"Gazety pisane od 1720 do 1744 i rozmaitości polityczne." - Keyserling, Hermann Karl von niemiecki dyplomata w służbie Rosji (1697-1764); Branicki, Jan Klemens hetman w. kor. (1689-1771)
65. Z Kamieńca d. 23 February 1720 k. 1 - 2 Powietrze w Mohylowie, Żwańcu i Chocimiu. Z Kukizowa 28 02.: we Lwowie zaraza oraz mrozy "y poczta tam się prowadzić nie może". Z Babicza 3 03.: w Lublinie zmarli ludzie w łaźni. Z W-wy 16 03.: dnia 1 - go marca "zaczęło się senatus consilium", uchwalono: sejmiki "per ultimus diebus aprilis", utrzymuje się we wszystkim konstytucję warszawską 1717 r., wojsko w pogotowiu, udzieli się odpowiedzi cesarzowi oraz królowej angielskiej w sprawie paktów oliwskich; radzono, aby król nie wyjeżdżał z Polski "przez co większa będzie konfidencya Stanów Rzplitey do JKMci"; nominat krakowski ma jechać do Brunświku i na komisję radomską. Wda mazowiecki u cara. Prymas wyjechał do Skierniewic, jak również i hetmani i kanclerz w. lit. Umarła wdowa wojewodzina podlaska, Branicka oraz wda
Keyserling Hermann Carl, "Pro memoria" 1736 k. 60
135. Ze Gdanska d. 18 Junij 1729 k. 12 Mimo upałów ładuje się zboże na okręty holenderskie i angielskie. W Moskwie "cięszkie choroby panuią". Sytuacja Turcji wobec układów cara z cesarzem. Wesele Auspacha w Berlinie. Król Angielski w Hannowerze czeka na króla pruskiego. Z W-wy 23 06.: opis procesji z udziałem króla. Czartoryski generałem gwardii, regimentarzem Pociej, het. w. lit. Rozdanie buław w. korn. i polnej korn. Do ekonomii dóbr królewskich będą należeć tylko polscy ministrowie, mianowano komisarzy do odebrania klucza kozienickiego
124. Ze Gdanska d. 13 9bris 1728 k. 4 Ks. Kurawkin "nauczył się doskonale maniery cudzoziemskiej, tak, że go za Moskala uznać niepodobna". Podkomorzy kor. u króla w Dreźnie. Aga turecki wraca do Konstantynopola na podwodach moskiewskich. Z Rygi nadeszły relacje o uroczystościach w Petersburgu i Moskwie. Zwycięstwo "ks. Thaunas, syna Sophi perskiego" nad sułtanem Eszereffem, uzurpatorem korony perskiej". Pożar Kopenhagi, świadczenia króla duńskiego na rzecz pogorzelców. Z Lublina 14 114.: zmarł wda bełzki, hetman w.; relacje o trybunale. Z W-wy 18 12.: król z Drezna jedzie do Pilnitz na festyn panny Orzelskiej i nie wiadomo kiedy będzie w Polsce. Bawi tu podskarbi lit. i kor. Na Litwie "ludzie jedni" palą wsie i miasteczka, złapano Trzeskę
"Copia listu do Bengli Gierey Hana Imci pisanego przez [...] Rostkowskiego, stolnika wiskiego, posła [...] 1728" k. 50
102. Z Lublina ie 4ta Aprilis 1728 k. 28 Opis wjazdu marszałka z udziałem chorągwi wdy kijowskiego "pierwsza janczrska z muzyką, druga wołoska przy oboiach". Z Gdańska 3 04.: "defluctacya wiślna zboża", car wraca do Petersburga, w Berlinie przygotowania na przyjazd króla polskiego, szwedzkiego i duńskiego. Z W-wy 8 04.: król spędził święta w Morydzburgu, wybiera się na jarmark w Lipsku; Fleming w Wiedniu. "Tu w W-wie cisz wszyscy Ichmość o których dziś tydzień pisało się dotąd rezydują".
"Copia responsu [...] wdy podlaskiego [Rzewuski Stanisław Mateusz] na list Bengli Gierey Hana [...] 1728" k. 50v-51
122. Ze Gdańska d. 8bris 1728 k. 44 Poseł moskiewski Goławkin nie odpowiedział na lis Agi, pretensje moskiewsko-tureckie; nieznane są intencje "Persów ku interesom moskiewskim". Szwecja domaga się, by Moskwa doprowadziła "do exekucyi kondycyi w traktacie Neysztadzkim wyrażonych"; pretensje księcia holsztyńskiego. Z W-wy 20 10.: Król się leczy; obecni w W-wie marszałek w. lit. "miał installacyą na kanonię tuteyszą warszawską; starosta spiski pogodził się "z panią krakowską. óbecni w Grodnie posłowie litewscy chcą wysłać delegację do króla; na trybynał piotrkowski: prezydentem Trzciński, viceprezydentem kanonik Głowiński, z kapituł: kanclerz Głowiński, dziekan Wyżycki, kanonicy Szembek, kanonik Dzieliński, Pucołowski, Chowiński, Molski, Olszewski, scholastyk Czapski, kantor Warski; świeccy: stolnik Swidziński, burgrabia Kiełczewski, cześnik Bardziński, podczaszy Romer, komornik Borowski, pisarz ziem. Zaręba, sędziowie - Wolski, Sokołowski, Benoe, marszałek Olszański, podstoli Zbrozey, chorąży Zborowski, komornik Jeżewski 123. Ze Gdańska d. 30 8bris 1728 k. 45 Pożar Kopenhagi. Aga turecki czeka na listy z Konstantynopola, "bardzo lubi ogrody lustrować y po nich się przechodzić, między któremi naybardziey sobie upodobał gdzie widział drzewo kaffowe kwitnące y frukta rodzące, co w kraiu zimnym za rzecz rzadką y osobliwą być rozumiał". Pogrzeb księżnej holsztyńskiej w Petersburgu. Pogrzeb biskupa osnabruskiego i sprawa jego sekcesji. Z W-wy 4 11.: relacje z Drezna; starosta gozdawski, Ogiński, miał otrzymać buławę polną lit. hetman w. kor. choruje
97. Z Gdańska die 28 February 1728 k. 23 Nie wiadomo kiedy będzie koronacja cara; starosta Bobruyski jedzie do Petersburga. Turcy niebezpieczni dla Moskwy. Z W-wy 4 03.: długi był pobyt króla pruskiego w Dreźnie, "wierzyć się nie chce, aby na samych [...] tak długi czas trawił uciechach", lustrował i wojsko. Krol polski będzie w Berlinie. Ślub grafa Moryca "z krolewicową Konstantą, byle się tylko pogodziła z krolewicem Jmcią Jakubem". Obecni w W-wie Panowie: bp poznański, płocki, wda smoleński. "Pan Białkowski, pożal się Boże ziemianin ciechanowski, złapany y seqvestrowany o rozbóy na trakcie piotrkowskim"
95. Z Drezna 14 Februarij 1728 k. 20 - 21 4 02. do 7 02.: opis pobytu króla pruskiego w Dreźnie: reduta, komedie, strzelanie do kurka. W zapusty "bandy gości z muzykami", w komedii włoskiej wystąpiła ks. Orzelska i ks. Weysenfeltz, prezentowano chłopów francuskich i neiwerskich oraz górników, "w czwartek ostatni była opera włoska pastorale, a poniey bal". Fleming odwiózł króla prusk. aż do Berlina. 7 01.: tranzakcja horecka. Wda witebski odebrał wiadomość o działaniach wojennych Moskwy "od Smoleńska ku Horkom". Z Gdańska 14 02.: poczta petersburska w tym tygodniu jeszcze nie stanęła, brak wiadomości z Turcji i Persji. Z W-wy 19 02.: kanclerz kor. zaczął sądy; pisarz pol. "odprawiwszy tu karnawał odiechał ad propria". hetman w. kor. we Lwowie. Ślub starosty Korytnickiego.
131. Ze Gdańska d. 5 Martij 1729 k. 9 Handel zbożem utrudniony "dla wielkich mrozów i zmarzłych kanałów". Oficer króla pruskiego chciał porwać chłopca "w Tyzenhoffskiej Ekonomiej", również "w mieście hałas ze studentami" robią żołnierze pruscy - trzeba "patrzeć na ustawiczne wiolencye bez odebrania zemsty y karania aggressorów". Warunki aliansu szwedzko - angielskiego. Król duński chce odbudować Kopenhagę. Sytuacja w Anglii, rola parlamentu. Z W-wy 10 03.: król przyjedzie do Wschowy dla podpisania uniwersałów, podskarbi n. kor. zostanie podskarbim wielkim. Król zakończył w Dreźnie karnawał.
108. Ze Gdańska 29 Maij 1728 k. 33 Sytuacja księstwa Meklemburskiego i dekrety cesarskie w tej sprawie, księżna meklemburska w Moskwie. W Moskwie "między ministrami nacyonalnymi y cudzoziemskiemi niebardzo dobra harmonya"; młody car bawi się i popiera obcokrajowców. Wiadomości o książętach Hesse Homburg. Z W-wy 3 06.: krol pol. w Berlinie, Flemingowa zostaje w Saksonii. kanclerz kor. zlecił uniwersały "y inną expedycyą seymową i jedzie do Wschowy. Z Rożniatowa 22 05.: rebelia Deli sułtana, rozruchy na Krymie
112. Z Lublina d. 11 Julij 1728 k. 35 Chrzciny u starosty radzymińskiego Zelenickiego. Flota moskiewska w portach. Król pruski wraca do Berlina. Sprawa księstwa meklemburskiego i dekretów cesarskich "może wzniecić ogień podobnie jak kwestie Hamburga, który "cierpi od nieiakiego czasu znaczne gravamina od elektora hannowerskiego y króla duńskiego". Choroba wdy połockiego. Z W-wy 15 07.: Z Drezna donoszą, że król w Pilnetz, oczekuje wnuka. Nuncjusz Panluci w Częstochowie i W-wie. Wyjazd niektórych dostojników z W-wy.
105. Ze Gdańska 9 Maj 1728 k. 30 Zmarł kasztelan chełmiński, Kretkowski. "Z Cudzoziemskich Poczt nihil singulare, poniewasz we wszystkich państwach europejskich alta et dulci fruuntur pace". Z W-wy 12 05.: zmarli - Fleming, podskarbina w. koronna oraz ks. Weysenfels. Fałszywe pogłoski o śmierci podskarbiego w. lit. i pisarza polnego kor. Tu w W-wie bp poznański konsekrował kościół Bonifratrów. kasztelan trocki wygrał sprawę w Rzymie, "bo mu naznaczono cohabitationem z żoną Xiężniczką Radziwiłłową. odaje nazwiska obecnych w W-wie. biskup kujawski z Włocławka choruje. W Poznaniu zmarł gen. wielkopolski, pogrzeb w Konarzewie, zmarł również jego syn. Na Rusi nic osobliwego, bawi tu pani krakowska, przyjedzie kanclerz kor.
98. Z Gdańska d. 6ta Martij 1728 k. 24 Opis wjazdu cara do Moskwy, obecni: baron Osterman, admirał Aproksim, Gołowski, Galiczyn, gen. Gunter, w pałacu czekała "nobilitas rosyjska"; koronacja odłożona do maja. Królowa duńska i ks. holsztyńska powiły synów. Z W-wy 11 03.: w Dreźnie król choruje, Fleming czyni przygotowania do wizyty w Berlinie. Poseł Vratyslav jedzie przez Gdańsk do Petersburga i Moskwy. Sejm grodzieNski ma być przeniesiony do Warszawy. W sądach assesorskich dekret przeciw staroście rawskiemu, Białkowski będzie sądzony w Warszawie. Ze Lwowa: poseł pol. Rostkowski przesłał hetmanowi w. kor. wiadomości o chanie krymskim.
136. Ze Gdańska 6 Aug. 1729 k. 13 Oczekuje się tutaj królewiczowej Konstanty i podkomorzego w. kor. Car lustruje fortece, ściągnął do portów flotę. Cesarz popiera cara, sytuacja Turcji. "Persowie, partyzanci Sołtana Eszereff, miewaią częste z Moskwą potyczki, ale bez krwi rozlania". Konsekwencje rozmów angielsko - pruskich, odbytych w Hannowerze. Zabiegi kardynała de Fleury. Angielska flota będzie bronić "nawigacyi Hiszpanów do West Indyi [...] dysharmonia inter magnates Hispaniae". Trudno utrzymać "tranquillitas in Europa". Z W-wy 11 08.: czterech zbrojnych husarzy "z copią do pierścienia biegających z czego król JMć był kontent"; fest u Orzelskiej Dołhoruki w Dreźnie
192. Z Piotrkowa 8va 8bris 1744 k. 46 Wiazd prezydenta w towarzystwie wojewodów, dragonów, "aż po zachodzie słońca skończył się ten wiazd". Następnego dnia wotywa i kontrowersje o miejsce, jednak "deputaci iuramenta wykonali"z wyjątkiem deputata wdztwa łęczyckiego; marszałkiem został wda bełzki, któremu laskę oddał starosta piotrkowski.
117. Z Gdanska ie 21 Augusti 1728 k. 40 Car na polowaniu "gdy iednak do stolicy przyiedzie rad assystuie Radzie y informuie się o rzeczach do rządu państw naszych należącychz'. handel w Prusach brandenburskich. Z Poznania 20 08.: bawi podskarbi w. kor. i odprawił wyazd jako gen. wlkp. "do miasta do bramy którey była brama tryumfalna in honorem iego wystawiona" et "cum insigniis iego". Również na Wielkiej ulicy brama triumf. z portretem jego, strzelała infanteria, muzyka, iuramentum, fajerwerk; następnego dnia juryzdykcja, a "po tańcach był feierwerk ieden na londzie, a drugi na wodzie, na którey okręt pięknie malowany płynoł, a z niego racze y inne ognie puszczano". Choroba królowej angielskiej. Z W-wy 26 08.: wyjazd króla z Drezna. Nuncjusz Panlucy rezyduje u Kapucynów. Seymik ziemi wskiej, obrano chorążego Kranowskiego i pisarza Sobolewskiego. Nobilitacje na przyszłym sejmie. Sejmik sochaczewski wybrał posłem podkomorzego Witkowskiego; czerski sejmik zerwany. Wydano Toruniowi na sejm w sprawach religijnych
115. Ze Gdańska d. 7 Augusti 1728 k. 38 Opis choroby i jej rozwoju u wdy gdy "hydrofizya iusz była do żołądka y piersi weszła"; testament zmarłego, sekcja, pogrzeb z udziałem magistratu gdańskiego. Nie wierzą już chorzy doktorom gdańskim i przenoszą się "do doktora głogowskiego". Z W-wy 12 08.: Król przyjmował kawalerów orderu Aquilla Alba, "na pana Rayskiego dekret iusz ma być gotowy". podskarbi lit. jedzie do Saksonii.
82. Z Warszawy d. 17 Septemb. 1726 k. 3 Przybyli tu m. in. hetman w. lit., Fleming Fixton. Wojsko saskie idzie na leże zimowe do Prus, Gniazdowski osaczony. Wda mazowiecki i gen. Golcz w Kamieńcu wespół z ks. Dołhoruskim. Pertraktacje z Moskwą. Sejmiki ziemi czerskiej i warszawskiej. Projekt Leduchowskiego w sprawie władzy hetmanów. "Poczta Toruńska pruskie listy odpieczętowane przyniosła". Sejmik dobrzyński, średzki; pod Płońskiem "potyczka odważna" ludzi Skórzewskiego. Rekwizycje Gniazdowskiego. biskupstwo wołoskie otrzymał Franciszek Pareszowic.
106. Ze Gdańska ie 15 May 1728 k. 31 Przygotowania w Berlinie do wizyty króla pol. Graf Mortiz de Saxe jeszcze nie wyjechał do Moskwy, gdzie bawi car. Obstawiono granice z Persją. Kongres w Saisson determinowany z powodu choroby kanclerza austryjackiego, Sinsendorffa. Z Lublina 16 05.: Trybunał zalimitowany, deputaci rozjechali się. Z W-wy 20 05.: król przybędzie do Wschowej "dla expedycyi seymowey", a w sierpniu przyjedzie do Warszawy. Sprawa generalstwa wielkopolskiego. W Radomiu "stanęła deklaracya erectionis iednego regimentu piechoty łanowej", lustrację łanów odłożono do przyszłego seymu, nie wiadomo "kto ma bydź tey piechoty generałem". Prezydentem przyszłego Trybunału bądzie archidiakon gnieźnieński, Trzciński.
96. Z Wilna die 15 February 1728 k. 22 Relacje o sejmikach: z wileńskiego deputatem na Trybynał został podstoli połocki Szumski i sędzia Czyż; "gospodarski Seymik in Crastaw krwią oblany rozszedł się", z wdztwa smoleńskiego deputatami wojski wiłkomirski Karszyc i strażnik smoleński Borowski, z powiatu starodubowskiego podczaszy lidzki Byszański i pisarz grodz. Hyrmanowski, z trockiego podstoli połocki Reymer i Rościszewski, z Oszmiany sta Szyrmiński i sta Homiński; z Wilkomierza Siesicki i Kossakowski; z grodzińskiego Wołowicz i Rukiewicz, z kowieńskiego książę starosta przemyski "z Jmcią panem Domańskim porucznikiem swoim". Ze Lwowa 18 02.: relacja z Chocimia o sułtanie Gałdze, hospodarze wołoskim i gońcu moskiewskim do Stambułu. Z W-wy 26 02.: relacje z Drezna o odjeździe króla pruskiego, zakończenie karnawału i powrót do żałoby po królowej. Na przyszły sejm grodzieński król pojedzie przez Berlin i Gdańsk, ekspedycje sejmowe będzie podpisywał "w Polszcze intra limites". W W-wie bp poznański, płocki, kasztelan wileński, kanclerz w. kor., podkanclerzy lit., podskarbiowie "obojga narodów". Połapano tu y inkarcerowano rozboyników". Z Gdańska "to tylko piszą", że car w Nowogrodzie witany przez kler, "populus zaś innumerus wysypał się". Jest nadzieja pokoju w Europie.
126. Ze Gdańska d. 27 9bris 1728 k. 5 Rzekome persekucje między magistratem toruńskim, a dyssydentami, magistrat wydał manifest, oskarżając "gazeciarza [o] fałszywe relacye". Rekwizycje oficerów brandenburskich. Uratyskau, poseł cesarski w Moskwie przygotował festyn dla cara, który się jednak nie odbędzie, bo spłonęło mieszkanie posła. Pogrzeb księżnej holsztyńskiej. Aga turecki w Królewcu. Choroba króla francuskiego "pomieszała szyki dyspozycyom do sukcessyi korony francuskiey". Z W-wy 2 12.: fest Orzelskiej w Morytzburgu; król choruje w Dreźnie. " W Morydeburgu damy y kawalerowie grali komedyę in gratiam reconvalescentiae Jo Kmci, actores tey komedyi byli comte Waszdorff, comtesse Gilleis [...], Orzelska, Rutowski, Ponińska" i in. podskarbi w. ks. lit. jedzie do Lwowa, był też u wdy lubelskiego
134. Ze Gdańska d. 11 Juny 1729 k. 11 Zwada marynarzy rosyjskich "aż do krwi rozlania", na co trzeba "przez szpary patrzeć". Handel zbożem, "defluitacja zboża". Sprawa księcia meklemburskiego. "Dysputy między królem duńskim i Holandyą. Sytuacja w Anglii, stanowisko parlamentu. Z W-wy 16 06.: z Kamieńca Podolskiego donoszą o starciach pogranicznych z hajdamakami. Rozjeżdżają się panowie; przybył bp poznański i inflantski
"Copia listu [...] rotmistrza Studzińskiego do [...] hetmana w. kor. [...] 1728" k. 53
107. Ze Gdańska ie 22 Maij 1728 k. 32 De Saxe wrócił do Berlina, do Moskwy nie jedzie. Osterman "iest princ authoritatis et admissionis u cara, któremu podrzucono pewne anonimum scriptum", stąd niechęci, aresztowanie ks. Mężyka i jego żony. Zmarła ks. holsztyńska. Ze Lwowa 19 05.: wyrok na rabina, który "przechrzczonego ad reiteratum Judaismi" przymusił. Relacje o Ordzie krymskiej i chanie. Z Lublina 23 05.: Trybunał zalimitowany. Z W-wy 27 05.: przygotowania w Dreźnie do wyjazdu do Berlina króla i panów pol. Do Polski wraca kanclerz w. kor.
129. Ze Gdańska d. 19 February 1729 k. 7 Negocjacje moskiewsko - perskie. W Gdańsku rezyduje książę meklemburski, "rankor, który przeciwko poddanym swoim ma iest tak wielki, iż gdyby mógł radby ich widział w ostatniey pognębionych toni", nie chce się on poddać dekretom carskim. Kardynał de Fleury zabiega w sprawach "generalnego w Europie pokoiu". Szuka się sposobu "ukontentowania Hiszpanii". Z W-wy 19 02.: król przyjedzie do Polski "po lipskim jarmarku". Negocjacje polsko - francuskie będzie prowadził markiz Montis Bononiensis. Sprawa województwa nowogrodzkiego. W W-wie jest ks. Dołhoruki
99. Z Drezna die 7 Martij 1728 k. 25 Fleming w Berlinie; sejm przeniesiony będzie z Grodna do W-wy. Podkanclerzy uważa, że w Berlinie król mógłby załatwić interesy polskie. Z Gdanska Moskwa "srodze kontenta z widzenia monarchy swoiego", ale car "większą ma inklinacyą do rezydencyi Petersburskiey". Z Holandii wiadomości persko - tureckie. Zmarł w Królewcu ks. holsztyński i marszałek Dohna. W Berlinie przygotowuje się kwatery dla panów pol. Marszałek Fleming choruje.
"Laudum woiewództwa sendomirskiego w Opatowie d. 7ma 8bris 1715" k. 58-59
Respons hetmana 1758 k. 63
Wyciąg z dokumentów dot. ks. Kurlandzkiego, od czasów inkorporacji do Korony w 1561 przez Gottharda von Kettlera k. 61-62
93. Z Drezna d. 28 January 1728 k. 17 - 18 Królowie oglądali utarczkę zwierząt,"naylepiey iednak żubr y dzik ieden popisywały się". Pogrzeb wdziny krakowskiej. Pobyt króla pruskiego z synem w Dreźnie: "carusel solenny w Cwitner Garten ogrodzie", Polskę reprezentowało 12 województw w barwach ponsowo - białych, król wystąpił "z quadrillą swoią", łowy dzików za miastem, komedia. Deklaracja starostwa kamienieckiego wojewodzie lubelskiemu. Z Gdańska 31 01.: car w Petersburgu; Traktat persko - turecki spowodował nowe ordynanse dla wojska rosyjskiego. Z W-wy 5 02.: wesele wdy Dąbskiego. Moskwa przeprawia się przez Dniepr pod Kaniowem. Sprawa sułtana Gałgi i Deli. Hospodar wołoski
133. Ze Gdańska d. 14 May 1729 k. 10 Kontrowersje duńsko - holenderskie. Ceny zboża w Holandii. Król w W-wie przybył też marszałek w. lit. Moskwa obserwuje ruchy Porty Ottomańskiej i przygotowuje wojska. Król pruski będzie w Berlinie na weselu ks. de Ruspach, a w Hannowerze ma się spotkać z królem angielskim w sprawie mariaży. Z W-wy 19 05.: kolacja "u comtessy Orzelskiej. Xże Jmć Prymas i biskup krakowski wymówili się". Przyjechali tutaj wojewodowie; kasztelanię halicką otrzyma Kozmiński, gnieźnieńską - Garczyński, wdztwo poznańskie kasztelan pozn. Radomicki, kasztelanię poznańską Poniński, kasztelan gnieźnieński. Rozdano wdztwa: kaliskie, inowrocławskie, gen. wielkopolskim został Szołdrski, wda kaliski. kasztelanię przemęcką otrzymał Marczewski, a kowalską chorąży wschowski Bniński, chorąstwo wschowskie cześnik Sokolnicki, podczastwo poznańskie Chłapowski, cześnikostwo wschowskie Modzibowski, podczastwo kaliskie Koźmiński. Przybyli posłowie do trybunału radomskiego: kasztelan czerski ze starostą smotryckim - czekają na audiencję. Z Saksonii przybył do króla minister Leniasko oraz Rutowski
119. Ze Gdańska 11 7bris 1728 k. 42 Zerwano sejmik motywując tym, że król chory i "podskarbi w. koronny nie był w Malborku na generale". Pogrzeb księżnej holsztyńskiej. Król szwedzki zwołał stany i chce: czekać skutku kongressu soissonskiego". Król pruski "nietylko uzurpuje sobie władzę nad Holendrami, ale też y nad sukcessyą króla Wilhelma angielskiego". Z Poznania 10 09.: opresje katolików w starostwie drahimskim w Czeplinku, opis wydarzeń. Hiszpania sposobi się do wojny. Z W-wy 16 09.: król się leczy; buława polna i koronna będą rozdane na specjalnym sejmie ekstraordynaryjnym. Zabiegi koniuszego Radziwiłła o pieczęć mniejszą litewską 121. Z Warszawy d. 7 8bris 1728 k. 43
132. Ze Gdańska d. 12 Martij 1729 k. 14 Niemożliwa żegluga na Bałtyku. Car przebywa w Moskwie o dlatego "łatwo się Petersburg w port morski małej consequencyi obróci". Pokój moskiewsko - perski; rola Turcji. W Hadze jest ks. Nasau Oranie, co powoduje niesnaski "inter Status Holandiae". Z W-wy 17 03.: z Drezna przybył extraordynaryjną pocztą kurier "chevalier des Gardes" z listami do podskarbiego w. lit. w których król zapowiada swój przyjazd do Polski; przybędzie Orzelska. biskupem wileńskim został Gąsiewski. Pogrzeb kanclerzyny lit. Wiśniowieckiej. Rozbito pocztę lwowską, ale zrabowano jedynie pieniądze Zakroczymem.
118. Ze Gdańska 28 Augusti 1728 k. 41 Sytuacja w Persji, poczynania sułtana Sophi i Eszereffa. Flota moskiewska na Bałtyku. Siły wojenne Szwecji, aga turecki w Stockholmie. Zmarł brat króla angielskiego "ks. d'Jorek, biskup Osnabruski", sprawa jego biskupstwa jest ważna dla Holendrów oraz elektora kolońskiego. Stanęły sejmiki ziemi pruskiej. Z Lublina 29 08.: choruje hetman pol. lit. Zerwano sejmik. Z bełzkiego wybrano chorążego Radeckiego i podstolego Polanowskiego. Z ziemi chełmskiej sta Rzewuski i chorąży Wągliński. Z W-wy 2 09.: król chory, posłano do Paryża po medyka, na sejm nie przyjedzie chociaż dwór jest już w Warszawie; kancelaria król. wraca do Drezna. Sejmik ziemi czerskiej wybrał podskarbiego nadwor. kor. i podstolego Sufczyńskiego, a z ziemi gostyńskiej posłem gen. Granowski i sta Szczawiński; z powiatu grodzieńskiego pisarz w. ks. lit. Massalski oraz strażnik Baranowicz. W Wielkopolsce zerwano sejmiki jak również sejmik wileński, smoleński, starodubowski, sieradzki, rawski, dobrzyński, łomżyński, nurski
Pismo Dzierżanowskiego do Skonfederowanych stanów 1770 k. 56-57
"Copia listu [...] Gołowkina [...] do xcia Prymasa [...]" b.d. k. 54
"Kopia listu królewskiego do [...] hetmana [...]" 1758 "Kopia listu królewskiego do [...] hetmana [...]" 1758 k. 63
113. Ze Lwowa ie 14 Julij 1728 k. 36 Bunty kozaków nad Dnieprem, chłopi "kupić" się poczęli inspiratorem Ostrowski; egzekucje hersztów w Bracławiu uspokoiły "rozboie y naiazdy haydamackie". Z W-wy 22 07.: dwór wyruszy z Drezna do W-wy: chrzciny syna podstolego lit. kamclerz w. k. konferował z prymasem. Obecni w W-wie. Z Gdańska 17 07.: bawił król pruski; flota moskiewska w portach, kanał "od jeziora Ładoga" otwarty dla żeglugi. W Moskwie "oczekiwano na przybycie karawanów z Hynij, z Graffem Saxy powracających, który wiezie z sobą proiekt uformowania z cesarzem chynskim zględem comert io z Moskwą; wywoła to niezadowolenie Holendrów, którzy "handel cum oriente przywłaszczyli czyniąc onego podział z Anglią. Król Hiszp. chory imieniny chorążego koronnego; nuncjusz Panlacy u Kapucynów
127. Ze Gdańska d. 18 Xbris 1728 k. 6 Zamarzła Wisła i Mołtawa. Cena zboża zwyżkuje ze względu na złe żniwa w Hiszpanii i Portugalii. Oficerowie brandenburscy uprowadzili chłopca pewnego kupca. Zmarł minister pruski Ilien oraz gen. Aproxim. Syn króla angielskiego wyjechał niespodziewanie z Hannoweru. Lublin 19 12.: pogrzeb Kalinowskiego, chorążego halickiego; ślub Wyżyckiego, starościca bracławskiego z Sienicką, cześnikówną chełmską. Ze Lwowa piszą o pobycie podskarbiego w. lit. Pogrzeb hetmana w. kor.
94. Ze Gdańska die 7 Februarij 1728 k. 19 Koronacja cara, przygotowania. Układy handlowe holendersko - moskiewskie. Z Drezna 4 02.: Pobyt króla pruskiego w Dreźnie, polowania, komedie francuskie, turnieje. Z Wiednia: de Vratyslan w drodze do Moskwy. Cesarz i car wobec Turcji. Z W-wy 12 02.: ślub Dąbskiego i Radziwiłła. wobec rebeliantów.
101. Ze Gdańska die 27 Marty 1728 k. 27 W Moskwie "carowa, babka teraźniejszego cara" uknuła spisek i została zamknięta w klasztorze. Rosja nie ma "prawdziwey relacyi i intencyach tureckich", sytuacja w Konstantynopolu. Dołhoruki wielkim podkomorzym, otrzymał order św. Andrzeja. Ks. Ferdynand protestuje przeciw komisji kurlandzkiej. Z W-wy 1 04.: skąpe wiadomości z Drezna. Panowie spędzali święta w stolicy. Tatarzy pod Chocimem "szkody czynią", żołnierze brandenburscy porywają ludzi w Tygenhoffie.
111. Ze Gdańska ie 26 Junij 1728 k. 34 Księżna kurlandzka, wdowa, otrzyma od cara stałą intratę; w Persjii rewolucja, którą wywołał sułtan Sophi i Eszereff. Król pruski w Pomeranii lustruje regimenty. Kongres w Saisson. Z Lublina 27 06.: obecni tutaj wda lubelski, bełzki, kasztelanowie i starostowie. hetman w. kor. w Kamieńcu. Z W-wy 1 07.: król w Dreźnie; w stolicy obchodzono
91. Ze Gdańska d. 17 January 1728 k. 15 Graf de Vratyslan jedzie do Petersburga. Pocztą do Rygi jadą rzeczy z Paryża i Berlina na koronację cara. Układy cara ze zdetronizowanym sułtanem Sophim, układy z sułtanem Eszereffem. Król pruski jedzie na karnawał do Drezna. Ze Zwańca 7 01.: ruchy wojsk pod Chocimem, Benderem; propozycje "do zgody" sułtana Gałgi. Z W-wy 22 01.: uroczystości zakonu św. Franciszka. Ślub Radziwiłła, krayczego lit. z kasztelanką biecką.
104. Z Kilij 5 05. 1728 k. 52 Rotmistrz doręczył chanowi list, ale on czeka na rezolucję Porty. Sułtan Gałga w Macedonii, zarządzenia przeciw Del sułtanowi. Nowy pasza benderski. W Budziakach powietrze. Z Gdańska 5 06.: króla w Poczdamie przyjmował Rutowski, a następnie król pruski; przyjęcie w fortecy Spandau i droga do Berlina, wizyty, wizytacje "grenadyerów wielgoszów; pani Pociejowa, Orzelska i in. prezentowane królowej pruskiej. Plany księcia holsztyńskiego zmierzają do osadzenia syna na tronie carów. Z W-wy 10 06.: bp płocki "wydał process przeciwko Żydom". Podkanclerzy i podskarbi pojechali do Wschowej; zmarł kasztelan bracławski. Chłopa za świętokradztwo ukarano szubienicą. 141. Die 5ta Junij 1734 k. 53
92. Z Drezna d. 21 January 1728 k. 16 Dokładna relacja o pobycie króla pruskiego w Dreźnie, bal u Fleminga, lustracja regimantów, komedia francuska, obiad "przy stole konfidencyalnym, któren na śrubach do gury do pokoiu wchodził", "karuzel dam". Pożar w pokojach króla pruskiego, który musiał się przenieść do Pałacu Fleminga. 18 - go była komedia, a 19 - go ćwiczenia kadetów w Akademii Rycerskiej. Zmarła wdzina krakowska. Z W-wy 29 01.: rebelia sułtana Gałgi i Deli. Na Ukrainie najazdy Kozaków. Trybunał piotrk. "nie sądzi się". Sprawa pokoju hiszpańsko - angielskiego.
110. Z Kilii d. 13 Junij 1728 k. 49 Stanął chan ze swym wojskiem - Turcy w Ismaiłowie, sułtan Muradyn poszedł do Moskwy; wezyr Aga nie udzielił mu audeincji, bo "króla w Polszcze nie masz, a do Seymu daleko"; pisałby więcej, "ale nie dufam w poczcie będąc w tym kraiu". Excerpt listu starosty bracławskiego Swidzińskiego do hetmana w. kor. Z. Bracławia 12 06.: dwie partie wojska zaporoskiego - pułkownika Husaka i rotmistrza Kowalczuka; nieznana jest decyzja Han Sady Giereya. Z Gdańska 3 07.: kurier hiszpański w Moskwie. Śmierć księżnej holsztyńskiej. Do Moskwy przyjechał poseł Vratysław. Książę meklemburski musi protestować w Ratyzbonie, bo jego konsyliarz Wolff nic nie wskórał. Król pruski w Królewcu. Kongres w Saisson daje nadzieje pokoju festyn z racji koronacji cara.
103. Z Lublina ie 11 Aprilis 1728 k. 29 Zjazd w Lublinie na Trybynał. Wiadomości o ordynatowej Zamoyskiej, pogrzebie wdziny lubelskiej. Z Gdańska 10 04.: car w Moskwie, zatrzymują go sprawy perskie, dostał od cesarza "karoce bardzo wyśmienite". Oczekuje się tu ministra de Vratyslau. Z Berlina wraca starosta witkowski, Sapieha. Król hiszpański wraca do zdrowia. Z W-wy 15 04.: krol w Dreźnie, pojedzie do Pilnitz, a później do Berlina. Przygotowania do sejmu grodzieńskiego. Orzelska jedzie do Pragi. "Tu z W-wy nie masz co referre" - nikt nie przybył. Minister moskiewski, Bestuszoff, wydał
114. Ze Lwowa ie 29 Julij 1728 k. 37 Elekcja posłów woyskowych na seym grodzieński w kościele Bernardynów. Obecni w Warszawie wojewodowie. Z Lublina 1 08.: relacje o trybunale i obecnych w mieście. Gdańsk 31 07. ordynanse do gen ros. ze względu na "motus tureckie". Relacje o Persji i sułtanie Eszereff Sophin. Pogrzeb ks. Holsztyńskiej i sprawa dziedziców tego księstwa. Z W-wy 5 08.: w Dreźnie festyn królewski.
100. Ze Gdańska d. 20 Martij 1728 k. 26 Ze względu na młody wiek stany nie chcą oddać carowi władzy. Sprawy persko - tureckie, lustracja wojsk na Ukrainie, Belgradzie i w Transylwanii. Układy francusko - hiszpańskie. Z W-wy 25 03.: w Dreźnie odbył się pogrzeb wnuka królewskiego. Wakuje podskarbstwo kor. i kasztelania sandomierska. Małżeństwo łowczego wschowskiego, Ponińskiego. Z Rusi - wrócił poseł Rostkowski z Krymu, relacja o stosunkach turecko - tatarskich. Panowie zostają w - wie na święta.
130. Ze Gdańska d. 26 Febr. 1729 k. 8 Żegluga na Wiśle; polski handel zbożem. Niezadowolenie moskiewsko - szwedzkie z traktatu neysztackiego, "dotąd interesa nordskie przez korelacją w ustawicznych [muszą] zostawać obrotach". Polityka Karola XII; posłem szwedzkim w Polsce gen. Zylich. Z W-wy 3 03.: usunięto cześnika saskiego Zeywerditza "i dwór ma zakazany"; choruje Orzelska. Zmarł w Przygodzicach podskarbi w. kor. "nie dotrzymawszy [...] sta lat"; umarł bp wileński
Wojewoda wołyński zabiega o buławę polną kor. Prymas w Lowiczu; u Jezuitów odprawiła się "publiczna dysputa cum dedicatione panegiryku JM Xiędzu nuncyuszowi, na którey sam aderat". Sądy assesorskie. Z Poznania 1 10.: Komisja skarbowa; zmarł wda poznański; pozwano komendanta toruńskiego Argelle za kradzież pieniędz regimentowych. Z Lublina 3 09.: Obecni w Lublinie; Trybunał sądził sprawę księdza Glinieckiego "homicidae dekretowani na ucięcie głowy, a pan Ogonowski na żywo ćwiartowanie". Z Gdańska 2 10.: Aga turecki w Stockholmie. Krol się leczy. Wdowa wdzina połocka jedzie do W-wy. Petersburg opasuje się wielką groblą i zabezpiecza od strony rzeki Newy. Elekcja bpa w Osnabrugu z udziałem posła cesarskiego: rywalizują stronnictwa elektora kolońskiego, Anglii i Holendrów. Interwencja w tej sprawie kardynała de Fleury i dlatego "negocyacya weźmie szczęśliwy skutek". Popsuło się zboże w Gdańsku, stąd jego niska cena
116. Z Pozania d. 13 Augusti 1728 k. 39 Zalimitowana komisja skarbowa; "persekucye dyssydentów" przeciwko katolikom w starostwie Drahymskim; w Czeplinku magistrat wystawił zbór luterski, buduje się szkoły i kaplice na pograniczu Brandenburgii i ruguje katolików. Z Gdańska 14 08.: pogrzeb wdy połockiego hetmana pol. lit., magistrat nie brał udziału w uroczystościach eksportacji bo "tu niczego dobrą manierą y ludzkością czynić nie zwykli, ani na panów y senatorów polskich Zadey konsyderacyi mieć nie nauczyli się". Bp warmiński rozesłał uniwersały "na przyszłe seymiky do grodów", narady z wdą malborskim i pomorskim "względem pożądanego sukursu przyszłych seymików". Mało tu statków z Polski "dla małej na Wiśle wody". Car poluje. Król franc. ma córkę. Z W-wy 19 08.: Król jedzie do Polski. Wakujące po śmierci wdy połockiego starostwo nowokorczyńskie dał Ponińskiemu staroście laustryackiemu, referendarię duchowną i opactwo hebdowskie archidyakonowi płockiemu, Załuskiemu. W W-wie "nie mam tu nikogo"
"Copia literarum [...] Regis Poloniae ad Summum Pontificem" 1727 k. 55
193. Ze Grodna 8 8bris 1744 k. 47-48 Przysięga kasztelana Ogińskiego i marszałka n. lit. Ogińskiego, któremu Sanguszko oddał laskę. Buławę wielką lit. otrzymał Radziwiłł wraz z wdztwem wilenskim, a buławę polną lit. z kasztelanią wilińską Masalski. 5 10. król na wotywie i kazaniu, panowie dla ucałowania ręki udali się "do pałacu króleskiego przy starym zamku erygowanego"; nieobecność "marszałka starey laski" powoduje kontrowersje; posłowie małopolscy wystąpili przeciw zakroczymskim. Dokładny przebieg sesji i spraw spornych doprowadzony w formie diariusza do 8 10. poczynania hospodara wołoskiego w sprawie rozgraniczenia Serafiniec.
Pol., łac.
Keywords: Epidemie -- 18 w; Krym -- 18 w; Turcja -- 18 w; Persja -- 18 w; Wjazdy monarsze -- 18 w. -- Rosja; Hiszpania -- 18 w; Widowiska -- 18 w; Gazety rękopiśmienne -- 18 w; Ślub i wesele -- 18 w; Bałtyk -- 18 w; Żegluga -- 18 w; Kopenhaga (Dania) -- 18 w; Sejmiki -- 18 w; Dyplomacja -- 18 w; Korespondencja dyplomatyczna -- 18 w; Prusy -- 18 w; Ukraina -- 18 w; Pogrzeb -- 18 w; August -- III -- (król Polski ; -- 1696-1763); Benedykt -- XIII -- (papież ; -- 1649-1730); Dzierżanowski, Michał -- marszałek konfederacji barskiej Gostyń; Gołowkin, Gawriłło -- kanclerz rosyjski -- (1660-1734); Rzewuski, Stanisław Mateusz -- hetman w. kor. -- (1662-1728); Anglia -- 18 w; Kurlandia -- 18 w; Poselstwa 18 w