Pheretra Apollinis Leoburgici Utriusque Styli Instructionibus, ex Praxibius Referta in Collegio Sieniaviano Anno Domini 1682 Stanislaus Ubysz. - Sobieski, Jakub kasztelan krakowski, pamiętnikarz (1590-1646); Załuski, Andrzej Stanisław biskup łucki, krakowski (1695-1758); Leszczyński, Bogusław podskarbi podkanclerzy koronny (ca 1612-1659); Lipsius, Justus (1547-1606); Sokolnicki, Piotr cześnik wschowski, chorąży poznański (?-1758); Ubysz, Stanisław (Lwów, 1682)
Rękopis dzieli się na dwie części. Pierwsza (k. 1-54) jest skryptem szkolnym kompedium z zakresu retoryki, przede wszstkim z epistolografii, w niewielkim tylko stopniu włączono tam informacje o "sztuce poezji" (k. 49-54). Pismo (poza k. 25v-28) kaligraficzne z poprawkami i przekreśleniami obcą ręką. Datowanie: 1682. Część druga - datowana 1681 - "Orator Polonus" stanowi zbiór mów politycznych, weselnych, pogrzebowych i in. wraz z obszerną (k. 103-155v) "instructio universalis". Wiele mów lub tylko ich fragmenty, często przetworzone, zaczerpnięto z dzieła "Mowca polski [...]" Jana Pisarskiego, drukowanego w 1668 r. Część druga pisana tą samą ręką, k. tytułowa rękopisu starannie ozdobiona, tytuł i nazwisko autora umieszczone w medalionie. Karty rękopisu pociemniałe, czarny atrament przebija na drugą stronę zaciemniajęc pola i utrudniając cztytanie k. II (tytułowa) i k. 157 ze śladami zniszczeń przez szkodniki, podklejone k. I, 10, 90, 91, III nowsze, dodane przy renowacji rękopisu w BK (na k. I i III filigran z nazwą papierni "Mirkow"). Oprawa z XIX w., tekturowa, oklejona granatowym płótnem, grzbiet i narożniki z jasnej skóry.
Autorem rękopisu był Stanisław Ubysz, w 1682 r. uczeń kolegium jezuitów we Lwowie tzw. collegium Sieniavianum, zwanego tak od nazwiska Elżbiety z Gostomskich Sieniawskiej. Michał S. Ubysz, chorąży gostyński, poseł na sejm w 1666 r., na elekcję Jana III w 1674 r., wraz z braćmi pisał się z ziemi gostyńskiej. Niejaki Stanisław Ubysz zerwał sejm w Warszawie w 1672 r. N. Ubysz miał za żonę Krystynę Siemieńską, siostrę kasztelana lwowskiego. Być może autor rękopisu był synem K. Siemieńskiej i N. Ubysza.
KRSBK
Pol., łac.
Keywords: Bliskowski, Zbigniew -- starosta żytomierski -- 17 w; Chodkiewicz, Jan Karol -- (1560-1621); Gałecka Katarzyna ze Słoniewskich; Innocenty XI papież; Jan -- III Sobieski -- (król Polski ; -- 1629-1696); Jan Kazimierz -- (król Polski ; -- 1609-1672); Kamiński, Florian -- jezuita; Lubieniecki, Stanisław -- pastor ariański -- (ca 1558-1663); Nowodworski, Bartłomiej -- kawaler maltański -- (ca 1552-1625); Pisarski, Jan Stefan -- księgarz -- (1630-1678); Sieniawski, Mikołaj -- podczaszy koronny, starosta ratmiński -- (ca 1598-1636); Szydłowska, Katarzyna -- 17 w; Szyszkowski, Marcin -- biskup łucki, płocki, krakowski -- (1554-1630); Ubysz, Michał -- chorąży gostyński; Ubysz, Piotr -- 17 w; Ubysz (rodzina); Ubysz, Walerian -- 17 w; Załuska, Teresa; Zbaraski, Krzysztof -- koniuszy koronny -- (1580-1627); Żochowska, Katarzyna; Żółkiewska, Regina; Żółkiewski, Jan -- starosta hrubieszowski, jaworowski, kałuski -- (?-1623); Żółkiewski, Stanisław -- hetman wielki koronny, kanclerz wielki koronny -- (1547-1620); Zygmunt -- III Waza -- (król Polski ; -- 1566-1632); Anna Katarzyna Konstancja Waza -- (żona Filipa Wilhelma, elektora Palatynatu ; -- 1619-1651); Czekanowska -- 17 w; Gałecki Franciszek Zygmunt wda kaliski poznański kuchmistrz kor. zm. 1711; Lipski, Jan -- (prymas Polski ; -- 1589-1641); Lubomirski, Aleksander Michał -- starosta sandomierski, koniuszy koronny, wojewoda krakowski -- (1614-1677); Morsztyn, Anna -- 17 w; Mycielski, Władysław -- miecznik kaliski; Olszowski, Andrzej -- (prymas Polski ; -- 1621-1677); Scypion Afrykański Starszy -- (236-183 p.n.e.); Sieniawski, Prokop -- chorąży koronny -- (?-1627); Ubysz, N. -- 17 w; Władysław -- IV -- (król Polski ; -- 1595-1648); Zamoyski, Tomasz -- wojewoda kijowski, kanclerz wielki koronny -- (1594-1638); Żochowski Mikołaj -- sędzia ciechanowski; Chocim (Ukraina); Literatura -- 17 w; Retoryka -- 17 w; Lwów (Ukraina)