"Processus iuris ordinarius cora[m] off[ici]o Castren[si] in Causis vulgo dict[is] off[ic]ij" (1551)
"Captiuacio nobilis" k. 14v
"Fatalia" k. 48v
"Forum" k. 50
"Competitor" k. 21v
"Falsitas l[itte]rar[u]m" k. 48v
"Granicies" k. 51
"Dillatio Complicitatis" k. 34v
"Diuortium seu separatio a toro" k. 37
"Dillatio" k. 34v
"Comprobatio" k. 23
"Alexandri Regis Priuilegiu[m] in Coronatione" [przywilej mielnicki króla Aleksandra Jagiellończyka z 1501 r.] k. 56-58
"Dillatio verae infirmitatis" k. 30-30v
"Commissiones" k. 21
"Euasio" k. 41v-42v
"Actio in Decisa" k. 3v
"Extirp[ati]o Borrae" k. 48
"Condescensio" k. 25v
"Fideiussio" k. 49
"Census reempcionalis" k. 15v
"Cittatio et Cittatus" k. 17v-19
"Emundacio" k. 41
"Dillatio pro Maiori" k. 33v
"Contractus" k. 25
"Processus juris ordinarius cora[m] off[ici]o Castren[si] in Causis vulgo dict[is] off[ic]ÿ" k. 1-1v
"Bona indiuisa" k. 11v
"Dillatio seu Suspensio" k. 35
"Cmetho" k. 16v
[Rkps o treści prawniczej, powstały po 1551 r. Zawiera agendę sądową zwykłą, tj. kodeks postępowania sądowego w zakresie prawa cywilnego i karnego, używany przez sądy grodzkie w Polsce przy rozstrzyganiu spraw pozostających w ich kompetencji. Otwiera go wykaz 20 kategorii procesowych (k. 1-1v), po czym następuje część zasadnicza - ułożony alfabetycznie skorowidz terminów prawnych i procesowych, obejmujący hasła rozpoczynające się na litery od A do I ("Abrenuntiatio"-"ignobilitas") (k. 2-55). Poszczególne hasła mają zróżnicowaną objętość - od zaledwie jednozdaniowych do rozbudowanych kilkustronicowych. Zamiast definicji wymienionych terminów prawnych zawierają przykłady konkretnych przypadków ich występowania w praktyce sądowej (wymienia się nazwiska, tytuły, miejscowości, przedmioty sporu) wraz z podaniem sposobów procedowania oraz taksy sądowej przy orzekaniu kar grzywny. Pojawiają się w nich odniesienia do uchwał sejmowych za panowania Zygmunta I (1539, 1548, 1549, 1554, 1550, 1551) oraz innych statutów i zbiorów praw. Po każdej grupie haseł w obrębie tej samej litery alfabetu pozostawiono wolne miejsce (od jednej do trzech pustych stron, z jednym wyjątkiem zapisu ciągłego) na dopisanie nowych definicji. Ponadto w celu zachowania większej przejrzystości skorowidza dla części haseł przeznaczono oddzielne strony, niezależnie od długości wpisywanego tekstu, wskutek czego na wielu stronach występuje sporo wolnego miejsca. Całość zamyka odpis przywileju mielnickiego Aleksandra Jagiellończyka z 25 X (?) 1501 r. (k. 56-58). Tekst wpisano drobnym, kursywnym, ale czytelnym pismem zawierającym jednakże wiele konwencjonalnych abrewiacji. Nagłówki wykaligrafowano większą, pogrubioną i bardzo czytelną minuskułą. W łacińskim tekście występują wtręty polskie (od pojedynczych słów do całych akapitów), zapisane wg zasad ortografii staropol. Przy niektórych definicjach na marginesach wpisano tą samą ręką nazwiska stron procesowych w konkretnych sprawach lub odsyłacze do innych haseł]. Rkps stanowi pierwszorzędne źródło hist. zwłaszcza dla historyka ustroju i prawa pol., głównie XVI wieku.
"Administr[ati]o justiciae" k. 5
"Dillatio ad statuen[dum] Minoren[nem]" k. 35v
"Diuisio" k. 37v-38v
"Frater" k. 50
"Dillatio in ter[mi]no bannitio[n]is" k. 36v
"Dotalicium" k. 39v
"Actor" k. 4-4v
"DOS" k. 39
"Heres" k. 52
"Caducum" k. 13
"Elliberacio" k. 40v
"Aduitalitas" k. 5v
"ignorantia" k. 54v
"Exequutio" k. 46-47v
"Dillatio ad Quiet[a]t[i]o[ne]m" k. 35v
"Controuersia" k. 24v
"Famulus" k. 48v
"Dillatio ad futurum Tribu[nal]" k. 36
"Homicidium" k. 53v
"Accessorium" k. 3
"Expulsio" k. 44v-45
"Bannicio" k. 10-10v
"Capitaneus" k. 14
"Arestum" k. 7v
"Abrenuntiatio" k. 2-2v
"Exdiuisio" k. 44
"Arende impugnatio" k. 8
"Homicida" k. 52v
"Dillatio ad Ministerialem" k. 34
"Euocatio" k. 42v
"Condemnatio" k. 23v
"Addotalicium" k. 5
"Fratricida" k. 50v
"Colator" k. 20
"Debitum" k. 27v
"Dotalicium" k. 39
"Euictor" k. 44
"Damna" k. 26v-27
"Deportatio Cit[ati]onum" k. 29
"Fideiussor" k. 49v
"CHirographum" k. 16
"Contumatia" k. 24
"Criminalis Causa" k. 26
"Facionatus ter[mi]nus" k. 48v
"Amicus" k. 7
"Genera exceptionu[m] tria sunt" k. 1v
"Delator" k. 29v
"Complex" k. 22-22v
"Dillatio de male obtento" k. 35
"ignobilitas" k. 55
"Dillatio Visionis" k. 36
"Depositum" k. 28v
"CAPTVS Mente" k. 15
"Calumnia" k. 13v
"Dillatio in Criminalibus co[n]cessi[va]" k. 34v
"Homicidium" k. 53
"Dillatio ad annos Minorennis" k. 36v
"Dispercusio" k. 37
"Euictio" k. 43-44
"Dillatio ad annos" k. 35v
"Decima" k. 28
"Dillatio ad Munimenta" k. 31-32v
"Exempcio" k. 44v
"Ciuis" k. 19v
"Appell[ati]o" k. 6v
Łac., pol.
K. 6, 8v, 9, 11, 12-12v, 17, 33, 40, 51v, 54, 55v, 58v-61v czyste
Na k. rkpsu występują trzy znaki wodne: 1. Herb Łodzia z niepełną literą "G" w środku (papiernia Górków we wsi Miałła nad Notecią pod Wieleniem) k. 6, 9, 12, 20, 22, 27, 31, 34, 38, 43, f. odwrócony k. 2, 4, 8, 13 16-17, 19, 25-26, 35, 37, 39, 45 - 2. Głowa wołu z oczami, nozdrzami i wystającym językiem (lub kolczykiem w nosie), z małym rys. krzyża łac. przecinającego dwa nierówne okręgi na czole oraz wydłużonym krzyżem między rogami, oplecionym przez syczącego węża (duży f.) k. 51, 53-54 - 3. Herb Raciborza (papiernia miejska), f. odwrócony k. 55-57, 59.
na wewn. k. opr. (w lewym górnym rogu) nota "B.K."
Ze zbioru Tytusa Działyńskiego
K. 48 luźna (tekst rozpoczynający się na tej k. w pół zdania oraz brak drugiej k. tworzącej arkusz pap. folio wskazuje na niekompletność rkpsu)
Keywords: Aleksander Jagiellończyk -- (król Polski ; -- 1461-1506); piśmiennictwo pragmatyczne; pomoc kancelaryjna; kompendium prawnicze 16 w; prawo cywilne Polska 16 w; prawo karne Polska 16 w; prawo polskie 16 w. praktyka procesowa; przywilej mielnicki 1501; sądownictwo grodzkie 16 w; sądy w Polsce 16 w