Institutiones Oratoriae ex Veteribus Optimisque Rhetoribus et Poetissimum Quintiliano Collectae, Usui Nobilis Polonae Iuventutis Accommodatae in Scholis Pijaris Złoczoviensibus Anno Domini 1765-to in Annum Domini 1766-tum Ioannes Nowicki manu propria - Nowicki, Jan (1748-?) (Złoczów, 1765)
Kurs teoretyczny składa się z trzech części: inventio, dispositio i elocutio, oparty na pismach Marka Fabiusza Kwintyliana. W wykładzie stosowano, bardzo rozpowszechnioną w starożytności w nauce retoryki, formę pytań i odpowiedzi. Po trzeciej części następuje zbiór wzorców mów, listów, powinszowań itp. przydatnych w życiu prywatnym szlachcica, k. tytułowa starannie ilustrowana: u góry wyrysowane oko opatrzności, z lewej strony postać anioła trzymającego wstęgę, na niej wypisana sentencja: "Lux tua dat mihi lucem". Z prawej - ręka trzymająca pióro skierowane ku drugiej wstędze z wersem psalmu: "Calamus scribae velociter scribentis Ps. 44". Między wstęgami mieści się tytuł rkpsu. U dołu k. w ozdobnej muszli głowa, podobna do głowy narysowanego wyżej anioła. Z muszli wychodzą ozdobne ornamenty roślinne, które pną się do góry i łączą się z postacią anioła i wstęgą z wersem psalmu. Między k. 72 a 73 brak karty albo kart. K. tyt. i początkowych kilka kart z dziurami zrobionymi przez szkodniki.
Twórcą, prowadzonego wzorowo rkpsu, był Jan Nowicki, uczeń kolegium pijarów w Złoczowie w latach 1765-1766 (fundacja szkoły i kolegium królewicza Jakuba Sobieskiego w 1731 ). Na ostatniej stronie rkpsu (k. 88v) zapiska metrykalna J. Nowickiego. Na k. tyt. blisko prawego górnego rogu obcą ręką napisane nazwisko "Tokarski" (być może kolejny właściciel rękopisu), przy dolnej krawędzi tą samą ręką "accomodate".
KRSBK
Łac., pol.
Ze zbiorów Tytusa Działyńskiego
Jest zapisem kursu retoryki teoretycznej i praktycznej wykładanej w przedostatniej klasie szkoły pijarskiej (Rhetorica et Poesia-VIII rok nauczania).
Keywords: Mniszech, Józef -- marszałek wielki koronny -- (1670-1747); Mniszech, Katarzyna -- podkomorzyna litewska -- (1722-1771); Nowiccy (ród); Wielopolski, Karol -- koniuszy koronny -- (ca 1700-1773); Jakub Ludwik Sobieski -- (królewicz polski ; -- 1667-1737); Mniszchowie (ród); Mniszech, Jan Karol -- podkomorzy litewski, łowczy koronny -- (1716-1759); Stanisław August Poniatowski -- (król Polski ; -- 1732-1798); Laszki (Ukraina); Laszki Murowane (Ukraina)