Akta oryginalne za panowania Stefana Batorego z lat 1576-1586. - Niemsta Jerzy sta warszawski łożniczy Stefana Batorego (?-1583); Maksymilian II (cesarz rzymsko-niemiecki ; 1527-1576); Pac Paweł klan witebski (?-1595); Stefan Batory (król polski ; 1533-1586); Zborowski Jan hetman nadw. kor. klan gnieźnieński (1538-1603); Zborowski Krzysztof podczaszy kor. (?-1593); Zborowski Jan hetman nadw. kor., klan gnieźnieński (1538-1603); Protasewicz-Szuszkowski Walerian bp łucki i bp wileński (ca 1505-1579); Magnus (król Inflant 1540-1583); Krasiński Stanisław archidiakon krakowski sekretarz królewski (1534-1598); Karnkowski Stanisław prymas abp gnieźn. (1520-1603); Kiszka Jan wda brzeski klan wileński (1552-1592); et al.
31. List kanclerza Jana Zamoyskiego do deputatów Zamość 22.06. 1584 k. 84-87 sygnatura archiwum w Nieświeżu: No 17 Fasc. 24 Publicznych
A tergo: "List od Gałdy Alib kireia sołtany" na końcu listów: przetłumaczone przez pana Krzysztopha Dzierżaka dworzanina Iego K. Mosci Anno natiuitatis Christi 1586 Marcii 2
4. "Instructia posłom na seimik powiatowy dana we Włoczławiu dnia pierwszego kwietnia roku MDLXXVII" k. 11-14
12. List Magnusa tytularnego króla Inflant do wielkorządcy Inflant Jana Chodkiewicza, Piltyń 14.01. 1579" k. 27-28 oryg., podpis, pieczęć. O ewentualne przejście na stronę króla polskiego
28. Prośba panów Zborowskich - a dorso podp.: Jan Zborowski młodszy, Krzysztof Zborowski rada cesarska, Piotr Zborowski, Krzysztof Zborowski młodszy, Jan Zborowski starosta stobnicki" k. 66-71
10. "Stephanus Batory rex Poloniae senatoribus Magni Ducatus Lithuaniae, ex castris ad Laternam die 28 Augusti, 1577" k. 23-25 oryg., podpis, ślad pieczęci. Napad cara Iwana na Inflanty, zagrożenie Litwy i prośba o pomoc, król pomocy udzielić nie może, trzeba czekać na powrót poselstwa Stanisława Kryskiego woj. mazowieckiego, sejm w Toruniu, uchwalenie pospolitego ruszenia
13. "Wotum xiędza biskupa kujawskiego [Stanisława Karnkowskiego] około mieisca ich mość xiąząth słuczkich" Olelkowiczów, b. m. d., ok. 1576-1577
21. "Stefan Batory król Polski do Jana Hlebowicza kastelana mińskiego, podskarbiego WX Litewskiego, Krynki 01.01. 1584" k. 46-47 oryg., podpis, resztki pieczęci. O przekazanie Krzysztofowi Radziwiłłowi woj. wileńskiemu po śmierci Mikołaja Radziwiłła "Rudego" woj. wileńskiego wszystkich dóbr i dochodów z tego województwa List pisany 01.01. 1584 r. mówi o "zejściu z tego świata" Mikołaja Rudego i mianowaniu woj. wileńskim Krzysztofa Radziwiłła, gdy Mikołaj zmarł dopiero 27.04. 1584, a Krzysztof został woj. wil. 20. 11. 1584, chodzi więc prawdopodobnie o 1585
15. "Sprawa albo sposob myncowania iakoby ale ylie teraznieyszich czassow mincowac moglo, kupuiac srebro kazdą grzywną po R 9 groszy 10 ktora kazda grzywna w sobie ma mieć fayne wt: 16" k. 32v-33
9. "Stefan Batory król Polski do senatorów i rady WXL, z obozu pod Latarnią 30.08. 1577" k. 21-22 oryg., podpis, pieczęć. Najazd Moskwy dużymi siłami na Inflanty, zagrożenie Litwy, rada wysłania do Moskwy poselstwa, by czasowo zaradzić niebezpieczeństwu, rozejm zawrzeć najwyżej na 3 lata, gdyż dłużej król nie zniesie wyrządzonych krzywd i szkód
"Illustribus, Magnificis senatoribus nostris Magni Ducatus Lituaniae sincere nobis dilectis"
29. "Progres w sprawye jego mosci pana Samuela Zborowskiego ktory czynili panowie krewni y powinni w Krakowie przes dziesięć dni odednia kthorego byl prziwiezion sromotnie, asz do ostatney godziny haniebnego zamordowania" na końcu: "Hec sunt acta usque ad ultimam diem glorii [?] Anno Domini 1584" k. 72-79 sygnatura archiwum w Nieświeżu: No 14 Fasc. 24 Publicznych
"Instrukcyia posłom na seimik powiatowy data ze Włocławia roku 1577" sygn. archiwum w Nieświeżu: A 6 Fasc. 168 Publicznych
30. "Copia mowy jego mości pana marszałka [Andrzeja] Zborowskiego przed Tworyanską! [Floriańską] bramą przy cielie zaczney pamieci jego mosci pana Samuela Zborowskiego brata swego do orszaku sliacheckiego y do wszystkich ich mowiony maia dnia 30 po godzinie 17 Anno Domini 1584" k. 80-81 sygnatura archiwum w Nieświeżu: No 8 Fasc. 24 Publicznych
8. "Stephanus Batory rex Poloniae [Valeriano Protasewicz-Suszkowski episcopo Vilnensi, Nicolao Radziwiłł palatino Vilnensi et Magni Ducatus Lithuaniae cancellario, Nicolao Drohostaiski palatino Połocensi, Georgio Ościk palatino Mścisłauiensi, Christophero Ridiuil campestris militiae praefecto senatoribus et consiliariis nostris syncere nobis dilectis] Datum ex castris nostris ad Laternam die XVII Mensis Augusti Anno Domini MDLXXVII" k. 19-20 : jak w tytule; zpod Laterny o ziemię Inflantską A. 1577 17 Augusti; oryginał, podpis, pieczęć; Nicolaus Jasieński Ducatus Lithuaniae nottarius
20. "Stephanus Batory rex Poloniae Joanni Kiszka capitaneo Samogitiae, pocillatori, Magni Ducatus Lithuaniae senatori, Kraków 13.05. 1583" k. 44-45 Oryg., podpis, resztki pieczęci. Zadowolony jest z załatwienia nienawistnych sporów, co króla również uwolniło od trosk; co do 600 łasztów popiołów z lasów królewskich zgody udzielić nie może z powodu coraz szczuplejszych dochodów z Litwy
27. "Prawdziwa historia iako Jego miłości pana Samuela Zborowskiego, poimano subiuncte sunt cause czemu go tak zamordowano" k. 62-65 sygnatura archiwum w Nieświeżu: No 11 Fasc. 24 Publicznych
A tergo: "Janowi Hlebowiczowi w Dąmbrownie castelanowi mienskiemu podskarbiemu ziemskiemu WX Litewskiego staroscie, senatorowi naszemu nam milemu sive Ostafieiowi Wolowiczowi"
A tergo: "Copia listu p. Grabowieckiego do krolia Jego Miłosci z Rygi pisanego"
A tergo: "nowyny o panu kanclierzv s Polski. Przed seymem warszawskim [1585], na ktorym Krzysztohpa Zborowskiego czcy odsądzone" sygnatura archiwum w Nieświeżu: No 232 Fasc. 8 Publicznych
26. "Stefan Batory król Polski do senatorów Wielkiego Księstwa Litewskiego, Grodno 14.04. 1586" k. 60-61 oryg., podpis, resztki pieczęci Skarb pusty do czego przyczyniło się "zniesienie myt nowo podwyższonych", zamki na Ukrainie puste, należy więc tym brakom zaradzić
18. "Jerzy [Olelkowicz] książę słucki do Jerzego Niemsty łożniczego JK Mości [Stefana Batorego] starosty warszawskiego, Słuck 06.08. 1582" k. 39-42 oryg., podpis., pieczęć i na końcu własnoręczny dopisek. Prośba o pomoc w sprawie nie wymienionej dokładnie w liście, może chodzi o spór z Radziwiłłami; Jerzy Olelkowicz zmarł w 1586 r. i jest synem również Jerzego zm. 1578
32. "Votum Chrzysztopha Zborowskiego na seimiku proszenskim pro die 1 Novembris Ao D. 1584 na propositią przyszlego posła [przekreślone] krolia jego miłosci Stanisława Krasińskiego archidiakona krakowskiego uczynione" k. 88-91 sygnatura archiwum w Nieświeżu: No Fasc. 8 Publicznych, No 17 Fasc. 8 Publicznych
1. "Kopiia listu od pana woiewody wilenskiego do pana trockiego Ostaffieia z mądrą radą synom godną ku czythaniu; 1576 Ao 25 April pod Interregnum po Henriku" No 3; A7, k. 1-6 (Kogo wybrać na króla po ucieczce Henryka: któregoś z książąt austriackich, Piasta czy Batorego "abyśmy spolnie jak z Litwy, tak jensi z Wielkiej Polski i z Łowicza, cośmy na Bathorego nie myślili, spolnie się onemu pokłonili")
"Rmo illustribus ac Magnificis dominis senatoribus nostris Magni Ducatus Lituaniae [...]; od krola Stefana, strony skodliwy z pod Laterny A. 77" sygn. arch. Radziwiłłów w Nieświeżu: II Fasc. Publ.
Rękopis BK 277 zawiera cenne oryginały listów Stefana Batorego, a także materiały do spraw Samuela Zborowskiego, rozpowszechnione zresztą również w innych rękopisach. Ponadto są tutaj vota, instrukcje, listy Radziwiłłów, Maksymiliana etc.
14. "Sprawa minczna, ktora sie thym sposobem mincowała, ktora w Warszawie vstawiona roku 1580" k. 31-32 Sygnatura archiwum w Nieświeżu: No 220 Fasc. 8 [6?] Publicznych
"Copia z listu [...] pana kanclierza [Jana Zamoyskiego] y pana marszałka [Andrzeja] Zborowskiego do panow deputatow" List jest tylko Jana Zamoyskiego
16. "Inwentarz zamku ulskiego [Uła], także uzbrojenie po śmierci kniazia [Konstantego] Kościeszy-Łukomskiego sporządzony przez Romana Wasilewicza Korsaka dworzanina królewskiego 08.07. 1581" k. 35-36 oryg., podpis i pieczęć mała z inicjałami R. K.; Sygnatura archiwum w Nieświeżu: No 64 Fasc. 13 Publicznych Zamek ten został przez Stefana Batorego przekazany Marcinowi Kurtzowi wojskiemu witebskiemu, rotmistrzowi jazdy pod Wielkimi Łukami. Marcin Kurtz zakradł się pod Chołm moskiewski, leżący pod Lowatem, i ten zamek spalił
"Reverendissimis Illustribus ac Magnificis [...] Valeriano [Suszkowski] Vilnensi [...] Nicolao Pacz kioviensi episcopis [...] Nicolao Radziwil [...] palatino Vilnensi, capitaneo supremo ac cancellario MDL, Nicolao Dorohostaiski [...] Gabrieli Hornostai palatino Brestensi [...] Laurentio Woina thesaurario terrestri Magni Ducatus Lithuaniae [...] od krola Stephana o Dembińskiego swy woli Ao 1578 29 Decembris"
2. List Stanisława Karnkowskiego bpa kujawskiego do wdy krakowskiego Piotra Zborowskiego, Warszawa 16.06. 1576" k. 7-8 kopia
"Magnifico Nicolao de Mielecz palatino Podoliae Noue Civitatis Corczin et Grodecensi capitaneo syncere nobis dilecto"
"[...] Valeriano episcopo Vilnensi Nicolao Radivilo palatino et cancellario nostro in Magno Ducatu Lithuaniae etc, Nicolao Pacz episcopo kiouiensi, Stephano Zbaraski palatino Trocensi etc, Paulo Pacio castellano Vitepscensi; 1577 22 Aprilis" z Warszawy
17. "Privilegium regis Stephani quo inscribit donationem dotis coniugi suae reginae Annae summam 30 000[?] florenorum Polonicorum sub Anno 1581 die 6 may, podp. Leo Sapieha S. R. Majestatis in Magno Ducatu Lithuaniae notarius" k. 37-39 odpis
23. "List kardynała Jerzego Radziwiłła do Stefana Batorego króla Polski, Wilno 17.04. 1584" k. 52-53 oryg., podpis, pieczęć
"List X Cuiawskiego do p. woie Crakowskiego; Sprawy wszystkie ktore się działy między krolem Stephanem a woiewodą podolskim [Mikołajem Mieleckim]"
"Mowa: [...] biskupa kujawskiego w senacie miana dowodzonca, że [...] xiąże słuczki nie może posieść w senacie nie tylko biskupow, ale nawet ani wojewody poznańskiego i krakowskiego; Votum biskupa kujawskiego z strony miejsca w senacie xiąząt słuckich" Votum biskupa kujawskiego xiądza Stanisława Karnkowskiego ktorego herb Junosza wybity w papierze z iego papierni w dobrach biskupich; N. 23; No 10
A tergo: "Sacrae et Serenissimae Regiae Majestati Domino Clementissimo" poparcie Jerzego Szczyta o przydzielenie roli w ziemi połockiej jako kompensaty za stratę ziemi w okręgu mosilewskim
5. Jan Zborowski kasztelan gnieźnieński do króla Stefana Batorego, Tczew 18.04. 1577 k. 15 oryg., format listu składanego
3. List cesarza Maksymiliana do Stefana Zbaraskiego wdy trockiego, Wiedeń 14.05. 1576" k. 9-10 oryg., podpis, resztki pieczęci List podpisany "Poloniae rex electus". Powołuje się na list wysłany przez Jana Kochtyckiego o całkowitej życzliwości i oddaniu Rzeczypospolitej i Litwie. Wacław Agrypa i Jan Kochtycki mają na zjeździe generalnym stanów litewskich wszystko wyjaśnić
"List kardynała Jerzego Radziwiłła do Stefana Batorego króla Polski, Wilno 17.04. 1584"
19. "Stephanus Batory rex Poloniae Joanni Kiszki capitaneo Samogitiae generali pocillatori, Magni Ducatus Lithuaniae senatori, Kraków 05.04. 1583" k. 42-43 oryg., podpis, resztki pieczęci. Dziękuje za załatwienie na zjeździe zleconych mu spraw, zleca opiekę nad dobrami królewskimi, skargi o nadmierne cła i podatki
"Reverendissimo Illustribus ac Magnificis Senatoribus ac Consiliariis nostris Magni Ducatus Lituaniae syncere nobis dilectis" Z pod Laterny A. 1577 30 Aug.; od Laterny Gdanskiey; "Tu przyłożyłem trzy listy JKM Stefana in genere do status pisane iednak y xiążęcia [...]? i primis mianuie"
24. "List od Gali Alib Gireia sultana i od jego matki do króla Stefana Batorego, nad rzeką Dnieprem od narodzenia Mahometa 994 miesiąca lutego 9 dnia [1586]" k. 54-55 sygn. arch. w Nieświeżu: No 262 Fasc. 8 Pub. Skarga na napady kozaków, na wiosnę gotów będzie przeciw Moskwie z 200 000 wojska i 2000 janczarów, prosi o 3000 talarów
25. "Litterae Sebastiani Grabowiecki ad Stephanum Batory Poloniae regem, Ryga 29.04. 1586" k. 56-59 sygnatura archiwum w Nieświeżu: No 24 Fasc. 8 Publicznych Sprawozdanie z poselstwa do Rygi w związku z powstałymi tam zamieszkami
6. "Stefan Batory do Waleriana [Protasewicza-Suszkowskiego] bpa wileńskiego, Mikołaja Radziwiłła Rudego woj. wileńskiego i kanclerza wielkiego litewskiego, Mikołaja Paca bpa kijowskiego, Stefana Zbaraskiego woj. trockiego, Pawła Paca kasztelana witebskiego, Warszawa 22.04. 1577" k. 16-17 oryg., podpis, pieczęć, format listu składanego. O sporze między marszałkiem dworu Krzysztofem Radziwiłłem a starostą różnickim Kasprem Dembińskim w sprawie zwołania komisji województw dla zapobieżenia rozruchom
11. "Stephanus Batory senatoribus Magni Ducatus Lithuaniae, Kraków 29. 12. 1578" k. 26 oryg., podpis, pieczęć. O zajęcie gwałtem przez Kaspra Dembińskiego dóbr woj. smoleńskiego i prokuratora wileńskiego, wezwany nie stawił się w sądzie brzeskim, ale przekazał sprawę do sądu podlaskiego, król ostrzega sądy ziemskie i grodzkie brzeski i mielnicki, żeby tej sprawy nie rozstrzygały
7. "Stephanus Batory rex Poloniae [Nicolao Mielecki palatino Podoliae] Warszawa 23.04. 1577" k. 18. O zwycięstwie Jana Zborowskiego pod Tczewem, o stratach wroga i znikomych własnych
od Kwiatkowskiego
Niesiecki
Zathey
PSB
Pol., łac., niem.
pismo wielu rąk
Keywords: Chodkiewicz Jan Hieronimowicz -- klan wileński -- (ca 1537-1579); Dembiński Kasper -- sta różnicki podkom mielnicki -- (?-1620); Dembiński Kasper -- sta różnicki , podkom. mielnicki, -- (?-1620); Dorohostajski Mikołaj -- wda połocki -- (?-1597); Grabowiecki; Henryk -- III Walezy -- (król Francji ; -- 1551-1589); Hlebowicz Jan -- wda trocki klan miński -- (ca 1540-ca 1590); Hornostaj Gabriel -- wda brzeski -- (1515-1587); Krasiński Stanisław -- archidiakon krakowski sekretarz królewski -- (1534-1598); Łukomski Konstanty -- kniaź sta ulski -- (1530-1581); Magnus -- (król Inflant ; -- 1540-1583); Ościk Jerzy -- wda mścisławski wda smoleński -- (ca 1530-1579); Pac Mikołaj -- bp kijowski -- (1527-1585); Pac Paweł -- klan witebski -- (?-1595); Protasewicz Szuszkowski Walerian -- bp łucki i bp wileński -- (ca 1505-1579); Radziwiłł Jerzy -- bp krakowski wileński kardynał -- (1556-1600); Radziwiłł Krzysztof Piorun -- wda wileński hetman w. litewski -- (1547-1603); Radziwiłł Mikołaj "Czarny" -- kanclerz w. lit. wda wileński -- (1515-1565); Radziwiłł Mikołaj Rudy -- (1512-1584) -- wda wileński hetman w. litewski; Sapieha Lew -- kanclerz i hetman w. lit. -- 1557-1633; Stefan Batory -- (król Polski ; -- 1533-1586); Stefan Batory -- (król Polski ; -- 1533-1586); Wojna Ławryn -- sta piński sta olicki -- (?-1580); Wołłowicz Eustachy -- klan trocki (?-1587); Zamoyski Jan -- kancl. wlk. kor. hetman wlk. kor. -- (1542-1605); Zborowski Jan -- hetman nadw. kor., klan gnieźnieński -- (1538-1603); Zborowski Jan -- sta stobnicki; Zborowski Piotr -- wda sandomierski krakowski -- (?-1580); Anna Jagiellonka -- (królowa Polski ; -- 1523-1596); Dorohostajski Mikołaj -- wda połocki -- (?-1597); Dzierżak Krzysztof -- dworzanin królewski; Jasieński Mikołaj -- podkom. wil. pis. WKsL sekr. król; Jerzy Olelkowicz -- ks. słucki; Karnkowski Stanisław -- prymas abp gnieźn. -- (1520-1603); Kiszka Jan -- wda brzeski klan wileński -- (1552-1592); Kochtycki Jan; Korsak Roman Wasilewicz -- dworzanin królewski; Kryski Stanisław -- wda mazowiecki -- (ca 1536-1595); Mielecki Mikołaj -- wda podolski hetman wlk. kor. -- (ca 1540-1585); Niemsta Jerzy -- sta warszawski łożniczy Stefana Batorego -- (?-1583); Pac Mikołaj -- bp kijowski -- (1527-1585); Radziwiłł Krzysztof "Piorun" -- wda wileński hetman w. litewski -- (1547-1603); Radziwiłł Mikołaj "Rudy" -- wda wileński hetman w. litewski (1512-1584); Stefan Batory -- (król Polski ; -- 1533-1586); Szczyt Jerzy; Wołłowicz Eustachy -- klan trocki -- (?-1587); Zbaraski Stefan -- wda witebski trocki klan trocki -- (1518-1585); Zborowski Jan -- hetman nadw. kor., klan gnieźnieński -- (1538-1603); Zborowski Krzysztof -- podczaszy kor. -- (?-1593); Zborowski Samuel -- rotm. skazany na banicję za morderstwo -- (ca 1540-1584); Rosja -- 16 w; Historia Polski -- 16 w; Skarb państwa -- 16 w; Pospolite ruszenie -- 16 w; Ryga -- 16 w; Sądownictwo -- 16 w. -- Polska; Cło -- 16 w. -- Polska; Tczew -- 16 w; Kozacy -- 16 w; Litwa -- 16 w