapięciu klamrowym na dolnej okładce zasmarowany na czerwono.
  • Język: Łac., pol.
  • Zawartość:
    • [Początek komentarza tym razem nie na marginensie, lecz w kolumnie.] Liber quartus de reliquis gestis illustrium principium ac regum inclitum regum Polonie cuius libri autor fuit Vincentius cadlubonis vulgariter appelatus Cracoviensis episcopus k. 129
    • [A]derat autem quidam vernaculus, atramentarium gestans cum calamo k. 130-164v.
    • [Na marginesie (a. d. 1455):] Hic est liber secundus in quo regum k. 32
    • Liber secundus k. 26
    • Tres tribus ex causis teatralis odierunt solempnitates k. k. 3
    • Legenti mihi illas illustras Casiodori epistolas non parum disertas Theodorici regis reipublice zelatoris, occurrit illud eulogium quod regorose perscrepit hausto suo [...] huius libri titulus principum polonie quam lector sciat editam esse a Matheo quondam episcopo Cracoviensi in qua per modum dialogi interloquendo cum Johanne achiepiscopo Gnesnensi tres libros ediderunt, quartum autem edidit Vincentius quondam episcopus Cracoviensis k. 1-2v.
    • [Notatka] k. 139v.
    • [Transumpt bulli Marcina V z XI. 1420:] k. I-II
    • Sequitur tercius liber cronice k. 81
    • [Q]uia igitur nemo nisi sapiens k. 81v.
  • Proweniencja: "Jo[annes] Drobnicius" - [rkps 15 w. ]
  • Hasła przedmiotowe:
    • Kronika 13 w.
    • Historiografia polska 13 w.
  • Uwagi:
    • Kilka kart wyciętych lub wydartych, niektóre uszkodzone. Papier osłaniają od nici zwykle wąskie paski pergaminu pokrytego pismem XIV w., zbyt wąskie, by można tekst zidentyfikować. Uszkodzone są k. 154, której oderwano część dolną z tekstem, resztki kart następujące po k. 164, z których wieksze fragmenty oznaczono: a, b, c. Oprócz pergaminów przy niciach użyto pergaminu na na karty ochronne: I, II; pochodzi z dokumentu z począyku XV w.
    • Pismo: minuskuła gotycka XV w. w 1 kolumnie, obifite glosy interlinearne i marginalne. Tekst główny, pismo glos (perełkowe) i drobne pismo komentarza pochodzi od kilku rąk. Wyraźniejsze zmiany rąk i atramentu na k. 67v, 81v, od 78-81v brak glos, ręka odrębna 134v-152. Ręka XVIII w. (1785) przepisywała fragmenty tekstu na marginesach k. 3, 3v, 4, 5v, 6, 42, 43, 45v, 46v, 47, 48, 49v, 50v, 51v, 52. Notatka tej ręki na k. 139v. ważna dla prowieniencji. Rubrowanie, inicjały czerwone (ceglaste). Inicjałów i rubrowania od k. 68-167 brak. Pośród glos marginalnych na k. 32 data r. 1455.
    • Tekst na kartach ochronnych: k. I i II to dokument zawierający transumpt bulli Marcina V z XI. 1420. Zachowany początek podający wystawcę. Fragment dolny dokumentu też na k. II, znak notarialny Martinus Stanislai de Staw. Umieszczenie tego dokumentu wskazuje na związek pochodzenia rękopisu z Wielkopolską. Późne jego losy ilustruje notatka z k. 139v. Zapewne w rękach misjonarzy w seminarium poznańskim od 1781 r. Zanim rękopis znalazł się w Bibliotece Seminarium Duchownego w Poznaniu, stanowił zapewne wlasność kapituły poznańskiej. Jest to ten rękopis Kadłubka, który w Bibliotece Seminarium poznańskiego oglądał Łukaszewicz (Obraz historyczno-statystyczny m. Poznania, Poznań 1883), a który później zaginął. Napis na przedniej okładce atramentemz XV w. wskazuje, że wtedy właścicielem jego był: "Jo[annes] Drobnicius", czy raczej Drobinius (napis jest częsciowo zatarty). Może to był Jan z Drobnina, mistrz, ksiądz z Gniezna, żyjący koło r. 1459.
    • Brak ciągu dalszego po k. 164v. Na ostatnim z zachowanych fragmentów "e" czerwonym atramentem znaną ręką (Zathey sugeruje Bandtkiego); "cf. II p. 81 ed. Varsaviensis". Uwaga: trafiają się rzadko glosy polskie, np. k. 141 nad gallus galinmacius nadpisano: "curzeya".
    • Datę występowania papieru określają znaki wodne: na k. 2/13, 16/25: głowa wołu o wąskim pysku, pomiędzy rogami nad krzyżem róża, na k. 4/11: głowa wołu z krzyżem na pręcie u góry, u dołu trójkąt podzielony na 3 części, na k. 118 krzyż równoramienny z kroplami po bokach, poniżej wieża szachowa, k. 148, k. 158-161. Papier z lat 1440-1465.

MARC

  • 001 $a Kórnik
  • 040 $a KÓR Z $b pol
  • 041 0 @ $a lat $a pol
  • 100 0 . $a Wincenty Kadłubek $c (bł. ; $d 1150-1223)
  • 240 1 0 $a Chronica Polonorum $l (łac.)
  • 245 1 0 $a [Chronica Polonorum z komentarzem Jana Dąbrówki].
  • 246 1 @ $a [A]derat autem quidam vernaculus, atramentarium gestans cum calamo k. [...] $i [Inc.:]
  • 246 1 @ $a [Urywa się na słowach:] [N]on minus tamen invicti robur culminis subvernare nititur insidians //. $i [Expl.:]
  • 246 1 @ $a Legenti mihi illas illustras Casiodori epistolas non parum disertas Theodorici regis reipublice zelatoris, occurrit illud eulogium quod regorose perscrepit hausto suo [...] huius libri titulus principum polonie quam lector sciat editam esse a Matheo quondam episcopo Cracoviensi in qua per modum dialogi interloquendo cum Johanne achiepiscopo Gnesnensi tres libros ediderunt, quartum autem edidit Vincentius quondam episcopus Cracoviensis [...] $i [Inc.:]
  • 246 1 @ $a Librum hunc scriptum a. D. 1400 [skreślone 1421] legi sed pauca percepi anno 1785. Eo tempore Missionarii jam a 4 annis ad hoc Seminarium ab Episcopo Poznaniensi Okęcki conducti clericos instruebant maxime in Theologiae et Historia Ecclesiastica. Praefecti nomen Krzywanski, Theologiae moralis Raczyński, Historiae Müschke. In clero pauca sciencia est, nec antiquis explicari praejusiciis potest. Qui supra vulgus sapiunt, mores disciplinam doctrinam christianam ad normam priorum saeculorum componere satagunt. Jam Philosophia jugum excullit, Theologia ad huc felix momentum praesolatur. Libertatem querimus at quae cum spiritu evangelico componi potest.
  • 246 1 @ $a Nicolaus prepositus sancti Laurentii in Koszczol Ordinis Sancti Benedicti Gneznensis //[...] [mowa tu o prepozyturze w Kościelnej Wsi pod Kaliszem założonej w r. 1209] Nicolao preposito sancti Johannis Gneznensis Ordinis fratrum dominici sepulcri Jerosolimitanorum //[...] Martini divina providencia pape quinti cuius vera bulla plumbea in cordula //[...] recipimus huiusmodi sub tenore: Martinus episcopus servus servorum dei dilecto filio //[...] dilecti filii Stanislai rectoris parochialis ecclesie in Cleczsko Gnesnensis //[...] Novembris pontificatus nostri anno tercio [1420] [...] Datum in Kosczol [...] [IV Aprilis].
  • 246 1 @ $a [...] et sine mensura ac parcium proporcione formosum, ubi ad textum iam est accedendum etc. anno domini Milesimo quadringentisimo [1400, ręką późniejszą]. $i [Expl.:]
  • 246 1 @ $a Tres tribus ex causis teatralis odierunt solempnitates [...] $i [Inc.:]
  • 246 1 @ $a Sed sinosis longius evagari [...] $i [Inc.:]
  • 246 1 @ $a [Na marginesie:] Hic est liber secundus in quo regum [...] $i [Inc.:]
  • 246 1 @ $a [Q]uia igitur nemo nisi sapiens [...] [po kilku zdaniach tekst urywa się:] Nostre humanitatis meminerit // [i inną reką na k. 82 na nowo zaczyna się:] $i [Inc.:]
  • 246 1 @ $a [O]uia igitur nemo nisi sapiens [...] $i [Inc.:]
  • 246 1 @ $a [Początek komentarza tym razem nie na marginensie, lecz w kolumnie.] Liber quartus de reliquis gestis illustrium principium ac regum inclitum regum Polonie cuius libri autor fuit Vincentius cadlubonis vulgariter appelatus Cracoviensis episcopus [...] $i Inc.:]
  • 250 $a kop.
  • 260 $c 1455 ca
  • 300 $a 164 k. $c 21x15 cm
  • 340 $a Papier i pergamin $d Rkps $e Deski, skóra czerwona, 15 w.
  • 500 $a Kilka kart wyciętych lub wydartych, niektóre uszkodzone. Papier osłaniają od nici zwykle wąskie paski pergaminu pokrytego pismem XIV w., zbyt wąskie, by można tekst zidentyfikować. Uszkodzone są k. 154, której oderwano część dolną z tekstem, resztki kart następujące po k. 164, z których wieksze fragmenty oznaczono: a, b, c. Oprócz pergaminów przy niciach użyto pergaminu na na karty ochronne: I, II; pochodzi z dokumentu z począyku XV w.
  • 500 $a Pismo: minuskuła gotycka XV w. w 1 kolumnie, obifite glosy interlinearne i marginalne. Tekst główny, pismo glos (perełkowe) i drobne pismo komentarza pochodzi od kilku rąk. Wyraźniejsze zmiany rąk i atramentu na k. 67v, 81v, od 78-81v brak glos, ręka odrębna 134v-152. Ręka XVIII w. (1785) przepisywała fragmenty tekstu na marginesach k. 3, 3v, 4, 5v, 6, 42, 43, 45v, 46v, 47, 48, 49v, 50v, 51v, 52. Notatka tej ręki na k. 139v. ważna dla prowieniencji. Rubrowanie, inicjały czerwone (ceglaste). Inicjałów i rubrowania od k. 68-167 brak. Pośród glos marginalnych na k. 32 data r. 1455.
  • 500 $a Tekst na kartach ochronnych: k. I i II to dokument zawierający transumpt bulli Marcina V z XI. 1420. Zachowany początek podający wystawcę. Fragment dolny dokumentu też na k. II, znak notarialny Martinus Stanislai de Staw. Umieszczenie tego dokumentu wskazuje na związek pochodzenia rękopisu z Wielkopolską. Późne jego losy ilustruje notatka z k. 139v. Zapewne w rękach misjonarzy w seminarium poznańskim od 1781 r. Zanim rękopis znalazł się w Bibliotece Seminarium Duchownego w Poznaniu, stanowił zapewne wlasność kapituły poznańskiej. Jest to ten rękopis Kadłubka, który w Bibliotece Seminarium poznańskiego oglądał Łukaszewicz (Obraz historyczno-statystyczny m. Poznania, Poznań 1883), a który później zaginął. Napis na przedniej okładce atramentemz XV w. wskazuje, że wtedy właścicielem jego był: "Jo[annes] Drobnicius", czy raczej Drobinius (napis jest częsciowo zatarty). Może to był Jan z Drobnina, mistrz, ksiądz z Gniezna, żyjący koło r. 1459.
  • 500 $a Brak ciągu dalszego po k. 164v. Na ostatnim z zachowanych fragmentów "e" czerwonym atramentem znaną ręką (Zathey sugeruje Bandtkiego); "cf. II p. 81 ed. Varsaviensis". Uwaga: trafiają się rzadko glosy polskie, np. k. 141 nad gallus galinmacius nadpisano: "curzeya".
  • 500 $a Datę występowania papieru określają znaki wodne: na k. 2/13, 16/25: głowa wołu o wąskim pysku, pomiędzy rogami nad krzyżem róża, na k. 4/11: głowa wołu z krzyżem na pręcie u góry, u dołu trójkąt podzielony na 3 części, na k. 118 krzyż równoramienny z kroplami po bokach, poniżej wieża szachowa, k. 148, k. 158-161. Papier z lat 1440-1465.
  • 520 $a [Początek komentarza tym razem nie na marginensie, lecz w kolumnie.] Liber quartus de reliquis gestis illustrium principium ac regum inclitum regum Polonie cuius libri autor fuit Vincentius cadlubonis vulgariter appelatus Cracoviensis episcopus k. 129
  • 520 $a [A]derat autem quidam vernaculus, atramentarium gestans cum calamo k. 130-164v.
  • 520 $a [Na marginesie (a. d. 1455):] Hic est liber secundus in quo regum k. 32
  • 520 $a Liber secundus k. 26
  • 520 $a Tres tribus ex causis teatralis odierunt solempnitates k. k. 3
  • 520 $a Legenti mihi illas illustras Casiodori epistolas non parum disertas Theodorici regis reipublice zelatoris, occurrit illud eulogium quod regorose perscrepit hausto suo [...] huius libri titulus principum polonie quam lector sciat editam esse a Matheo quondam episcopo Cracoviensi in qua per modum dialogi interloquendo cum Johanne achiepiscopo Gnesnensi tres libros ediderunt, quartum autem edidit Vincentius quondam episcopus Cracoviensis k. 1-2v.
  • 520 $a [Notatka] k. 139v.
  • 520 $a [Transumpt bulli Marcina V z XI. 1420:] k. I-II
  • 520 $a Sequitur tercius liber cronice k. 81
  • 520 $a [Q]uia igitur nemo nisi sapiens k. 81v.
  • 530 $d CD 0241 k. 1
  • 530 $b BN
  • 530 $d Mf 609
  • 530 $d Fotokop. I,601
  • 530 $d CD 712
  • 530 $d BPCim 3018
  • 541 $c st. zas.
  • 546 $a Łac., pol.
  • 561 $a "Jo[annes] Drobnicius" - [rkps 15 w. ] $d BK II 57 $w Joannes Dobnicius $w kapituła poznańska $w Biblioteka Seminarium Duchownego w Poznaniu od 1781
  • 563 $a Oprawa XV w. w deski obciągnięte w skórę barwioną czerwono. Powierzchnia przedniej okładki ozdobiona ramką wykonaną trzema pociągnięciami strychulca. Ramkę po przekątnej przecinają po dwie linie, a górną i dolną jej część odcinają po dwie pary linii. Na tylnej okładce oprócz ramki i przekątni utworzonej z dwu linii w połowie ramek oparto też utworzony z podwójnych linii romb. Skóra na dolnej okładce uszkodzona tak, iż przegląda deska. Slad po zapięciu klamrowym na dolnej okładce zasmarowany na czerwono.
  • 585 $a Wystawa ||"Ars scribendi. O sztuce pisania w średniowiecznej Polsce". org. Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, 2008.
  • 650 . 9 $a Kronika $y 13 w.
  • 650 . 9 $a Historiografia polska $y 13 w.
  • 700 0 2 $a Martinus Stanislai de Staw $c notarius
  • 700 1 2 $a Dąbrówka, Jan $d (ca 1400-1472). $t Commentum in Chronicam Polonorum magistri Vincentii dicti Kadłubek
  • 852 $j BK 00183
  • 999 $d 19.03.07

Indexes

Copies

    • Signature: BK 00183