Relatione del Regno di Polonia cominciata l'anno passato e per varia legittime occupationi non finita se non questo 20 di Juglio del 1604 in Cracovia fatta dall'Eminent[issimo] Sig[nore] Cardinal Valenti. - Valenti, Erminio (?-1618); Rangoni, Claudio nuncjusz apostolski w Polsce (1559-1621)
Przedstawia Polskę i sąsiadów, wolności, militaria, kwestie prawno-ustrojowe, ceremonię koronacji, rodzinę królewską, senat (duchowny i świecki), szlachtę, sposób rządzenia, najważniejsze sprawy.
Włoski
Polskie tłum. zob. sygn.: BK 267 częściowo przez Kajetana Wincentego Kielisińskiego, tzn. 147 kart. Dalszy ciąg tłum. sygn.: BK 932 przez Wojciecha Bibersztein Kazimierskiego.
k. I-II, 235-236 puste
Tytus Działyński nosił się z myślą wydania tej relacji w języku polskim w całości, o czym świadczy kartka jego ręką pisana w rękopisie BK 267. Do druku jednak nie doszło.
Autorstwo relacji przypisywano kardynałowi Erminio Valenti, który w latach 1599-1604 w Polsce nie był, nie mógł więc chyba tej relacji napisać. Ewentualnym autorem tej relacji mógłby być ówczesny nuncjusz papieski Claudio Rangoni, który opuścił Polskę w 1607 r. (zob. St. Bodniak, Polska w relacji włoskiej z roku 1604 [w:] Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej z. 2, Kórnik 1930 s. 29-32)
Jedna z najobszerniejszych relacji o Polsce, ze względu na objętość treściową przewyższa większość znanych relacji o Polsce z XV i XVII w.; duża wartość źródłowa.
Keywords: Literatura podróżnicza włoska -- 17 w; Polska -- polityka -- 17 w; Polska -- prawo -- 17 w; Polska -- geopolityka -- 17 w; Polska -- ustrój -- 17 w; Polska -- wojsko -- 17 w