[Wydanie wyroku w sporze pomiędzy konwisarzami polskimi i wrocławskimi :

Library catalog
Diplomas
Download bibliographic description
  • ID: D 71
  • Title: [Wydanie wyroku w sporze pomiędzy konwisarzami polskimi i wrocławskimi :
  • Document issuer: Zygmunt II August (król polski ; 1520-1572)
  • Time and place of origin: 1570.02.16.
  • Physical description: 1 k. ; 60x28 cm
  • Language: Łac.
  • Content: Zygmunt August z Bożej łaski król polski i wielki książę litewski etc. niniejszym oświadcza wszystkim zainteresowanym, że ponieważ konieczne było odroczenie rozprawy bez wcześniejszego określenia kolejnego jej terminu, przez nieżyjącego już dziś sędziego Jana Lutomirskiego, kasztelana sieradzkiego i podskarbiego nadwornego, a także starostę łęczyckiego i radomskiego, w celu wyjaśnienia wykładni pewnych przywilejów królewskich nadanych niżej podpisanym stronom sporu pomiędzy: konwisarzami poddanymi króla z jednej i konwisarzami wrocławskimi ze Śląska z drugiej strony, sporu zaistniałego z powodu sprzedaży nowej cyny oraz wymiany starej na nowe wyroby powstałe w Królestwie, jak również z powodu wywozu starej cyny z Królestwa i władztwa do najdalszych prowincji, sporu wniesionego prawem gościnności i odbywania targów wobec sądu starosty łęczyckiego. Powód, z uwagi na odroczenie rozprawy przed sądem starosty i koniecznością interpretacji przywilejów królewskich, zwrócił się przed sąd królewski o ustalenie terminu zawitego przypadającego na najbliższy poniedziałek po pierwszej niedzieli wielkiego postu, który to termin został ustnie oznajmiony stronie pozwanej za pośrednictwem ministeriała rzeczonych ziem Stanisława Lukę z Mielęcina. Król na podstawie akt tej sprawy i sprawozdania ministerialnego, sporządzonego i przedstawionego królowi, rozstrzyga sprawę w szerszym jej zakresie. Kontynuując dzisiaj, strona powoda reprezentowana przez konwisarzy: sławnego Pawła Kostana z Krakowa, Alberta Gembę, Macieja Konieckiego, Feliksa Dłuskiego z Poznania, Michała Liścia, Stanisława Drewno, Franciszka, Alberta Liścia, obywateli Warszawy, a także szlachetnego Wawrzyńca Dodkowicza prawowitego pełnomocnika ze strony poznańskich konwisarzy, stawiła się osobiście we wskazanym terminie. Jednakże strona pozwana, wezwana wedle zwyczaju przez ministeriała, nie pojawiła się ani osobiście, ani za pośrednictwem swego pełnomocnika. Na prośbę powoda, występującego pod niestawiennictwem pozwanego na rozprawie, król zachowuje w mocy swój przywilej wydobywania i wykorzystywania w razie konieczności zarówno starej, jak i nowej cyny, i potwierdza to w poniższym wyroku. Przywilej nadany konwisarzom wrocławskim, ludziom z poza granic, który był ze szkodą dla poddanych Królestwa i całego władztwa, król ogłasza jako nieważny i bezwartościowy. Dlatego też, mając na uwadze przytoczone argumenty i prawo, a także uzasadnione zainteresowanie strony powoda, król uważa, że nie jest sprawiedliwe, aby obcy cieszyli się takimi samymi swobodami i przywilejami jak poddani Królestwa, którzy dźwigają wszelkie ciężary Rzeczpospolitej, a pozostali powinni być pozbawieni tych samych korzyści i praw. Zabezpieczanie interesów poddanych Rzeczpospolitej jest królewskim obowiązkiem, dlatego biorąc pod uwagę uzasadnione zainteresowanie strony powodowej, a także opór strony pozwanej, król postanawia, że obecne przywileje królewskich konwisarzy zostaną zachowane w całości i w takiej formie, w jakiej istnieją, a ich należny skutek bez żadnego sprzeciwu będzie zawsze i wszędzie przysługiwał wszystkim, którym prawa te przysługują. Tak samo król orzeka, że przywilej konwisarzy wrocławskich nie ma już żadnej wartości, w istocie jest nieważny i że nie może on trwać nigdzie w Królestwie i dominiach, a król anuluje go i unieważnia na zawsze. Niniejszy dekret król przekazuje do wykonania wszystkim i każdemu z osobna z królewskich dygnitarzy i urzędników oraz wszystkim innym sprawującym jakąkolwiek jurysdykcję, którzy niniejszym dekretem zostali zobowiązani do jego przestrzegania, pod groźbą kary wpłacenia połowy sumy dwóch tysięcy florenów w walucie polskiej do królewskiego skarbu, a drugiej połowy stronie skarżącej się, żądającej od nich wykonania niniejszego królewskiego wyroku. Na dowód czego król przykłada pod dokumentem swoją pieczęć. Dano w Warszawie, w czwartek po pierwszej niedzieli wielkiego postu (16 II) roku Pańskiego 1570, w czterdziestym pierwszym roku panowania Króla. Podpis Walenty Dembiński kanclerz.
  • Subject keywords:
    • Dłuski, Feliks konwisarz poznański (fl. 1570)
    • Drewno, Stanisław konwisarz warszawski (fl. 1570)
    • Dudkowicz, Wawrzyniec szlachcic z Poznania, pełnomocnik (fl. 1570)
    • Gemba, Albert konwisarz poznański (fl. 1570)
    • Koniecki, Maciej konwisarz poznański (fl. 1570)
    • Kostan, Paweł konwisarz krakowski (fl. 1570)
    • Liść, Albert konwisarz warszawski (fl. 1570)
    • Liść, Franciszek konwisarz warszawski (fl. 1570)
    • Liść, Michał konwisarz warszawski (fl. 1570)
    • Luka, Stanisław z Mielęcina, ministeriał (fl. 1570)
    • Lutomirski, Jan (?-1567)
    • Cech konwisarzy (Kraków)
    • Cech konwisarzy (Wrocław)
    • Cech konwisarzy (Poznań)
    • Cech konwisarzy (Warszawa)
    • Cechy (rzemiosło) 16 w. Polska
    • Konwisarze 16 w. Polska
    • Rzemiosło 16 w. Polska
    • Warszawa (woj. mazowieckie) 16 w.
    • Wyrok
    • Orzeczenie sądowe
  • Remarks:
    • Pod dokumentem z lewej strony własnoręczny podpis kanclerza koronnego Walentego Dembińskiego.
    • Część zakładki z lewej strony oraz lewy dolny róg pergaminu oddarte.
    • In dorso późniejsze noty dotyczące zawartości.
  • Opis pieczęci: Pieczęć niezachowana, pozostały dwa otwory w pergaminie i odciśnięte ślady po sznurku.
  • 040 a KÓR Z b pol
  • 041 
    0
    @
     a lat
  • 044 a pl
  • 100 
    0
    a Zygmunt b II August c (król polski ; d 1520-1572)
  • 245 
    1
    0
     a [Wydanie wyroku w sporze pomiędzy konwisarzami polskimi i wrocławskimi : b unieważnienie przywileju dla konwisarzy wrocławskich o handlu cynkiem na terenie Rzeczpospolitej. Zatwierdzenie w całej rozciągłości przywilejów konwisarzy polskich].
  • 260 a Warszawa, c 1570.02.16.
  • 300 a 1 k. ; c 60x28 cm
  • 340 a Pergamin d rękopis
  • 500 a Pod dokumentem z lewej strony własnoręczny podpis kanclerza koronnego Walentego Dembińskiego.
  • 500 a Część zakładki z lewej strony oraz lewy dolny róg pergaminu oddarte.
  • 500 a In dorso późniejsze noty dotyczące zawartości.
  • 520 
    8
    a Zygmunt August z Bożej łaski król polski i wielki książę litewski etc. niniejszym oświadcza wszystkim zainteresowanym, że ponieważ konieczne było odroczenie rozprawy bez wcześniejszego określenia kolejnego jej terminu, przez nieżyjącego już dziś sędziego Jana Lutomirskiego, kasztelana sieradzkiego i podskarbiego nadwornego, a także starostę łęczyckiego i radomskiego, w celu wyjaśnienia wykładni pewnych przywilejów królewskich nadanych niżej podpisanym stronom sporu pomiędzy: konwisarzami poddanymi króla z jednej i konwisarzami wrocławskimi ze Śląska z drugiej strony, sporu zaistniałego z powodu sprzedaży nowej cyny oraz wymiany starej na nowe wyroby powstałe w Królestwie, jak również z powodu wywozu starej cyny z Królestwa i władztwa do najdalszych prowincji, sporu wniesionego prawem gościnności i odbywania targów wobec sądu starosty łęczyckiego. Powód, z uwagi na odroczenie rozprawy przed sądem starosty i koniecznością interpretacji przywilejów królewskich, zwrócił się przed sąd królewski o ustalenie terminu zawitego przypadającego na najbliższy poniedziałek po pierwszej niedzieli wielkiego postu, który to termin został ustnie oznajmiony stronie pozwanej za pośrednictwem ministeriała rzeczonych ziem Stanisława Lukę z Mielęcina. Król na podstawie akt tej sprawy i sprawozdania ministerialnego, sporządzonego i przedstawionego królowi, rozstrzyga sprawę w szerszym jej zakresie. Kontynuując dzisiaj, strona powoda reprezentowana przez konwisarzy: sławnego Pawła Kostana z Krakowa, Alberta Gembę, Macieja Konieckiego, Feliksa Dłuskiego z Poznania, Michała Liścia, Stanisława Drewno, Franciszka, Alberta Liścia, obywateli Warszawy, a także szlachetnego Wawrzyńca Dodkowicza prawowitego pełnomocnika ze strony poznańskich konwisarzy, stawiła się osobiście we wskazanym terminie. Jednakże strona pozwana, wezwana wedle zwyczaju przez ministeriała, nie pojawiła się ani osobiście, ani za pośrednictwem swego pełnomocnika. Na prośbę powoda, występującego pod niestawiennictwem pozwanego na rozprawie, król zachowuje w mocy swój przywilej wydobywania i wykorzystywania w razie konieczności zarówno starej, jak i nowej cyny, i potwierdza to w poniższym wyroku. Przywilej nadany konwisarzom wrocławskim, ludziom z poza granic, który był ze szkodą dla poddanych Królestwa i całego władztwa, król ogłasza jako nieważny i bezwartościowy. Dlatego też, mając na uwadze przytoczone argumenty i prawo, a także uzasadnione zainteresowanie strony powoda, król uważa, że nie jest sprawiedliwe, aby obcy cieszyli się takimi samymi swobodami i przywilejami jak poddani Królestwa, którzy dźwigają wszelkie ciężary Rzeczpospolitej, a pozostali powinni być pozbawieni tych samych korzyści i praw. Zabezpieczanie interesów poddanych Rzeczpospolitej jest królewskim obowiązkiem, dlatego biorąc pod uwagę uzasadnione zainteresowanie strony powodowej, a także opór strony pozwanej, król postanawia, że obecne przywileje królewskich konwisarzy zostaną zachowane w całości i w takiej formie, w jakiej istnieją, a ich należny skutek bez żadnego sprzeciwu będzie zawsze i wszędzie przysługiwał wszystkim, którym prawa te przysługują. Tak samo król orzeka, że przywilej konwisarzy wrocławskich nie ma już żadnej wartości, w istocie jest nieważny i że nie może on trwać nigdzie w Królestwie i dominiach, a król anuluje go i unieważnia na zawsze. Niniejszy dekret król przekazuje do wykonania wszystkim i każdemu z osobna z królewskich dygnitarzy i urzędników oraz wszystkim innym sprawującym jakąkolwiek jurysdykcję, którzy niniejszym dekretem zostali zobowiązani do jego przestrzegania, pod groźbą kary wpłacenia połowy sumy dwóch tysięcy florenów w walucie polskiej do królewskiego skarbu, a drugiej połowy stronie skarżącej się, żądającej od nich wykonania niniejszego królewskiego wyroku. Na dowód czego król przykłada pod dokumentem swoją pieczęć. Dano w Warszawie, w czwartek po pierwszej niedzieli wielkiego postu (16 II) roku Pańskiego 1570, w czterdziestym pierwszym roku panowania Króla. Podpis Walenty Dembiński kanclerz.
  • 536 a Projekt FERC.02.03-IP.01-003/25 b Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021-2027 c "Ocalone dziedzictwo odkryte na nowo"
  • 541 c st. zas.
  • 546 a Łac.
  • 600 
    1
    9
     a Dłuski, Feliks c konwisarz poznański d (fl. 1570)
  • 600 
    1
    9
     a Drewno, Stanisław c konwisarz warszawski d (fl. 1570)
  • 600 
    1
    9
     a Dudkowicz, Wawrzyniec c szlachcic z Poznania, pełnomocnik d (fl. 1570)
  • 600 
    1
    9
     a Gemba, Albert c konwisarz poznański d (fl. 1570)
  • 600 
    1
    9
     a Koniecki, Maciej c konwisarz poznański d (fl. 1570)
  • 600 
    1
    9
     a Kostan, Paweł c konwisarz krakowski d (fl. 1570)
  • 600 
    1
    9
     a Liść, Albert c konwisarz warszawski d (fl. 1570)
  • 600 
    1
    9
     a Liść, Franciszek c konwisarz warszawski d (fl. 1570)
  • 600 
    1
    9
     a Liść, Michał c konwisarz warszawski d (fl. 1570)
  • 600 
    1
    9
     a Luka, Stanisław c z Mielęcina, ministeriał d (fl. 1570)
  • 600 
    1
    9
     a Lutomirski, Jan d (?-1567)
  • 610 
    2
    9
     a Cech konwisarzy (Kraków) y 16 w.
  • 610 
    2
    9
     a Cech konwisarzy (Wrocław) y 16 w.
  • 610 
    2
    9
     a Cech konwisarzy (Poznań) y 16 w.
  • 610 
    2
    9
     a Cech konwisarzy (Warszawa) y 16 w.
  • 650 
    .
    9
     a Cechy (rzemiosło) y 16 w. z Polska
  • 650 
    .
    9
     a Konwisarze y 16 w. z Polska
  • 650 
    .
    9
     a Rzemiosło y 16 w. z Polska
  • 651 
    .
    9
     a Warszawa (woj. mazowieckie) y 16 w.
  • 655 
    .
    9
     a Wyrok y 16 w.
  • 655 
    .
    9
     a Orzeczenie sądowe y 16 w.
  • 700 
    1
    @
     a Dembiński, Walenty d (?-1585)
  • 852 j D 71
  • 900 a Pieczęć niezachowana, pozostały dwa otwory w pergaminie i odciśnięte ślady po sznurku.
  • 999 a TZ b 2026.07.09
  • Signature: D 71
  • Copy location: Magazyn Stare Druki