[Zatwierdzenie przez Zygmunta Starego ostatecznego wyroku komisarzy królewskich (Mikołaja Jordana z Zakliczyna i Jakuba z Lubomierza) w sprawie między Mikołajem Cikowskim a Janem Tęczyńskim o bezprawne wykonywanie przez tego ostatniego władzy wójta miejskiego w Bochni; przyznanie dekretem komisarskim wszelkiej władzy i prerogatyw urzędu wójtowskiego Mikołajowi Cikowskiemu]. - Zygmunt Stary (król Polski ; 1467-1548); Szydłowiecki, Krzysztof kanclerz w. kor. (1467–1532) (Cracovie, 1518)
Zygmunt I Stary, król Polski i wielki książę litewski, zatwierdza ostateczny wyrok delegowanych przez siebie komisarzy królewskich: Mikołaja Jordana z Zakliczyna, kasztelana wojnickiego i wielkorządcy krakowskiego, oraz Jakuba z Lubomierza, sędziego grodzkiego i ziemskiego krakowskiego, wydany i ogłoszony z polecenia monarchy w sprawie między Mikołajem Cikowskim, kasztelanem połanieckim, miecznikiem i burgrabią krakowskim oraz wójtem miejskim bocheńskim a pozwanym Janem Tęczyńskim, podkomorzym krakowskim, o bezprawne przejęcie przez tego ostatniego kompetencji wójta miejskiego w królewskim mieście Bochni i wykonywanie władzy wójtowskiej w zakresie wolnego wybierania i odwoływania (w przypadku łamania prawa) burmistrza i rajców miejskich, przyjmowania osadników do prawa miejskiego, sądzenia mieszczan, pobierania dochodów z kar miejskich czy innych spraw związanych z organizowaniem życia w mieście. Cikowski, nie mogąc na własną rękę zakończyć konfliktu, ciągnącego się prawdopodobnie dłużej, doniósł o sprawie królowi, który wysłał na miejsce swych pełnomocnych komisarzy dla zbadania sprawy (przesłuchanie stron sporu, pozwanie Tęczyńskiego (pozwu nie przytoczono in extenso) i przywrócenia porządku prawnego wydaniem wyroku w formie dekretu komisarskiego. W trakcie rozprawy Cikowski przedłożył posiadane przywileje wójtowskie (privilegium advocatiale) Kazimierza Jagiellończyka i innych królów, legitymujące posiadaną władzę. Z kolei Tęczyński, mimo iż jako podkomorzy pełnił urząd o zupełnie innych kompetencjach (co wyraźnie podkreślono w mandacie król.), w trakcie procesu zapewniał, że działa zgodnie z prawem, na dowód czego przedstawił własne dokumenty – zamiast król. przywilejów pokazał jednak jedynie statut koronny Kazimierza Jagiellończyka, przekonując zarazem komisarzy do wydania na tej podstawie korzystnego dlań wyroku. Ci ostatni po wysłuchaniu stron i przeanalizowaniu pism orzekli, że to Cikowski jest legalnie powołanym wójtem miejskim w Bochni i tylko on (także jego prawowici następcy) ma wystarczające prawa wykonywania władzy wójtowskiej na powierzonym terenie. Oświadczyli, że dalsze przedłużanie i eskalowanie konfliktu grozi zmniejszeniem dochodów miejskich i zaburzeniem porządku publicznego, dlatego sprawę należy ostatecznie zamknąć. Tęczyńskiemu jako podkomorzemu potwierdzili jedynie, nadane mu już mocą statutu koronnego, na który się powoływał, prawo mianowania górników (fossores – „kopacze”) i ich nadzorców, czyli żupników (zuparii). Cikowski postulował o wpisanie do akt komisarskich zarówno mandatu króla, jak i wyroku jego komisarzy. W treści dyplomu przytoczono w transumpcie dwa dokumenty: dosłowny tekst mandatu król. o wysłaniu komisarzy oraz treść wyroku komisarskiego o uznaniu winnym Tęczyńskiego (fragmenty zeznań oddano w mowie niezależnej bez graficznego zaznaczania tego w tekście). Zarówno zatwierdzenie król. (dok. niniejszy), jak i mandat Zygmunta I dla komisarzy (cyt. w transumpcie) sporządzono przez kancelarię królewską na podstawie relacji (wpisana formuła relacyjna) Krzysztofa Szydłowieckiego, wojewody krakowskiego, starosty generalnego krakowskiego i kanclerza wielkiego koronnego, którego własnoręczny podpis widnieje na dok. Tekst dyplomu zawiera nazwiska wielu świadków, gdyż czynności prawne odbywały się podczas sejmu walnego.
Pieczęć woskowa: Zygmunt I Stary (1467–1548), król Polski, wielki książę litewski ; wielka koronna ; okrągła, Ø 74 mm ; wosk czerwony (uzup. w ok. 50%) w miseczce z naturalnego, obecnie mocno przybrudzonego ciemnobrązowego wosku (znacznie uzup. – ogółem w ok. 50%, od strony wycisku prawie na całym obwodzie) ; zawieszona na 2 sznurach plecionych z grubych białych, żółtych, brązowych (dawniej czerwonych?) i purpurowych nici przewleczonych przez dwie dziurki w dok. i zakładce ; otok zachowany tylko w początkowym fragm. (dalej nierekonstruowany) ; legenda otokowa jednowierszowa, otwierana i zamykana przez zachodzące na otok tarcze z herbami rodowymi króla, zachowana tylko na początku: „Sigismundus : deig[…]” ; minuskuła gotycka ; otok ujęty dwiema delikatnymi liniami ciągłymi ; pole pieczętne: w centrum pola pod zamkniętą koroną duża tarcza z ukoronowanym Orłem (herbem Królestwa Polskiego) otoczona wewn. pierścieniem z podwójnej linii ciągłej dotykającym z obu stron korony, wokół tej tarczy, wieniec mniejszych tarcz w lekkim ukłonie heraldycznym z herbami ziemskimi, zamknięty zewn. pierścieniem z pojedynczej grubszej linii ciągłej flankowanej dwiema liniami włosowatymi, przy czym z pierwotnych 9 tarcz zachowane tylko 4: tarcza z herbem Prus Królewskich w całości, reszta, tj. Pomorze, Mołdawia i Ruś, fragmentarycznie, nad koroną dwie silnie zachodzące na otok legendy tarcze, nieco większe ze względu na rangę, w ukłonie heraldycznym z herbami rodowymi króla: Pogonią (zwróconą w lewo) i Pasem rakuskim Habsburgów, tło tarcz herbowych wypełnione delikatnym motywem roślinnym ; mocno uszkodzona (zachowana mniej więcej w połowie), po konserwacji (wycisk i miseczka) ; użycie p. zapowiedziane w koroboracji ; [reprod.:] [1.] M. Gumowski, Pieczęcie królów polskich, Kraków 1920, s. 25, nr 45, tabl. XVII, nr 45 ; [2.] S. K. Kuczyński, Polskie herby ziemskie. Geneza, treści, funkcje, Warszawa 1993, s. 123, [il.] 112 ; [3.] Z. Piech, Monety, pieczęcie i herby w systemie symboli władzy Jagiellonów, Warszawa 2003, s. 78, [il.] 9; [4.] Sigilla regum et reginarum Poloniae. Pieczęcie królów i królowych Polski ze zbiorów Archiwum Głównego Akt Dawnych, wyd. II, Warszawa 2015, s. 40.
Stan zachowania dok. bardzo dobry ; lekkie przybrudzenia, zwłaszcza w prawym dolnym kwartale in dorso (niegdyś zewn. okładziny złożonego dok.) i miejscowo w prawym górnym rogu strony tekstowej, i zażółcenia na zgięciach ; pojedyncze dziurki na złożeniach ; ślady pięciu złożeń + szeroka zakładka ; czytelność tekstu bardzo dobra ; lekko kursywna antykwa ; liczne podkreślenia w tekście ; noty marginalne dwóch rąk na prawym marg. ; inwokacja kaligrafowana minuskułą got. o dużo większym module pisma z olbrzymim inicjałem „I” na lewym marg. ; pierwsza litera arengi i dwie litery intytulacji także kaligrafowane, z ozdobnikami, ale bez wypełnienia ; formuła relacyjna u dołu po prawej.
In dorso 4 streszczenia: jedno współczesne w jęz. pol. (!) i trzy nowsze łac. wpisane różnymi rękoma inkaustem różnego koloru: [1.] Item tho yesth List kroliewsski skazanya czo szyą rady dothycze wybieranya wbochny [!] myedzy vrodzonym panem Mikołaiem Czikowsskym Castellanem połanieczkyem zyedney Strony a myedzy vrodzonym panem Janem Tanczinskyem Pothkonioszem [!] Cracowskym Zdrvgyey [!] strony ; [2.] [sygn.:] 99 A(nn)o 1518 Approbatio Commissionis Int(er) Ca[…] et Tenczyski Succamer(arium) Cracouien(sem) de eligendo Magistratum ; [3.] Decretum Sigismundi 1mi 1518 in Conuentione Regni. Quo Aduocato Bochnensi adiudicat(ur) Electio Magistratum et Iurisdictio Super Ciues M Vero Succamerario […] Iurisdictio Super Personas [?] ; [4.] Inductu(m) ad Acta Off(ic)ii Consular(is) Bochnens(is) Feria 5ta post Festum Sancti Laurentii p(ro)x(im)a die 13 Augusti 1671 ; poza tym noty arch.: [5.] A(nn)o 1518 ; [6.] duża kaligrafowana litera „R”, przy której nóżkach dopisane dużo mniejsze litery „I” i „D” oraz nadpisane po odstępie minuskulne „te” (w dolnej części dok.) ; u dołu dok. między sznurkami mała okrągła dziewiętnastowieczna pieczątka Biblioteki Kórnickiej.
Łac., pol.
Keywords: Urzędnicy -- 16 w. -- Polska; Wójt -- 16 w. -- Polska; Bochnia (woj. małopolskie) -- wójt -- 16 w; Andrzej z Krzeszowa -- 16 w; Bank, Zbigniew ze Straszęcina -- 16 w; Brudzewski, Jan Jarand -- wda łęczycki -- (ca 1460–1532); Buczacki, Jakub -- bp kamieniecki -- (ca 1470–1451); Chodecki, Otto -- wda ruski -- (?-1534); Chodecki, Stanisław -- sta lwowski -- (?–1529); Cikowski, Mikołaj -- klan połaniecki, wójt miejski bocheński -- (ca 1470–1535); Ciołek, Erazm -- bp płocki -- (1474–1522); Drzewicki, Maciej -- bp włocławski -- (1467–1535); Firlej, Mikołaj -- hetman w. kor. -- (?-1526); Gomoliński, Mikołaj -- pisarz ziemski sieradzki -- (ca 1490–1531); Górecki, Stanisław -- kanonik poznański -- (?–1525); Jakub z Lubomierza -- sędzia grodzki i ziemski krakowski -- 16 w; Jordan, Mikołaj -- starosta oświęcimski -- (1467–1521); Kamieniecki, Marcin -- wda podolski -- (?-1530); Kazimierz Jagiellończyk -- (król Polski ; -- 1427–1492); Kmita, Piotr -- marszałek nadw. kor. -- (1477–1553); Konarski, Jan -- bp krakowski -- (1447–1525); Koniecpolski, Stanisław Przedbór -- sta przemyski -- 16 w; Krupski, Jerzy -- klan lwowski -- (1472–1548); Krzycki, Andrzej -- prymas -- (1482–1537); Łaski, Jan -- prymas -- (1456–1531); Łaski, Jarosław -- wda sieradzki -- (?-1521); Latalski, Jan -- prymas -- (1463–1540); Lubrański, Mikołaj Gardzina -- wda poznański -- (ca 1460–1524); Niszczycki, Andrzej z Radzanowa -- wda płocki -- (?–1532); Pilecki, Mikołaj -- wda bełski -- (?-1527); Spytko III z Jarosławia -- wda i klan krakowski -- (ca 1436–1519); Szydłowiecki, Mikołaj -- podskarbi w. kor. -- (1480–1532); Tęczyński, Andrzej -- wda lubelski -- (ca 1480–1536); Tęczyński, Jan -- podkomorzy krakowski -- (?–1532); Tomicki, Piotr -- bp przemyski, podkanclerzy kor. -- (1464–1535); Zaremba, Jan z Kalinowy -- wda kaliski -- (?-przed 1523)